Συνέντευξη στον ανταποκριτή μας στην Κωνσταντινούπολη Αρη Χατζηστεφάνου

Ευθύνες για πράξεις και παραλείψεις της τουρκικής κυβέρνησης που ίσως οδήγησαν στις τρομοκρατικές επιθέσεις της Κωνσταντινούπολης επιρρίπτει ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Ντενίζ Μπαϊκάλ, με συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ». Παρ’ όλα αυτά μένει πιστός στην κοινή γραμμή που υιοθέτησε ο πολιτικός κόσμος στην Τουρκία, αναζητώντας τα αίτια της επίθεσης στο δυτικό προσανατολισμό της χώρας. Για τον αρχηγό του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος οι σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ πρέπει να διατηρηθούν αλλά με τέτοιους όρους που δεν θα θέτουν σε κίνδυνο τη θέση της Τουρκίας και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Στρέφοντας και πάλι το βλέμμα προς τη Δύση ο Μπαϊκάλ ζητά από τους «Eυρωπαίους φίλους» να αναθεωρήσουν τη στάση τους και να δεχτούν την Τουρκία. Μόνο έτσι επισημαίνει ο ίδιος μπορεί να εξασφαλιστεί ή ένταξη μιας μουσουλμανικής χώρας στη διεθνή πολιτική και οικονομική σκηνή του Δυτικού κόσμου. Tο πλήρες κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:

— Μετά τις πρόσφατες εκρήξεις στην Κωσταντινούπολη αποδώσατε, εμμέσως, ευθύνες στην κυβέρνηση. Πιστεύετε ότι θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί οι επιθέσεις;

— Πραγματικά εξέφρασα ορισμένες επιφυλάξεις και ανησυχίες σε πρόσφατες ομιλίες μου. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η σημερινή κυβέρνηση υπέπεσε σε ορισμένα σημαντικά ατοπήματα τόσο στην εξωτερική πολιτική όσο και στο εσωτερικό.

Κατ’ αρχάς η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας θα έπρεπε να ήταν πιο ξεκάθαρη σε ό,τι αφορά την επέμβαση στο Ιράκ αλλά και απέναντι στις χώρες της Μέσης Ανατολής.

Σε ό,τι αφορά το εσωτερικό, δυστυχώς πριν από μερικούς μήνες η τουρκική εθνοσυνέλευση ενέκρινε κυβερνητικό νομοσχέδιο με το οποίο προσφερόταν αμνηστία σε φανατικούς ισλαμιστές. Αρκετοί από αυτούς ήταν τρομοκράτες. Φτάσαμε λοιπόν σήμερα στο σημείο οι αρχές που ερευνούν τις επιθέσεις να αναζητούν και πάλι φανατικούς ισλαμιστές που βρίσκονταν στη φυλακή πριν από μερικούς μήνες. Η θέση λοιπόν της χώρας απέναντι στην τρομοκρατία δεν ήταν ξεκάθαρη. Eνας εξωτερικός παρατηρητής θα καταλάβαινε ότι κατά διαστήματα ακολουθούσαμε αντικρουόμενες πολιτικές σε ό, τι αφορά τα ζητήματα τρομοκρατίας.

— Το ερώτημα όλων είναι «Γιατί στην Τουρκία»

— Αναμφίβολα στόχος των επιθέσεων ήταν να πληγούν οι διεθνείς σχέσεις της Τουρκίας. Πρόκειται, βέβαια για μια επίθεση με τα χαρακτηριστικά της διεθνούς τρομοκρατίας. Βασικός στόχος είναι η Τουρκία αλλά και η εβραϊκή κοινότητα στην Κωνσταντινούπολη και τα βρετανικά. Σύμφωνα με όλα τα στοιχεία που έχουμε όσοι οργάνωσαν και εκτέλεσαν τις τρομοκρατικές επιθέσεις βρίσκονται στο εξωτερικό, έχουν επαφές στη Μέση Ανατολή αλλά φυσικά έχουν και συνεργάτες στην Τουρκία.

Είναι γεγονός ότι οι επιθέσεις σηματοδοτούν μια νέα περίοδο στη μάχη της Τουρκίας απέναντι στην τρομοκρατία. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι θα υποκύψουμε σε τέτοιου είδους πιέσεις. Η χώρα θα ακολουθήσει την πορεία που έχει χαράξει στην εξωτερική πολιτική και η οποία αποφασίστηκε εδώ και αρκετά χρόνια. Θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες για να διατηρήσουμε την Τουρκία σε μια μοντέρνα ισλαμική κοινωνία. Η δομή του κράτους θα διατηρήσει τον κοσμικό της χαρακτήρα και το πολιτικό σύστημα θα παραμείνει δημοκρατικό. Παράλληλα η οικονομία θα διατηρήσει την πορεία ένταξης στο δυτικό σύστημα. Αυτές είναι οι αποφάσεις που έχουμε λάβει στην Τουρκία και θα μείνουμε πιστοί σε αυτές.

Οι επιθέσεις λοιπόν δεν θα επηρεάσουν σε καμιά περίπτωση την πολιτική που ασκείται στο εξωτερικό αλλά και τη διεθνή παρουσία της Τουρκίας.

— Παρ’ όλα αυτά αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι επιθέσεις ίσως έχουν αποτέλεσμα την πλήρη ένταξη της Τουρκίας στον λεγόμενο άξονα ΗΠΑ-Βρετανίας-Ισραήλ.

— Το σημαντικό πρόβλημα που πρέπει να μας απασχολεί είναι ο γενικότερος γεωπολιτικός προσανατολισμός της Τουρκίας. Δεν έχουν σημασία τα συγκεκριμένα κράτη. Σημασία έχει το γεγονός ότι μια ισλαμική κοινωνία, όπως αυτή της Τουρκίας, έχει δυτικό προσανατολισμό. Η δομή του κράτους είναι κοσμική και πρέπει να διατηρηθεί ως τέτοια.

Φυσικά οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ έχουν ιδιαίτερη σημασία. Εμείς θα πρέπει να τις διατηρήσουμε στο καλύτερο δυνατό επίπεδο αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει να εκφράσουμε τις επιφυλάξεις μας για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε, λόγου χάρη, στους φίλους μας στις ΗΠΑ ότι η αποστολή στρατευμάτων μπορεί να προκαλέσει τεράστια προβλήματα τόσο στην Τουρκία όσο και στους ίδιους αλλά και να έχει απρόβλεπτες συνέπειες στη Μέση Ανατολή.

Οι σχέσεις μας με το Ισραήλ επίσης θα συνεχιστούν και αυτό δεν το αμφισβητεί κανένας. Θα συνεχιστούν ακριβώς επειδή εντάσσονται στον δυτικό προσανατολισμό μας.

Αυτό που έχει σημασία είναι η ένταξη της Τουρκίας, όχι σε άξονες, αλλά στον δυτικό κόσμο. Οι σχέσεις μας με αυτόν πρέπει να ενισχυθούν και αυτό μπορεί να γίνει με την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.

— Οι επιθέσεις μπορεί να επηρεάσουν το ευρωπαϊκό όραμα της χώρας;

— Oπως, πολύ σωστά επισήμανε ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Τζακ Στρο, η σημασία της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. είναι πολύ μεγαλύτερη μετά τις επιθέσεις από ό,τι ήταν στο παρελθόν.

Ελπίζω οι ευρωπαίοι φίλοι μας να αντιληφθούν την κατάσταση και να υιοθετήσουν μια νέα προσέγγιση σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε. Ελπίζω ότι θα καταλάβουν τη σημασία της ένταξης της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Είμαστε τώρα πολύ κοντά στην εκπλήρωση των όρων αλλά μεγαλύτερη σημασία έχει το γεγονός ότι υπάρχει η πολιτική θέληση από την πλευρά της χώρας μου. Και ελπίζω ότι αντίστοιχη πολιτική βούληση θα εμφανιστεί και από την πλευρά των Βρυξελλών.