Της Θαλειας Kαρταλη

Πρόσωπα χαμένα πίσω από την μπούργκα, ρούχα μακριά που δεν αφήνουν κανένα σημείο του σώματος γυμνό στο μάτι, μάτια θλιμμένα… Είναι οι εικόνες που έρχονται στο νου όταν μιλάει για τις γυναίκες στον ισλαμικό κόσμο του 21ου αιώνα. Πολίτες δεύτερης κατηγορίας, χωρίς δικαιώματα, έρμαια των σκοταδιστικών ερμηνειών του ισλαμικού νόμου από κληρικούς, θρησκευτικά συμβούλια, με λίγα λόγια από φανατικούς.

Στη Δύση, η εικόνα των γυναικών με την παραδοσιακή μαντίλα στο κεφάλι προκαλεί ποικίλα συναισθήματα, στην καλύτερη περίπτωση αμηχανία, στη χειρότερη μια προκατάληψη κι έναν απέραντο οίκτο για την καταπίεση που υφίστανται οι γυναίκες αυτές. Κι όμως, αντίθετα απ' ό, τι θα περίμενε κανείς, η υιοθέτηση της μαντίλας για πολλές νεαρές μουσουλμάνες δεν αποτελεί σύμβολο καταπίεσης αλλά απελευθέρωσης. Η συζήτηση γύρω από το θέμα αυτό είναι βεβαίως πολύ μεγάλη και δεν εξαντλείται σε λίγες γραμμές με μερικά επιχειρήματα, έχει όμως ενδιαφέρον το γεγονός ότι ολοένα και περισσσότερες νεαρές αρχίζουν να την υιοθετούν, τη στιγμή κατά την οποία φουντώνει στους κόλπους των φιλελεύθερων γυναικών του Ισλάμ η προσπάθεια για αλλαγή και οι φωνές εκείνων που διεκδικούν δικαιώματα για τις γυναίκες του μουσουλμανικού κόσμου. Τα στερεότυπα στις δικές μας κοινωνίες είναι πολλά και απαιτείται ενδελεχής μελέτη προκειμένου να καταλήξει κανείς σε σαφή συμπεράσματα σε ό, τι αφορά τη διδασκαλία της μωαμεθανικής θρησκείας σε σχέση με τον ρόλο και τη θέση των γυναικών στην κοινωνία. Το γεγονός, ωστόσο, ότι οι γυναίκες του Ισλάμ ξεσηκώνονται και διεκδικούν ίση μεταχείριση από τα καταπιεστικά, πατριαρχικά καθεστώτα του ισλαμικού κόσμου, χωρίς να απορρίπτουν τη θρησκεία τους, προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αποτελεί μια σημαντική ελπίδα για τον εκσυγχρονισμό των κοινωνιών αυτών, αφαιρώντας παράλληλα από τους φανατικούς τη διαρκή κατηγορία για επιβολή του δυτικού τρόπου ζωής.