Της Ευρυδικης Μπερση

Την περασμένη εβδομάδα, με αφορμή την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα στην προεδρία των ΗΠΑ, μακροσκελές άρθρο των «Νιου Γιορκ Τάιμς» υποστήριζε ότι η Ευρώπη έχει μείνει πίσω σε σχέση με τις ΗΠΑ στο ζήτημα της πολιτικής εκπροσώπησης των μειονοτήτων. Το Σάββατο, η Γερμανία βάλθηκε να διαψεύσει τον ισχυρισμό αυτό.

Οι Γερμανοί Πράσινοι εξέλεξαν στην αρχηγία του κόμματος τον 42χρονο Τζεμ Εζντεμίρ, γιο Τούρκων μεταναστών, κάτοικο της βερολινέζικης εργατικής συνοικίας του Κρόιτσμπεργκ και μουσουλμάνο. Εν έτει 2008, ο Εζντεμίρ γίνεται ο πρώτος γιος μεταναστών που ηγείται γερμανικού κόμματος, όπως το 1994 ήταν ο πρώτος γιος μεταναστών που μπήκε στη γερμανική Βουλή. «Κάποιος πρέπει να ανοίξει την πόρτα» λέει.

Ο 42χρονος κοινωνικός λειτουργός και ευρωβουλευτής δεν θα είναι μόνος του στην ηγεσία. Οι Πράσινοι, πιστοί στις αρχές της συλλογικής προεδρίας, έχουν δύο συν–αρχηγούς, οι οποίοι μάλιστα δεν είναι βουλευτές και διαφέρουν από τους επίσης δύο ηγέτες της κοινοβουλευτικής ομάδας. Δημοφιλής, αναγνωρίσιμος σε παγγερμανική κλίμακα από τις τηλεοπτικές εμφανίσεις του και από τη μέχρι τώρα σταδιοδρομία του, ο Εζντεμίρ εξελέγη ουσιαστικά χωρίς αντίπαλο, αφότου αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση της ηγεσίας ο θεωρούμενος ως ηγέτης της αριστερής πτέρυγας των Πρασίνων αλλά γνωστός κυρίως στο Βερολίνο, Φόλκερ Ράτσμαν. Ετσι, ο Εζντεμίρ, πνευματικό παιδί του πρώην υπουργού Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ και αυτοαποκαλούμενος «ρεαλιστής», καλείται να συνεργαστεί αλλά και να εξισορροπήσει στην ηγεσία των Πρασίνων τη συναρχηγό του, εκπρόσωπο της αριστερής πτέρυγας, Κλαούντια Ροτ. Η Ροτ επανεξελέγη στην αρχηγία με ποσοστό 92%, ενώ ο Εζντεμίρ με 89%.

Με μακριές φαβορίτες, πλατύ χαμόγελο και μεγάλη αυτοπεποίθηση, ο Εζντεμίρ εμφανίστηκε στο συνέδριο που έγινε το Σαββατοκύριακο στην Ερφούρτη παίζοντας ντραμς σε ένα βαρέλι όπως αυτά που μεταφέρουν πυρηνικά απόβλητα – μήνυμα προς τη βάση του κόμματός του ότι θα εξακολουθήσει τη μάχη κατά των πυρηνικών εργοστασίων. Ο 42χρονος ευρωβουλευτής επιτίθεται με σθένος στην κυβέρνηση της Αγκελα Μέρκελ, απορώντας πώς μπορεί η καγκελάριος «να περνάει για οικολόγος ενώ κάνει τόσο λίγα». Ομως, τα πυρά του κατευθύνονται τόσο προς την ίδια τη Γερμανίδα καγκελάριο όσο και προς τον Σοσιαλδημοκράτη υπουργό Περιβάλλοντος, και με αυτή την έννοια δεν δείχνει προτίμηση προς τη συνεργασία με κάποιο από τα δύο κόμματα. Για να το πούμε διαφορετικά, αν ο Γιόσκα Φίσερ ήταν ο αρχιτέκτονας της συγκυβέρνησης των Πρασίνων με τους Σοσιαλδημοκράτες, ο Εζντεμίρ μπορεί να αποδειχθεί αρχιτέκτονας μιας μελλοντικής συγκυβέρνησης με τους Χριστιανοδημοκράτες.

Ηδη, χθες, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Πάσαουερ Νόιε Πρέσε», ο Εζντεμίρ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο «πρασινόμαυρου» συνασπισμού μετά τις εκλογές του 2009, δηλαδή συγκυβέρνησης Πρασίνων – Χριστιανοδημοκρατών, αν φυσικά τα δύο κόμματα συγκεντρώσουν επαρκείς δυνάμεις, πράγμα διόλου βέβαιο. Ως προϋπόθεση συνεργασίας ο Εζντεμίρ έθεσε το να διακοπεί μια και καλή το φλερτ των Χριστιανοδημοκρατών με την πυρηνική ενέργεια.

Οπου κι αν καταλήξουν τα πολιτικά ανοίγματα προς τους Χριστιανοδημοκράτες, πάντως, σε προσωπικό επίπεδο, ο μουσουλμάνος Εζντεμίρ τα πηγαίνει μια χαρά με τον χριστιανισμό. Το 2003 και ενώ βρισκόταν στις ΗΠΑ με υποτροφία του German Marshall Fund γνώρισε και ηράσθη μια καθολική δημοσιογράφο από την Αργεντινή, την Πία Μαρία Κάστρο, με την οποία είναι παντρεμένοι και έχουν μία κόρη. (Ηταν μια αναμενόμενη απόφαση ζωής από κάποιον που το 1997 είχε κερδίσει τον τίτλο του «multi-culti», ήτοι πολυπολιτισμικού, Ανδρα της Χρονιάς.)

Ο Εζντεμίρ δεν έχει απαρνηθεί τη θρησκεία του ούτε τις ρίζες του, αλλά συχνά διαφωνεί δημοσίως με τη ριζοσπαστική εκδοχή του Ισλάμ – όσο και με την τάση ορισμένων Ευρωπαίων να καταδικάζουν συνολικά τη θρησκεία του ως οπισθοδρομική.

O Εζντεμίρ κατάγεται από οικογένεια κοσμικών Τούρκων από την Κωνσταντινούπολη, μάλιστα η γιαγιά του ήταν αστυνομικός. Οι γονείς του μετανάστευσαν στη Βάδη της νοτιοδυτικής Γερμανίας και δούλευαν ως εργάτες, χωρίς όμως να περιχαρακωθούν στην πολιτισμική τους ταυτότητα και να εμποδίσουν τον γιο τους να ενταχθεί στη γερμανική κοινωνία. Σήμερα, ο Εζντεμίρ παραδέχεται ότι πού και πού πίνει ένα όχι και πολύ ισλαμικό κοκτέιλ με βότκα, αλλά τα στερεότυπα γι’ αυτόν παραμένουν. «Γνωρίζω μια γυναίκα σε ένα επίσημο γεύμα και στα πέντε λεπτά με ρωτάει πώς είναι να είσαι μουσουλμάνος στη Γερμανία και πώς θα μεγαλώσω την κόρη μου. Εχει βγάλει από μόνη της το συμπέρασμα ότι ακολουθώ πιστά τις εντολές της θρησκείας» είπε ο Εζντεμίρ στο πρακτορείο Ασοσιέιτεντ Πρες. «Εντάξει, αν η κοινωνία θέλει να είμαι Τούρκος, ας είμαι Τούρκος, αν η κοινωνία θέλει να είμαι μουσουλμάνος, ας είμαι μουσουλμάνος».

Η καριέρα του Εζντεμίρ είχε κινδυνεύσει να ναυαγήσει το 2002, όταν είχε αποδειχθεί ότι έλαβε χρήματα (δάνειο με ευνοϊκούς όρους) από τον διάσημο λομπίστα Μόριτς Χάντσιγκερ. Εκτοτε δεν έχει θέσει υποψηφιότητα για τη Βουλή, ενώ πρόσφατα το τοπικό παράρτημα των Πρασίνων αρνήθηκε να τον τοποθετήσει σε εκλόγιμη θέση στο ψηφοδέλτιο των βουλευτικών εκλογών. Παρ’ όλ’ αυτά, αναδείχθηκε στην ηγεσία με το σύνθημα «Yes we Cem!» – όπως στην Αμερική λένε «Yes we can!»