Του ανταποκριτή μας στη Μοσχα Aχιλλεα Πατσουκα

Στις κάλπες προσέρχονται από το πρωί οι Ουκρανοί ψηφοφόροι προκειμένου να εκλέξουν τον επόμενο πρόεδρο της χώρας τους. Χαρακτηριστικό της προεκλογικής περιόδου, η οποία ολοκληρώθηκε την Παρασκευή, ήταν η επιδεικτική αδιαφορία που έδειξαν οι Ουκρανοί προς όλους σχεδόν τους υποψηφίους. Μπορεί το εκλογικό θερμόμετρο να ανέβηκε ελάχιστα στο τέλος, κυρίως λόγω της άφιξης των οπαδών του Γιανουκόβιτς από τις ανατολικές περιοχές της χώρας, ωστόσο η εικόνα ολόκληρο το διάστημα πριν από τις εκλογές, σύμφωνα με περιγραφές διπλωματών και δημοσιογράφων, ουδεμία σχέση είχε με τις προηγούμενες αναμετρήσεις της τελευταίας πενταετίας, όπου το αίμα των οπαδών όλων των υποψηφίων «έβραζε».

Η αιτία για την αδιαφορία των Ουκρανών κρύβεται πίσω από την πολιτική των περισσοτέρων από αυτούς που σήμερα διεκδικούν την ψήφο τους, καθώς ο καθένας σε μικρό ή μεγάλο βαθμό μετείχε στην οικονομική αφαίμαξη της χώρας.

Η οικονομική κρίση, που έριξε στα τάρταρα την ήδη προβληματική οικονομία της Ουκρανίας, οδήγησε τους περισσότερους πολίτες να γυρίσουν την πλάτη σε επιφανειακές διαμάχες, για το αν ο Γιανουκόβιτς είναι φιλορώσος ή ο Γιούσενκο φιλοδυτικός, και τους ώθησε να ενδιαφερθούν για ουσιώδη ζητήματα. Από αυτή τη νοσηρή κατάσταση της χώρας κερδισμένοι εμφανίζονται όσοι είχαν ανάμειξη την τελευταία τριετία με την εξουσία και συγκεκριμένα με την οικονομία.

Η νωθρή αυτή εικόνα έχει προβληματίσει έντονα τα επιτελεία του Γιανουκόβιτς και της Τιμοσένκο, με αποτέλεσμα μέχρι την τελευταία στιγμή να επιχειρούν με κάθε τρόπο να δυναμιτίσουν το κλίμα.

Σε αυτό το περιβάλλον, το μεσημέρι της Πέμπτης ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς ζήτησε να του επιτραπεί να μιλήσει στους ψηφοφόρους την Παρασκευή το πρωί σε ανοιχτή συγκέντρωση στο Κίεβο, για να καταγγείλει τις παρατυπίες που θεωρεί σίγουρο ότι θα σημειωθούν, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε.

Στο ίδιο μήκος και η πρωθυπουργός της χώρας, Γιούλια Τιμοσένκο, η οποία εισέπραξε το πρωί της ίδιας ημέρας ένα ηχηρό «όχι» από το ουκρανικό Κοινοβούλιο στο αίτημά της να απαγορευθεί η ψηφοφορία από το σπίτι. Η επανάληψη της κόντρας μεταξύ Γιανουκόβιτς και Τιμοσένκο, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, οδηγεί πολλούς Ουκρανούς σε μια τρίτη και πιο σοβαρή επιλογή, που ακούει στο όνομα Σεργκέι Τιγκίπκο. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και τέως πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Ουκρανίας διετέλεσε στο παρελθόν επικεφαλής του εκλογικού επιτελείου του Γιανουκόβιτς.

Ο Τιγκίπκο αυτή τη στιγμή έχει τρία πολύ σοβαρά ατού. Το πρώτο είναι πως επάνω του δεν φέρει τον μανδύα ούτε του φιλοδυτικού ούτε του φιλορώσου, αλλά ενός ανεξάρτητου Ουκρανού πολιτικού. Το δεύτερο αφορά στις άριστες γνώσεις του στον τομέα της οικονομίας και το τρίτο πως είναι πολιτικά άφθαρτος.

Τα προσόντα του αυτά, σε συνδυασμό με τη φθορά των υπολοίπων υποψηφίων, τον εμφανίζουν ιδιαίτερα ενισχυμένο, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που να ξεπερνά και τη Γιούλια Τιμοσένκο στις δημοσκοπήσεις.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποίησε το ρωσικό κέντρο δημοσκοπήσεων VTsIOM, καθώς στην Ουκρανία το τελευταίο δεκαπενθήμερο έχει απαγορευτεί η δημοσιοποίησή τους, το 30,5% των ερωτηθέντων δήλωσε πως θα υποστηρίξει τον Γιανουκόβιτς. Ακολουθούν ο Σεργκέι Τιγκίπκο με 14,4% και οριακά στην τρίτη θέση η Τιμοσένκο με 13,9%. Τον πρώην πρόεδρο της Βουλής, Αρσένι Γιατσενιούκ, θα ψηφίσει το 5,6% των ερωτηθέντων, ενώ τον πρόεδρο της χώρας Βίκτορ Γιούσενκο μόλις το 3%.

Με την ανάδειξη προέδρου να θεωρείται απίθανη από αυτόν τον γύρο, τα ποσοστά της δημοσκόπησης για τον δεύτερο γύρο δείχνουν τον Γιανουκόβιτς να έρχεται πρώτος λαμβάνοντας το 40,7%, τον Τιγκίπκο δεύτερο με 36,6% και τρίτη την Τιμοσένκο με 24,1%.

Μπορεί η ανάγνωση των ποσοστών να παρουσιάζει ως απόλυτο φαβορί τον Βίκτορ Γιανουκόβιτς, ωστόσο οι αλχημείες και οι πολιτικές συμμαχίες που αλλάζουν πιο γρήγορα χρώμα απ’ ό,τι οι χαμαιλέοντες, όπως μας έχει διδάξει το παρελθόν στην Ουκρανία, δεν επιτρέπουν σε κανέναν να κάνει ασφαλή πρόβλεψη.

Ρόλο-κλειδί, εκτός από τον Τιγκίπκο, είναι βέβαιο πως θα παίξει η Γιούλια Τιμοσένκο. Η Ουκρανή πρωθυπουργός, είτε τη συμπαθεί κανείς είτε όχι, έχει αποδείξει πως είναι πολιτικός με όσφρηση και έκτη αίσθηση, που δεν επιτρέπει στον εαυτό της να χάνει. Αυτό σημαίνει πως, είτε έλθει δεύτερη είτε τρίτη, αποκλείεται να καταθέσει τα όπλα και με κάθε μέσο, θεμιτό ή μη, θα επιδιώξει να μείνει στο παιχνίδι έως το τελευταίο δευτερόλεπτο. Ως μεγαλύτερό της όπλο σε αυτόν τον αγώνα η Τιμοσένκο έχει την αδιαμφισβήτητη επιτυχία πως έγινε η πρώτη πρωθυπουργός της χώρας που επέλυσε το ζήτημα των τιμών του φυσικού αερίου με τη Μόσχα, άμεσα και χωρίς παρατράγουδα. Παρασκηνιακά και αθόρυβα, ο μεγάλος νικητής αυτής της αναμέτρησης είναι η Ρωσία, η οποία βλέπει πως στην περίπτωση που εκλεγεί είτε ο Γιανουκόβιτς είτε η Τιμοσένκο θα έχει άμεση επιρροή στην αδελφή της χώρα και μια σειρά ζητημάτων, όπως η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και η παράταση της παραμονής του ρωσικού στόλου στην Κριμαία, θα τύχει καλύτερης μεταχείρισης.

Αντίθετα, η Δύση οφείλει να αναγνωρίσει την καθαρή της ήττα στην Ουκρανία. Τα «πορτοκάλια» της «πορτοκαλί επανάστασης» που «μαράθηκαν» πριν βγουν οι νέοι ανθοί, η στήριξη του Γιούσενκο ο οποίος από καιρό έχει πιάσει πάτο, αλλά και στην Τιμοσένκο η οποία ως τετραπέρατη αντιλήφθηκε έγκαιρα πως η στροφή της χώρας προς τη Δύση δεν περπατάει, έδειξαν πως όποια μέσα και αν χρησιμοποιεί, το παιχνίδι στην έδρα του το Κρεμλίνο το παίζει άριστα.