Στους δρόμους κυκλοφορούν μόνο ποδήλατα

Πρωτοποριακό πείραμα στο γερμανικό προάστιο Vauban στο Φράιμπουργκ

The New York Times

Το παρκάρισμα απαγορεύεται και στις δύο πλευρές όλων των δρόμων. Οι ιδιωτικές θέσεις στάθμευσης επίσης. Το πρωτοποριακό προάστιο Vauban, που βρίσκεται έξω από το Φράιμπουργκ της νοτιοδυτικής Γερμανίας, κοντά στα γαλλικά και στα ελβετικά σύνορα, είναι εντελώς απαλλαγμένο από αυτοκίνητα. Αυτοκίνητα κυκλοφορούν μόνο στον κεντρικό δρόμο, από τον οποίο περνάει και το τραμ προς το κέντρο του Φράιμπουργκ.

Οι κάτοικοι του Vauban (Φάουμπαν με τη γερμανική προφορά ή Βομπάν με τη γαλλική) είναι ελεύθεροι να έχουν στην κατοχή τους Ι. Χ. αυτοκίνητα, αλλά μπορούν να τα παρκάρουν μόνο στα δύο γκαράζ στις παρυφές του προαστίου. Η αγορά θέσης στάθμευσης κοστίζει 40.000 ευρώ.

Το 70% των οικογενειών του Vauban δεν διαθέτει ιδιόκτητο αυτοκίνητο και το 57% πούλησε το αυτοκίνητό του προκειμένου να μετακομίσει στο πράσινο προάστιο. «Οταν είχα αυτοκίνητο, ήμουν διαρκώς αγχωμένη. Τώρα είμαι πολύ πιο χαρούμενη» λέει η Χάιντρουν Βάλτερ, ιδιωτική υπάλληλος και μητέρα δύο παιδιών, περπατώντας σε πράσινους δρόμους, ανάμεσα σε αθόρυβα ποδήλατα και γέλια παιδιών.

Το Vauban, που εγκαινιάστηκε το 2006, αποτελεί παράδειγμα της αυξανόμενης τάσης στην Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ να διαχωριστεί η ζωή στα προάστια από την ιδιοκτησία αυτοκινήτων, μέσω έξυπνου πολεοδομικού σχεδιασμού. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν καταβληθεί πολλές προσπάθειες για να γίνουν τα κέντρα των πόλεων φιλικότερα προς τους πεζούς, αλλά τώρα η τάση αυτή μεταφέρεται και στα προάστια. To Vauban έχει μακρόστενο σχήμα, κι έτσι μπορούν όλοι με ευκολία να φθάσουν με τα πόδια στη στάση του τραμ στον κεντρικό δρόμο. Οι περισσότεροι κάτοικοι φορτώνουν τα ψώνια τους και τα παιδιά τους στα ποδήλατά τους. Αν χρειαστεί να πάνε π. χ. στο ΙΚΕΑ ή στις Αλπεις για σκι, χρησιμοποιούν αυτοκίνητα που έχουν αγοράσει από κοινού με άλλες οικογένειες ή νοικιάζουν αυτοκίνητα από τη λέσχη αυτοκινήτων κοινής χρήσης.

Στις ΗΠΑ, έξω από το Οκλαντ της Καλιφόρνιας, βρίσκεται στα σκαριά ένα προάστιο σαν το Vauban. Από το Quarry Village θα έχει κανείς πρόσβαση χωρίς αυτοκίνητο στο τρένο Bart,  που εξυπηρετεί όλη την περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο, καθώς και στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου California State.

«Ολη η ανάπτυξη της Αμερικής από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έγινε με επίκεντρο το αυτοκίνητο και αυτό πρέπει να αλλάξει» λέει ο Ντέιβιντ Γκόλντμπεργκ, της οργάνωσης Transportation for America, που προωθεί τη μείωση της χρήσης του αυτοκινήτου. «Το πόσο οδηγείς είναι το ίδιο σημαντικό με το αν το αυτοκίνητό σου είναι υβριδικό».

Ως τώρα, το 80% του προϋπολογισμού για τις μεταφορές στις ΗΠΑ αφιερώνεται στους αυτοκινητοδρόμους και μόνο το 20% σε άλλες μορφές μετακίνησης, αλλά στο προσεχές νομοσχέδιο τα μέσα μεταφοράς θα αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα. Παράλληλα, στη Βρετανία άρχισε από το 2000 μια συνολική προσπάθεια αναμόρφωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού, ώστε οτιδήποτε χτίζετα να εξυπηρετείται από τα μέσα μαζικής μεταφοράς.