ΡΕΓΚΕΝΣΜΠΟΥΡΓΚ. Αίσθηση προκάλεσε η αμφιλεγόμενη αποστροφή της ομιλίας του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ για το Ισλάμ, σε μια περίοδο έντασης μεταξύ των θρησκειών. Μιλώντας στο πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουγκ, στη Βαυαρία, στο οποίο ο ίδιος δίδαξε στο παρελθόν, ο Πάπας παρέθεσε αποσπάσματα από τον διάλογο του Βυζαντινού αυτοκράτορα του 14ου αιώνα, Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου, μ’ έναν Πέρση λόγιο, σχετικά με τις αλήθειες του Χριστιανισμού και του Ισλάμ. Ο Βυζαντινός αυτοκράτωρ αναφέρθηκε στο ζήτημα της τζιχάντ, του ιερού πολέμου, είπε ο ποντίφικας. Και πρόσθεσε ότι σύμφωνα με τον Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγο, το καινούργιο στοιχείο που έφερε ο Μωάμεθ, είναι ο βίαιος -διά του ξίφους- και απάνθρωπος τρόπος με τον οποίο διέδωσε την πίστη του στον κόσμο. Στη συνέχεια, εξήγησε γιατί η διάδοση της πίστης διά της βίας αντιβαίνει προς τη λογική και πρόσθεσε ότι η βία είναι αντίθετη με τη φύση του Θεού και τη φύση της ανθρώπινης ψυχής.

Λίγο πριν από την πρώτη του επίσκεψη σε μουσουλμανικό κράτος, την Τουρκία, τον ερχόμενο Νοέμβριο, και δύο μέρες μετά την επέτειο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, που υπενθύμισαν τη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ισλάμ, οι διατυπώσεις του Πάπα οξύνουν τα πνεύματα. Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, ο εκπρόσωπος του Βατικανού, Φεντερίκο Λομπάρντι, δήλωσε ότι ο Πάπας δεν ερμήνευσε το Ισλάμ ως βίαιη θρησκεία. Αρκετοί σχολιαστές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι οι «έντονες εκφράσεις» τις οποίες χρησιμοποίησε ο Πάπας για να περιγράψει το Ισλάμ, ακόμη και επικαλούμενος κείμενα του 14ου αιώνα, διατρέχουν τον κίνδυνο να προσβάλουν τους μουσουλμάνους. Σύμφωνα με τον Ρέντζο Ρουόλο, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, η αποστροφή της ομιλίας είναι ίσως η εντονότερη κριτική κατά του Ισλάμ γιατί δεν διαχωρίζεται το φανατικό, φονταμενταλιστικό Ισλάμ από το μετριοπαθές. «Με την ομιλία του, ο Πάπας Βενέδικτος κλείνει την πόρτα σε μια ιδέα πολύ προσφιλή στον προκάτοχό του, τον Πάπα Ιωάννη Παύλο τον Β΄, - την ιδέα ότι οι χριστιανοί, οι εβραίοι και οι μουσουλμάνοι έχουν τον ίδιο Θεό και πρέπει να προσεύχονται από κοινού σε αυτόν», τόνισε ο Μάρκο Πολίτι, ειδικός σε θέματα Βατικανού στην ιταλική εφημερίδα Lα Repubblica. Και στο παρελθόν ο πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ είχε εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με τον διάλογο μεταξύ των θρησκειών, ενώ στα τέλη του 2004, λίγους μήνες πριν από την εκλογή του, είχε ταχθεί εναντίον της ένταξης της μουσουλμανικής Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Μετά την ομιλία του στο πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουργκ, ο Πάπας επισκέφθηκε τους τάφους των γονέων του και της αδελφής του, συνοδεία του αδελφού του, επίσης ιερέα Γκέοργκ Ράτσινγκερ.

Εν τω μεταξύ στις φωνές που προειδοποιούν για τον κίνδυνο πολέμου των πολιτισμών, μεταξύ της Δύσης και του μουσουλμανικού κόσμου, προστέθηκε και αυτή του Χένρι Κίσινγκερ, πρώην υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών.