Περισσότερους ρύπους ...υποσχέθηκε ο Μπους

Το 2025 οι ΗΠΑ θα ρυπαίνουν κατά 30% πιο πολύ απ’ ό,τι το 1990

Της Ευρυδικης Μπερση

Εστω και στοιχειωδώς αν έχει κανείς υπόψη τι απαιτείται, σύμφωνα με τους επιστήμονες, για να σταματήσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου να «ψήνει» τον πλανήτη, είναι αδύνατο να θεωρήσει «πρόοδο» τις εξαγγελίες στις οποίες προχώρησε την Τετάρτη ο Αμερικανός πρόεδρος Μπους.

Πριν εξετάσουμε την ουσία των αμερικανικών τοποθετήσεων, ίσως θα ήταν χρήσιμο να πάρουμε μια ιδέα του πώς έγιναν δεκτές. «Η ομιλία Νεάτερνταλ του Μπους» ήταν ο τίτλος του δελτίου τύπου που εξέδωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος της Γερμανίας, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, απαντώντας στον Αμερικανό πρόεδρο. «Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να συμφωνήσουμε σε όσα προτείνει» δήλωσε ο υπουργός περιβάλλοντος της Νότιας Αφρικής Μαρτίνους φαν Σκάλκγκουικ. Πιο διπλωματικός ήταν ο Γάλλος, Μπρις Λαλόντ «Η αμερικανική κυβέρνηση αρχίζει να ξυπνάει, αλλά είναι λίγο αργά».

Τι είπε λοιπόν ο Μπους; Οτι η Αμερική, η πρωταθλήτρια της ρύπανσης, θα συνεχίσει στο ίδιο μοτίβο. Κάθε χρονιά θα ρυπαίνει περισσότερο από την προηγούμενη... αλλά αυτό μόνο ώς το 2025. Σε 17 χρόνια από τώρα, και αφού οι ήδη απαράδεκτα υψηλοί ρύποι των ΗΠΑ θα έχουν ανέβει σε επίπεδα τα οποία ο Μπους δεν προσδιόρισε, θα σταθεροποιηθούν στα επίπεδα αυτά. Οι υπόλοιπες βιομηχανικές χώρες προχωρούν σε περικοπές των ρύπων από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, και ο Τζορτζ Μπους αποφασίζει να μπει στη συζήτηση το 2008, υποσχόμενος ότι οι ρύποι των ΗΠΑ θα συνεχίσουν να αυξάνονται ως το 2025... Επιπλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος τάχθηκε για μια ακόμη φορά εναντίον κάθε δεσμευτικού μέτρου που θα υποχρέωνε τη χώρα του να μειώσει τους ρύπους και επέμεινε στην αποδεδειγμένα αναποτελεσματική στρατηγική των προαιρετικών μειώσεων.

Τη στιγμή λοιπόν που διεξάγονται διεθνείς διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για μια νέα συνθήκη που θα υποχρεώνει τις χώρες να περικόψουν τους ρύπους τους, στο πνεύμα του πρωτοκόλλου του Κιότο που εκπνέει το 2012, οι ΗΠΑ έρχονται και προτείνουν σε όλους να κάνουν αρκετά βήματα πίσω, εξ ου και ο γερμανικός παραλληλισμός με την εποχή του Νεάτερνταλ. Η «πρόοδος» του τελευταίου έτους συνίσταται στο ότι οι ΗΠΑ προσπαθούν ενεργά να προωθήσουν τις απόψεις τους σε όσο περισσσότερες χώρες γίνεται, γι’ αυτό και οργανώνουν τις ξεχωριστές από τον ΟΗΕ συναντήσεις επιλεγμένων χωρών, όπως αυτή που έγινε την Πέμπτη και την Παρασκευή στο Παρίσι.

Ας δούμε τώρα τι σημαίνουν τα όσα είπε ο Αμερικανός πρόεδρος με αριθμούς. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του αμερικανικού υπουργείου ενέργειας, το 2025, οι ΗΠΑ θα εκπέμπουν 30% περισσότερους ρύπους απ’ ό,τι το 1990. Σύμφωνα με τους επιστήμονες της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), για να υπάρξει ελπίδα να ανακοπεί η πορεία προς διαρκώς καταστροφικότερες κλιματικές αλλαγές, το 2020 θα πρέπει οι βιομηχανικές χώρες να διοχετεύσουν στην ατμόσφαιρα περίπου 20-40% λιγότερους ρύπους απ' ό,τι το 1990. Αν, δηλαδή, το 1990 οι ρύποι ήταν 100 και το ζητούμενο, για να μην ψηθεί ο πλανήτης είναι να πέσουν στο 60-80%, ο Αμερικανός πρόεδρος υπόσχεται ρύπους 130. Δηλαδή διπλάσιους απ' αυτούς που οφείλει – και ζητά και να του αναγνωριστεί η εποικοδομητική συμβολή στη λύση του προβλήματος.

«Το θέαμα σου έκοβε την ανάσα» είπε ο Τζιμ Ελιοτ, μέλος του πληρώματος του αεροπλάνου που έσπευσε να καταγράψει με αεροφωτογραφίες την αποσύνθεση του στρώματος πάγου «Γουίλκινς» στην Ανταρκτική στα τέλη Μαρτίου. Κάτω από τα μάτια του, μια επιφάνεια πάγου 414 τετραγωνικών χιλιομέτρων έσπαγε σε χιλιάδες κομμάτια, όπως ένα σφυρί θρυμματίζει το γυαλί. «Ποτέ στη ζωή μου δεν είχα δει τέτοιο πράγμα» είπε.

Η δύναμη της εικόνας που αντίκρυσε ο Ελιοτ είναι ένα απειροελάχιστο κλάσμα των φυσικών δυνάμεων που απελευθερώνει η υπερθέρμανση του πλανήτη. Για την ώρα, τα στρώματα πάγου που αποσυντίθενται στην Ανταρκτική είναι αυτά που επέπλεαν στο νερό, περιβάλλοντας τις ακτές και συγκρατώντας τους πολύ μεγαλύτερους παγωμένους όγκους που βρίσκονται πάνω στην ήπειρο της Ανταρκτικής, από το να γλιστρήσουν στη θάλασσα και να ανεβάσουν τη στάθμη της. Εξι τέτοια προστατευτικά στρώματα, που χρειάστηκαν χιλιετίες, για να δημιουργηθούν, έχουν αποσυντεθεί τα τελευταία χρόνια – χωρίς να υπολογίζουμε αυτό που είδε ο Ελιοτ και που ήταν μόνο η αρχή της κατάρρευσης του έκτασης 14.000 τ.χλμ. παγοκαλύμματος Γουίλκινς.

Μετά και τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, η γενική προσμονή όσων επιδιώκουν κάποια θετική εξέλιξη (μεταξύ άλλων) και στο ζήτημα του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι ότι ο Μπους σύντομα αποχωρεί. Οι τρεις πιθανότεροι διάδοχοί του (Μακ Κειν από τους Ρεπουμπλικανούς, Ομπάμα ή Κλίντον από τους Δημοκρατικούς) έχουν πολύ πιο προοδευτική στάση στο θέμα.

Επίσης, στην αμερικανική κοινωνία έχουν αναπτυχθεί αρκετές αντιστάσεις. Μόνο τον τελευταίο χρόνο οι αμερικανικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, ισχυρίζονται, έχουν μπλοκάρει την κατασκευή 65 νέων εργοστασίων παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα, που είναι η πιο επιβαρυντική για το φαινόμενο του θερμοκηπίου μορφή ενέργειας.

Παράλληλα, μια σειρά δικαστικές ήττες και εκκρεμείς προσφυγές, σε συνδυασμό με το βάρος της κοινής γνώμης και των διεθνών πιέσεων, έχουν υποχρεώσει την αμερικανική κυβέρνηση να εξετάσει κάποιες μικρές παραχωρήσεις. Ετσι, την περασμένη εβδομάδα, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου συνάντησαν μια ομάδα βουλευτών και γερουσιαστών που εκπροσωπούν το ενεργειακό λόμπι και βολιδοσκόπησαν τις αντιδράσεις τους σε μια ενδεχόμενη νομοθεσία για τις κλιματικές αλλαγές (σε αντίθεση με όλες τις βιομηχανικές χώρες, η αμερικανική νομοθεσία αγνοεί ώς τώρα την ύπαρξη των κλιματικών αλλαγών και δεν προβλέπει μέτρα για την αντιμετώπισή τους). Η απάντηση λοιπόν των εκλεκτών μελών του Κογκρέσου στις αναιμικές προτάσεις του Λευκού Οίκου ήταν ένα κατηγορηματικό όχι.

Τι στάση θα τηρήσουν όλοι αυτοί μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου; Θα ήταν μάλλον αυταπάτη να πιστέψει κανείς ότι οι πανίσχυρες ομάδες πίεσης, με όλα τα κονδύλια που ξοδεύουν για εξαγορά πολιτικής επιρροής και όλα τα ερείσματα που ήδη διαθέτουν στο Καπιτώλιο, σκοπεύουν να υποχωρήσουν μόνο και μόνο επειδή θα αλλάξει ο ένοικος του Λευκού Οίκου.