Tου Μπαν Κι Μουν - Γεν. γραμματέα Ηνωμένων Εθνών

Πριν από λίγες ημέρες διαφάνηκαν κάποιες αμυδρές ελπίδες όσον αφορά την παγκόσμια κρίση των τροφίμων. Εν αναμονή μιας μεγάλης σοδειάς, η Ουκρανία χαλάρωσε τους περιορισμούς στις εξαγωγές της. Εν μια νυκτί η παγκόσμια τιμή των σιτηρών μειώθηκε κατά 10%. Αντιθέτως οι χρηματιστές στην Μπανγκόγκ καθόρισαν την τιμή του ρυζιού κοντά στα 1.000 δολάρια τον τόνο, από 460 δολάρια όπου βρισκόταν δυο μήνες πριν. Η τιμή του ρυζιού αναμένεται να αυξηθεί ακόμα περισσότερο.

Τέτοια είναι η αστάθεια των σημερινών αγορών. Δεν ξέρουμε πόσο ψηλά μπορούν να φτάσουν οι τιμές των τροφίμων ούτε πόσο τελικά θα υποχωρήσουν. Ωστόσο, ένα είναι σίγουρο: έχουμε περάσει από την εποχή της αφθονίας στην εποχή της ανεπάρκειας. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι τιμές των τροφίμων δεν θα επιστρέψουν σύντομα στα συνηθισμένα επίπεδα.

Οι καταναλωτές διαμαρτύρονται, ακόμη και στα πλούσια έθνη της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Φανταστείτε όμως την κατάσταση όσων ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Είναι ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι. Οι φτωχότεροι των φτωχών του κόσμου. Οι περισσότεροι ζουν στην Αφρική και συνήθως δαπανούν τα 2/3 του εισοδήματός τους σε τρόφιμα.

Την προηγούμενη εβδομάδα άκουσα ότι στη Λιβερία οι άνθρωποι άρχισαν να αγοράζουν ρύζι με την κούπα ενώ παλιότερα το αγόραζαν με το σακί. Αξίζει να θυμηθούμε ότι η πορεία της Λιβερίας προς το χάος άρχισε το 1979 με τις ταραχές που προκλήθηκαν εξαιτίας των τροφίμων.

Στην Μπουργκίνα Φάσο, ο πρόεδρος μου είπε ότι η χώρα του χρειάζεται απεγνωσμένα βοήθεια. Ο μισός πληθυσμός ζει με ένα δολάριο την ημέρα, η πλειοψηφία των οποίων είναι μικροί αγρότες. Ο υπουργός Εξωτερικών μίλησε με ιδιαίτερο σθένος. Είπε ότι η κρίση των τροφίμων είναι πολύ μεγαλύτερη απειλή από την τρομοκρατία. «Κάνει τους ανθρώπους να αμφιβάλουν για την αξιοπρέπειά τους» είπε, προσθέτοντας ότι «το ζήτημα της πείνας, της επιβίωσης και του τρόπου ζωής έχουν καταστεί κρίσιμα θέματα για τη διεθνή κοινότητα».

Το να αφήσουμε τις αγορές να κάνουν το θαύμα τους αποτελεί μια πρόκληση. Εάν οι τιμές αυξηθούν, λογικά θα αυξηθεί και η προσφορά. Ωστόσο, δεν ζούμε σε ένα φανταστικό κόσμο, ούτε στον κόσμο της οικονομικής θεωρίας. Στην Κοιλάδα Ριφτ της Κένυας, στον σιτοβολώνα της Ανατολικής Αφρικής, οι αγρότες φυτεύουν μόνο το 1/3 της ποσότητας που φύτεψαν τον προηγούμενο χρόνο. Αυτό συμβαίνει γιατί οι αγρότες αδυνατούν να αγοράσουν λιπάσματα, των οποίων οι τιμές έχουν επίσης εκτοξευθεί στα ύψη.

Το ίδιο συμβαίνει στο Μαλί, στο Λάος και την Αιθιοπία. Αυτός είναι ο δρόμος προς την καταστροφή.

Πριν από λίγες ημέρες στη Βέρνη της Ελβετίας συγκέντρωσα τους επικεφαλής των οργανώσεων του ΟΗΕ και των μεγάλων οργανώσεων πολυμερούς βοήθειας και ανάπτυξης. Συμφωνήσαμε σε ένα πρόγραμμα επείγουσας δράσης. Το πρώτο μέλημα είναι να ταΐσουμε τους πεινασμένους. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα βοηθά 73 εκατομμύρια ανθρώπους. Χρειάζεται όμως επιπλέον τουλάχιστον 755 εκατομμύρια δολάρια μόνο για να καλύψει τα αυξανόμενα έξοδα. Εχουν δοθεί υποσχέσεις για περίπου 475 εκατομμύρια δολάρια. Αλλά οι υποσχέσεις δεν γεμίζουν τα άδεια στομάχια ενώ το Πρόγραμμα διαθέτει μόνο 18 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά.

Για να εξασφαλίσουμε την τροφή του αύριο πρέπει να δράσουμε σήμερα. Πρέπει να δώσουμε στους μικρούς αγρότες την υποστήριξη που χρειάζονται για να βελτιώσουν τις επόμενες σοδειές τους. Για το λόγο αυτό η Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ έκανε έκκληση για 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια που θα διατεθούν στον εφοδιασμό χωρών χαμηλού εισοδήματος με σπόρους, λιπάσματα και άλλα γεωργικά εργαλεία που είναι απαραίτητα για την ενίσχυση της παραγωγής. Το Διεθνές Ταμείο Γεωργικής Ανάπτυξης θα διαθέσει 200 εκατομμύρια δολάρια σε φτωχούς αγρότες στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο. Η Παγκόσμια Τράπεζα εξετάζει το ενδεχόμενο της ίδρυσης μιας υπηρεσίας για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Για το συντονισμό αυτής της προσπάθειας, θα δημιουργήσω και θα ηγηθώ μιας Ομάδας Δράσης των Ηνωμένων Εθνών για την Παγκόσμια Κρίση των Τροφίμων. Θα εξαντλήσω κάθε προσπάθεια ώστε η κρίση των τροφίμων να βρεθεί στο επίκεντρο της συνάντησης των κρατών G8 τον Ιούλιο στην Ιαπωνία, καθώς επίσης και στη σύνοδο υψηλού επιπέδου της Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας που θα πραγματοποιηθεί στη Ρώμη στις αρχές Ιουνίου.

Ταξιδεύοντας στη Δυτική Αφρική, συνειδητοποίησα ότι μπορώ να είμαι αισιόδοξος. Στην Μπουργκίνα Φάσο είδα μια κυβέρνηση να εργάζεται για την εισαγωγή ξηρών ανθεκτικών σπόρων και για την καλύτερη διαχείριση των ελάχιστων υδάτινων πόρων, βοηθούμενη από άλλα έθνη, όπως η Βραζιλία.

Στην Ακτή Ελεφαντοστού, είδαμε έναν συνεταιρισμό γυναικών να διαχειρίζεται μια πτηνοτροφική μονάδα που δημιουργήθηκε με τη χρηματοδότηση των Ηνωμένων Εθνών. Το εγχείρημα αυτό δημιούργησε εισοδήματα και τροφή για τους χωρικούς και θα μπορούσε εύκολα να επαναληφθεί. Αυτές είναι τοπικές, απλές λύσεις για τοπικά προβλήματα, ακριβώς το είδος λύσεων που χρειάζεται η Αφρική.

Σε μια επίσκεψή μου σε ένα υπό κατασκευή δημοτικό σχολείο στην Ουαγκαντούγκου της Μπουργκίνα Φάσο, διηγήθηκα στα παιδιά πώς μεγάλωσα: σε ένα σπίτι χωρίς τοίχους με ένα πάτωμα από χώμα. Τους διηγήθηκα επίσης πως γνώρισα την πείνα ως παιδί. Είχαμε ελάχιστο φαγητό ενώ οι παππούδες μου και οι άλλοι ηλικιωμένοι έψαχναν στα σκουπίδια για να φάνε. Αυτές οι εικόνες έρχονται στο νου μου όταν ταξιδεύω στην Αφρική. Σκέφτομαι ότι η αφθονία των πόρων αυτής της ηπείρου, η δύναμη και το κουράγιο των ανθρώπων της είναι τόσο ορατές στις πόλεις που επισκέφτηκα. Εάν η χώρα μου, η Νότιος Κορέα κατάφερε να γίνει μια οικονομική δύναμη, είμαι σίγουρος ότι μπορεί να τα καταφέρει και η Αφρική. Το μόνο που χρειάζεται είναι βοήθεια. Μπορούμε να ξεκινήσουμε κάνοντας το δύσκολο βήμα να αντιμετωπίσουμε αποφασιστικά την κρίση των τροφίμων.