Της Νινας -Μαριας Πασχαλιδου

Νταρ Ες Σαλαάμ Τανζανία. Ξημερώνει. Υγρασία. Στον δρόμο κόσμος πολύς. Γυναίκες με χρωματιστά τουρμπάνια στα κεφάλια, άντρες με ποδήλατα. Η γλώσσα σουαχίλι. Γλώσσα χωρίς ρήματα χωρίς πληθυντικούς και ενικούς. Εδώ όλοι είναι ίσοι. Εκτός από τους Αλμπίνο. Τους Ζερού-Ζερού. Η λέξη στα σουαχίλι σημαίνει Αλμπίνο. Στην πραγματικότητα σημαίνει «το πνεύμα», το φάντασμα. Οι Αλμπίνο μοιάζουν με φαντάσματα, κατάλευκοι, με ξανθά μαλλιά, ξεθωριασμένα μάτια.

Ενας στους 4.000 κατοίκους της Τανζανίας είναι Αλμπίνο. Περίπου 400.000 σε συνολικό πληθυσμό 40 εκατομμυρίων. Επίσημη καταγραφή δεν υπάρχει. Ο αλφισμός ή αλμπινισμός ή λευκοπάθεια είναι μία εκ γενετής πάθηση και οφείλεται στην έλλειψη χρωστικής του δέρματος, με αποτέλεσμα να αδυνατεί ο οργανισμός να παράγει μελανίνη. Λόγω του λεπτού δέρματος και της έλλειψης μελανίνης αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα όρασης αλλά και καρκίνο του δέρματος.

Ο μύθος λέει ότι οι Αλμπίνο ήταν φαντάσματα, που κυκλοφορούσαν ανάμεσα στους θνητούς. Ηταν αθάνατοι, γι’ αυτό και οι οικογένειες όταν πέθαιναν τους έθαβαν μέσα στο ίδιο τους το σπίτι για να μη δει κανείς τον νεκρό. Στα χωριά όταν μια οικογένεια αποκτούσε ένα παιδί Αλμπίνο το έπνιγε στη γέννα. Οι γηραιότεροι ακόμη πιστεύουν ότι ένα παιδί Αλμπίνο είναι κακός οιωνός. Ωστόσο η παράδοση «μεταλλάχτηκε». Από τον Μάιο 2007 ένα ξέφρενο ανθρωποκυνηγητό έχει συγκλονίσει την ειρηνική κατά τα άλλα Τανζανία. Πάνω από 200 Αλμπίνο έχουν σφαγιαστεί σαν ζώα μπροστά στα μάτια των συγγενών τους. Οι αριθμοί ποικίλλουν. Πολλοί χωρικοί δεν δηλώνουν το περιστατικό. «Συνέβη ξαφνικά λόγω της πίστης στη μαγεία, οι μάγοι είναι η πηγή του κακού. Οι άνθρωποι πάνε στους γιατρούς για τη μαγεία και τους λένε τα προβλήματά τους και οι μάγοι λένε ότι «εάν θέλετε να λύσετε τα προβλήματά σας, πρέπει να έχετε το χέρι ενός Αλμπίνο, πρέπει να έχεις το αυτί ενός Αλμπίνο, θα είναι η πηγή της ευημερίας σου, άρα βρείτε το χέρι ενός Αλμπίνο» θα μας πει η πρώτη Αλμπίνο βουλευτίνα, Αλ Σάιμα Κεγκίρ, στο σπίτι της στο Νταρ Ες Σαλαάμ.

Φτάνουμε στην περιοχή της λίμνης Βικτόρια. Εδώ ξεκίνησαν οι δολοφονίες. Φτωχή περιοχή. Οι άνθρωποι σε απόγνωση. Η πέρκα, το βασικό ψάρι στην αλιεία, έχει αφανιστεί. Κύριος λόγος η μόλυνση της λίμνης από τα βυρσοδεψεία της περιοχής, αλλά και την αλόγιστη αλιεία. Επίσης καθώς τα ορυχεία εξαγοράζονται από μεγάλες εταιρείες οι οποίες τα μετατρέπουν σε σύγχρονες εγκαταστάσεις, οι μικροί χρυσωρύχοι της περιοχής γίνονται όλο και λιγότεροι. Ο κόσμος είναι απελπισμένος. Στο χωριό Ιλούνγκου συναντούμε τον Γιουσούφ Ελίας. Είναι ο Αλμπίνο με τη σφυρίχτρα. Οταν τον κυνηγούν φωνάζει βοήθεια σφυρίζοντας. Είναι σοβαρός και μιλάει γρήγορα. Φοβάται πολύ από τότε που σκότωσαν τη Βομιλία. Στο νοσοκομείο της πόλης η ακρωτηριασμένη Μαριάμ μας λέει την ιστορία της. Τον Οκτώβριο 2008 ένας γείτονάς της την κυνήγησε για τα χέρια της. Αυτό την πείραξε περισσότερο. Οτι τον επίδοξο δολοφόνο της τον γνώριζε.

To ντοκιμαντέρ «Zερού Ζερού-Τα Φαντάσματα» της σειράς Ντοκιμαντέρ Εξάντας της ΝΕΤ, σε σενάριο και σκηνοθεσία Γιώργου Αυγερόπουλου συμμετέχει στο 11ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Α΄ προβολή σήμερα στις 22.30 - σινέ «Ολύμπιον». Β΄ προβολή αύριο στις 17.30 - σινέ «Σταύρος Τορνές», ενώ θα προβληθεί στη ΝΕΤ αύριο, στις 22.00.

Διεύθυνση Παραγωγής: Αναστασία Σκουμπρή. Επιμέλεια / Συντονισμός ερευνας: Αγγελος Αθανασόπουλος. Επιτόπια έρευνα και Οργάνωση Θέματος: Νίνα Μαρία Πασχαλίδου. Διεύθυνση Φωτογραφίας: Γιάννης Αυγερόπουλος. Ηχοληψία: Κώστας Καταλυματίας. Μοντάζ: Γιάννης Μπιλήρης, Αννα Πρόκου. Πρωτότυπη Μουσική: Γιάννης Παξεβάνης.