The New York Times

O θόλος των πάγων που καλύπτει τη Γροιλανδία είναι τόσο αχανής που κάποιοι πιλότοι τον πέρασαν για πυκνό στρώμα νεφών προτού συντριβούν πάνω του. Βλέποντάς τον από ψηλά, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι θα μπορούσε στ’ αλήθεια να λιώσει με ταχύτητα τέτοια ώστε να αυξήσει τη στάθμη της θάλασσας στο άμεσο μέλλον. Ωστόσο, την άνοιξη και το καλοκαίρι η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.

Μετά σειρά θερμών ετών, μια δαντέλα από γαλάζιες λίμνες και ποταμάκια απλώνονται όλο και πιο ψηλά στον θόλο. Οι λιωμένες επιφάνειες είναι πιο σκοτεινές και απορροφούν έως και τέσσερις φορές μεγαλύτερη ενέργεια από τον ήλιο, σε σύγκριση με τα στρώματα πάγου που αντανακλούν το φως. Φυσικοί αγωγοί μεταφέρουν νερό από την επιφάνεια στα βάθη, προσεγγίζοντας σε ορισμένα μέρη το βραχώδες έδαφος. Η διαδικασία σιγά σιγά διευκολύνει και επιταχύνει το πέρασμα του πάγου από τη στερεά στην υγρή μορφή.

Το πιο σημαντικό, όπως λένε ορισμένοι εμπειρογνώμονες, είναι η αποκόλληση τεράστιων ημιβυθισμένων όγκων πάγου στα σημεία όπου μερικοί μεγάλοι παγετώνες της Γροιλανδίας, ειδικά κατά μήκος των δυτικών ακτών, συναντούν τα θερμά νερά του ωκεανού. Καθώς τα περάσματα αυτά γίνονται όλο και πιο καθαρά, επιταχύνεται και η ροή του πάγου. Ολες αυτές οι αλλαγές έχουν θορυβήσει τους επιστήμονες. Κάποιοι φοβούνται ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας σ’ έναν θερμαινόμενο κόσμο θα είναι πολύ μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη. Με βάση τις περσινές εκτιμήσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος, μέσα στον 21ο αιώνα, η στάθμη της θάλασσας θα αυξηθεί κατά δύο πόδια, το πολύ.

Η επιτροπή, ωστόσο, δεν έλαβε υπ’ όψιν παράγοντες που δεν είναι επαρκώς κατανοητοί και περιορίστηκε να σημειώσει ότι «μεγαλύτερα μεγέθη δεν αποκλείονται». Ηδη βρίσκεται σε εξέλιξη επιστημονική εκστρατεία, προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν η τήξη των πλέον τρωτών στρωμάτων πάγου του κόσμου, στη Γροιλανδία και τη δυτική Ανταρτική, θα συνεχίσει να επιταχύνεται. Οι επιστήμονες αναλύουν εικόνες δορυφόρων και μελετούν τις συνθήκες άλλων θερμών περιόδων του παρελθόντος - περιλαμβανομένης της υπερθέρμανσης που κορυφώθηκε πριν από 125.000 χρόνια και οδήγησε σε άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά δώδεκα έως δεκαέξι πόδια σε σύγκριση με τα σημερινά επίπεδα.

Ο Ερικ Ρινιό, ειδικός ερευνητής της NASA, εξέφρασε την ελπίδα ότι η κοινή γνώμη και τα κέντρα των αποφάσεων δεν θα ερμηνεύσουν αυτή την αβεβαιότητα των επιστημόνων για τον 21ο αιώνα ως ευκαιρία για υποβάθμιση των κινδύνων που εγκυμονεί η ανεξέλεγκτη εκπομπή ρύπων. Ο ίδιος προέβλεψε ότι η αδράνεια έναντι του φαινομένου του θερμοκηπίου θα μπορούσε να προσθέσει στη στάθμη της θάλασσας τρία πόδια μόνο από τους πάγους της Γροιλανδίας, άλλα τρία από την Ανταρκτική και 18 ίντσες από τις Αλπεις. «Είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι όλα θα σταθεροποιηθούν και αναλόγως δεν υπάρχει τρόπος για να προβλέψουμε με βεβαιότητα μια καταστροφική κατάρρευση. Τα πράγματα, ωστόσο, είναι πολύ πιο σοβαρά απ’ ό,τι ο οποιοσδήποτε θα φανταζόταν πριν από πέντε χρόνια».