Καθώς περνούσα το σημείο ελέγχου της Καλάντια για να μπω στην παλαιστινιακή Δυτική Οχθη με κατεύθυνση τη Ραμάλα, αναλογιζόμουν πόσο άλλαξαν τα πράγματα από τον πικρό Απρίλη του 2002. Τότε, στην κορύφωση των ανελέητων επιχειρήσεων της κυβέρνησης του Αριέλ Σαρόν για τη συντριβή της δεύτερης Ιντιφάντας, η Γάζα ήταν σχετικά ήσυχη και η πρόσβαση σ’ αυτήν εύκολη. Αντίθετα, η Δυτική Οχθη ανέβαινε τον δικό της Γολγοθά και τα ισραηλινά τανκς σφυροκοπούσαν την πρωτεύουσα της παλαιστινιακής αρχής, τη Ραμάλα. Πολιορκημένος στο μισογκρεμισμένο στρατηγείο του, το Μουκάτα, ο Γιασέρ Αραφάτ εμφανιζόταν ως «ο Παλαιστίνιος Μπιν Λάντεν» από την ισραηλινή προπαγάνδα.

Σήμερα, η εικόνα εμφανίζεται αντεστραμμένη. Την ώρα που η Γάζα έχει μετατραπεί σε ένα μεγάλο στρατόπεδο συγκέντρωσης, υπό απηνή βομβαρδισμό από στεριά, θάλασσα και αέρα, η Δυτική Οχθη είναι σχετικά ήρεμη. Αν μου έλεγαν μέχρι πριν από τρία χρόνια ότι θα με μεταφέρει ισραηλινό ταξί κατευθείαν από το κέντρο της Ιερουσαλήμ στο κέντρο της Ραμάλα, περνώντας χωρίς έλεγχο των Ισραηλινών από την Καλάντια, θα νόμιζα ότι πρόκειται για ανέκδοτο. Στο εσωτερικό της παλαιστινιακής πρωτεύουσας, οι κατεστραμμένοι δρόμοι έχουν ξαναφτιαχτεί και οι γερανοί δουλεύουν πυρετωδώς. Εδώ κι εκεί ξεπροβάλλουν καινούργιοι γυάλινοι πύργοι, εστιατόρια και καταστήματα.

Και τότε και τώρα η λογική του Ισραήλ και των δυτικών συμμάχων του είναι η ίδια: Πρέπει να ανταμειφθούν οι «συνεννοήσιμοι» και να τιμωρηθούν παραδειγματικά οι «αδιάλλακτοι», είτε πρόκειται για τον κοσμικό Αραφάτ τη μια φορά είτε για την ισλαμική Χαμάς την άλλη. Δυστυχώς, αυτή τη φορά ο διχασμός των Παλαιστινίων δεν έρχεται μόνο απ’ έξω. Οι τραγικές εμφύλιες συγκρούσεις του Ιουνίου του 2007, που κατέληξαν στη δημιουργία ενός «Χαμαστάν» στη Γάζα και μιας «Φατάχ–λαντ» στη Δυτική Οχθη, άφησαν πολύ βαθιές πληγές, που εμποδίζουν την ενεργητική αλληλεγγύη στη δοκιμαζόμενη Γάζα.

Τη βδομάδα που πέρασε, είδα αρκετές διαδηλώσεις υπέρ της Γάζας στη Ραμάλα και στη γύρω περιοχή, αλλά καμία δεν είχε την πάνδημη συμμετοχή που έβλεπε κανείς τους πρώτους μήνες της δεύτερης Ιντιφάντας. Ο Μουσταφά Μπαργούτι, γιατρός, ακτιβιστής της Αριστεράς και ανθυποψήφιος του Αμπάς στις προεδρικές εκλογές, δίνει τη δική του ερμηνεία:

«Εγιναν μεγάλες διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις της Δυτικής Οχθης, οι μεγαλύτερες από το 2002, ιδίως στην αργία της Παρασκευής. Σε πολλές περιπτώσεις, επενέβησαν οι Ισραηλινοί και διέλυσαν βίαια διαδηλώσεις, όπως στο Μπεϊλίν, συνέλαβαν ακτιβιστές, όπως στη Ραμάλα, ή και σκότωσαν αόπλους, όπως στην Καλκίλια. Δυστυχώς, ευθύνες έχει και η Παλαιστινιακή Αρχή, αστυνομικές δυνάμεις της οποίας επιτέθηκαν βίαια εναντίον διαδηλωτών που είχαν οργανώσει πορεία από το πανεπιστήμιο του Μπιρ Ζέιτ».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αμπού Λέιλα, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του Δημοκρατικού Μετώπου και του Κεντρικού Συμβουλίου της PLO, δηλώνει: «Η αντίδραση της Παλαιστινιακής Αρχής και του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς τις πρώτες 36 ώρες μετά την έναρξη της ισραηλινής επιδρομής ήταν λάθος. Εριξε τις ευθύνες, έμμεσα, στη Χαμάς και σιώπησε για τις ευθύνες των αραβικών κρατών γιατί φοβόταν τον κίνδυνο μιας τρίτης Ιντιφάντας, υπέρ της οποίας καλούσε η Χαμάς. Εδωσε εντολές στους μηχανισμούς ασφαλείας να περιορίσουν, να καταστείλουν διαδηλώσεις με δακρυγόνα, κλομπ και ηλεκτρικές ράβδους, στέλνοντας κάμποσους στο νοσοκομείο με σπασμένα κόκαλα. Εγινε πολύ σκληρή συζήτηση για όλα αυτά στην ηγεσία της PLO, υπήρξαν αντιδράσεις και από ηγετικά στελέχη της Φατάχ, συμπεριλαμβανομένου του (σ.σ. πρώην πρωθυπουργού) Αμπού Αλά. Υπό την πίεση των αντιδράσεων, υπήρξε μια μεταβολή στις τοποθετήσεις της Παλαιστινιακής Αρχής προς το καλύτερο».

Ακόμη αυστηρότερος, ο Μουσταφά Μπαργούτι υποστηρίζει: «Η Παλαιστινιακή Αρχή δεν στέκεται στο ύψος των περιστάσεων. Απέτυχε να προστατεύσει τον λαό της από την ισραηλινή βαρβαρότητα. Το ελάχιστο που έπρεπε να κάνει είναι να δηλώσει από την πρώτη στιγμή ότι διακόπτει οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις και επαφές με την εγκληματική συμμορία που κυβερνά το Ισραήλ. Δεν υπάρχει περιθώριο οποιασδήποτε συνεννόησης με εγκληματίες πολέμου. Εκείνο που χρειάζεται, είναι πρωτοβουλίες επανασυμφιλίωσης των παλαιστινιακών οργανώσεων. Με την τακτική που ακολουθεί η Παλαιστινιακή Αρχή δεν αποδυναμώνεται η Χαμάς, αλλά το κυβερνητικό δίδυμο Αμπάς – Φαγιάντ».

Διαφορετική είναι η τοποθέτηση του υφυπουργού Εξωτερικών, Αχμεντ Σόμποχ: «Δεν θα επιτρέψουμε στη Χαμάς να χρησιμοποιήσει το αίμα της Γάζας για να δημιουργήσει χάος στη Δυτική Οχθη. Ελευθερία των διαδηλώσεων – ναι. Αλλά είμαστε αποφασισμένοι να αποτρέψουμε τις απώλειες Παλαιστινίων και στη Δυτική Οχθη. Ηδη, οι Ισραηλινοί σκότωσαν δύο ανθρώπους στη Ραμάλα και έναν στην Καλκίλια. Το Ισραήλ θέλει να εξασθενίσει τη Χαμάς στη Γάζα, την Παλαιστινιακή Αρχή στη Δυτική Οχθη και να διαιωνίσει τη διαίρεση μεταξύ μας, γιατί απλούστατα δεν θέλει ειρήνη. Αυτή τη στρατηγική πρέπει να την αποτρέψουμε».