Τρία πυρηνικά εργοστάσια αποκτά η Τουρκία

Οι φόβοι των ΗΠΑ για εξαγωγή τεχνολογίας σε τρίτες χώρες κάμφθηκαν και έτσι άνοιξε ο δρόμος για την κατασκευή των μονάδων

Της Δωρας Αντωνιου

Την 50 ετών επιδίωξή της να αποκτήσει πυρηνική τεχνολογία για την παραγωγή ενέργειας αναβιώνει η Τουρκία, έχοντας στη δεδομένη χρονική στιγμή τις ευλογίες της Ουάσιγκτον, καθώς η αμερικανική πλευρά που σταμάτησε πολλές φορές τα πυρηνικά σχέδια της Τουρκίας, τώρα δίνει τη συγκατάθεσή της για κατασκευή πυρηνικών εργοστασίων στη γειτονική χώρα.

Πριν από περίπου ένα μήνα, στις 24 Μαρτίου, προκηρύχθηκε από την εταιρεία ηλεκτρισμού της Τουρκίας, για πολλοστή φορά, διαγωνισμός για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου για την παραγωγή ηλεκτρισμού. Οι ενδιαφερόμενες εταιρείες καλούνται να καταθέσουν προσφορές μέχρι τις 24 Σεπτεμβρίου, για την κατασκευή του εργοστασίου στην περιοχή Ακούγιου, κοντά στη Μερσίνα. Η κυβέρνηση της Τουρκίας διαβεβαιώνει τους υποψήφιους επενδυτές ότι θα αγοράσει όλη την παραγόμενη ενέργεια για τα επόμενα 15 χρόνια. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν προγραμματίζει την κατασκευή τριών πυρηνικών εργοστασίων μέχρι το 2015, ώστε το 2020 να καλύπτει το 20% των αναγκών της σε ενέργεια κάνοντας χρήση της πυρηνικής τεχνολογίας. Το δεύτερο εργοστάσιο αναμένεται να κατασκευαστεί στην περιοχή της Σινώπης, στη Μαύρη Θάλασσα. Το σημαντικότερο εμπόδιο στις εδώ και δεκαετίες προσπάθειες της Τουρκίας να αξιοποιήσει την πυρηνική τεχνολογία στον ενεργειακό τομέα ήταν οι ανησυχίες της Δύσης, και κυρίως των ΗΠΑ, ότι τα μυστικά της πυρηνικής τεχνολογίας θα διοχετεύονταν από την Τουρκία σε τρίτες χώρες, που θα τα αξιοποιούσαν για την παραγωγή πυρηνικών όπλων. Στις ΗΠΑ η ανησυχία αυτή για χρόνια αφορούσε το Πακιστάν. Οι μυστικές υπηρεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών διέθεταν στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία το Πακιστάν είχε λάβει βοήθεια από Τούρκους στην προσπάθειά του να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο. Τα στοιχεία αυτά ήταν που οδήγησαν το 2000 το αμερικανικό Κογκρέσο να «παγώσει» συμφωνία που είχε υπογραφεί από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, για την εξαγωγή πυρηνικής τεχνογνωσίας στην Τουρκία.

Της απόφασης της τουρκικής κυβέρνησης να προκηρύξει εκ νέου διαγωνισμό προ μηνός, προηγήθηκε, στις 22 Ιανουαρίου, εισήγηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, προς το Κογκρέσο για ενεργοποίηση της συμφωνίας του 2000. Οπως αναφέρει στην εισήγησή του, η κυβέρνηση της Τουρκίας κατάφερε στο ενδιάμεσο, έπειτα από στοιχεία που δόθηκαν από τις υπηρεσίες των ΗΠΑ, να εξουδετερώσει τον κίνδυνο που υπήρχε, συγκεκριμένα άτομα να διοχετεύσουν σε τρίτους πυρηνικά μυστικά. Φαίνεται ότι στην απόφαση του αμερικανού προέδρου βάρυναν οι ευρύτεροι γεωπολιτικοί συσχετισμοί στην περιοχή, που έχουν μεταβληθεί τα τελευταία χρόνια. Ετσι, το Πακιστάν αποτελεί πλέον μέλος της «συμμαχίας των προθύμων» στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας που έχει κηρύξει η αμερικανική κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ έχουν εκδηλώσει πολλάκις την ανησυχία τους για την ενεργειακή εξάρτηση των χωρών της περιοχής από τη Ρωσία και εκτιμάται ότι πιθανότατα προωθούν τη χρήση πυρηνικής τεχνολογίας για ενεργειακούς σκοπούς από την Τουρκία, ακριβώς για να μειώσουν τη ρωσική επιρροή.