Ρομπέ και Αστον, το ηγετικό δίδυμο της Ε.Ε.

Οι «27» τους επέλεξαν για τη θέση του προέδρου και του ΥΠΕΞ

Του ανταποκριτή μας στις Βρυξελλεσ Κωνσταντινου Kαλλεργη

Στον πρωθυπουργό του Βελγίου, Χέρμαν βαν Ρομπέ και, κάπως απρόσμενα, στη βαρόνη Αστον του Απχόλαντ, κοινοτική επίτροπο της Βρετανίας κατέληξαν χθες οι ηγέτες των «27» της Ε. Ε. για τις θέσεις του προέδρου και υπουργού Εξωτερικών, αντιστοίχως.

Αν η επιλογή του Βαν Ρομπέ εθεωρείτο εξαιρετικά πιθανή, η βαρόνη Αστον αποτελούσε εξ αρχής κάτι... λιγότερο από «αουτσάιντερ» στην κούρσα για τη θέση του υπουργού Εξωτερικών, καθώς όλοι συμφωνούσαν ότι «υπουργός Εξωτερικών» πρέπει να γίνει κάποιος που έχει διατελέσει υπουργός Εξωτερικών. Τελικά, επελέγη η βαρόνη Αστον που δεν έχει διατελέσει όχι υπουργός Εξωτερικών αλλά ούτε καν υπουργός... Εγινε βαρόνη το 1999 και στην πολιτική της θητεία έχει αναλάβει μια σειρά από θέσεις υφυπουργού, για να αναλάβει το 2007 πρόεδρος της Βουλής των Λόρδων.

Εμφανίσθηκε ξαφνικά το μεσημέρι χθες στη συνάντηση που είχαν πριν από τη σύνοδο οι ηγέτες των Σοσιαλιστικών κομμάτων της Ενωσης. Στη συνάντηση αυτή, ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν «απέσυρε» επισήμως την υποψηφιότητα του Τόνι Μπλερ για την προεδρία της Ενωσης, επικαλούμενος έλλειψη υποστήριξης από τους ομολόγους του. Αντ' αυτού πρότεινε αμέσως την Αστον, την τρίτη «επίσημη» (ή ημιεπίσημη) βρετανική υποψηφιότητα για τα ύπατα αξιώματα της Ενωσης, και αμέσως έλαβε την υποστήριξη όλων των άλλων σοσιαλιστών ηγετών.

Δεδομένου δε ότι οι Σοσιαλιστές είχαν από μηνός «κατοχυρώσει» τη θέση του υπουργού Εξωτερικών (ύπατο εκπρόσωπο τον αποκαλεί επισήμως η Συνθήκη της Λισσαβώνας με την οποία δημιουργήθηκαν οι δύο θέσεις), η οποία ενδιέφερε ζωηρότατα το Φόρεϊν Οφις, η απόφαση αυτή πολύ δύσκολα θα άλλαζε και η ίδια η σύνοδος κορυφής που αρχικά όλοι φοβούνταν ότι θα κρατούσε ατέλειωτες ώρες αν όχι ημέρες απεδείχθη εξαιρετικά σύντομη.

Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι η συνεννόηση της Γερμανίδας καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ με τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί για το ποιους θα πρότειναν, από κοινού, για τις δύο θέσεις, πέρασε ολοσχερώς απαρατήρητη. Τους είχε προλάβει ο Γκόρντον Μπράουν.

Μένει να φανεί κατά πόσον η χθεσινή επιλογή των «27» θα δώσει στην Ευρώπη τη συνοχή και το ισχυροποιημένο διεθνές «προφίλ» που αναζητούσε όταν αποφάσισε να τις δημιουργήσει.

Ο Βαν Ρομπέ δεν είναι διάσημος, αλλά στη χώρα του όλοι του αναγνωρίζουν ότι δύο φορές έσωσε το Βέλγιο, οικονομικά στη δεκαετία του 1990 όταν μείωσε δραματικά το δημόσιο έλλειμμα και πολιτικά τους τελευταίους μήνες, καταπραΰνοντας την οξύτατη, μέχρι να αναλάβει, σύγκρουση Φλαμανδών και Βαλλόνων. Ο συναινετικός μετριοπαθής χαρακτήρας του ίσως πράγματι φανεί χρήσιμος και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως καθώς ρόλος του θα είναι περισσότερο από οτιδήποτε άλλο να συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις και να εξομαλύνει όσο το δυνατόν τις διαφορές τους στα θέματα που συζητούνται σε κάθε σύνοδο κορυφής.

Το μεγάλο ερώτημα που καλείται να απαντήσει από σήμερα η Ε.Ε. είχε τεθεί πριν από τρεις δεκαετίες από τον Χένρι Κίσινγκερ: «Οταν θέλω να μιλήσω με την Ευρώπη, ποιον παίρνω τηλέφωνο;». Η απάντηση εξαρτάται εν πολλοίς από την προσωπικότητα και τις κινήσεις του προέδρου και της υπουργού Εξωτερικών. Η Συνθήκη της Λισσαβώνας, με την οποία θεσπίζονται οι δύο θέσεις, είναι εξαιρετικά ασαφής ως προς τις εξουσίες που τους παραχωρούνται. Η μόνη συγκεκριμένη αρμοδιότητα του «προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου» θα είναι αυτή ακριβώς που περιγράφει ο τίτλος του αξιώματός του, δηλαδή να προεδρεύει των συμβουλίων και των συνόδων κορυφής. Πέραν αυτού, γίνονται ορισμένες αόριστες αναφορές στο καθήκον του προέδρου «να προωθεί τη συνεννόηση και την ομοφωνία» μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε., αλλά και στον ρόλο του ως εκπροσώπου της Ενωσης στη διεθνή σκηνή. Η θητεία θα διαρκεί δυόμισι χρόνια και θα μπορεί να ανανεώνεται μια φορά.