|
Βαθιά πληγωμένοι από τη Βρετανία
Η Βρετανία δεν σταματά στη Λαντσμπάνκι, αλλά παίρνει τον έλεγχο μίας ακόμα τράπεζας, θυγατρικής της ισλανδικής Κάουπτινγκ. Η Κάουπτινγκ, η μεγαλύτερη τράπεζα στην Ισλανδία, υπό το βάρος αυτής της κίνησης καταρρέει και επίσης κρατικοποιείται. Μέσα σε μία μόλις εβδομάδα στις αρχές Οκτωβρίου χρεοκοπούν οι τρεις μεγαλύτερες τράπεζες στην Ισλανδία και κρατικοποιούνται. Η κίνηση της βρετανικής κυβέρνησης έχει πληγώσει βαθύτατα τους Ισλανδούς, που πάντα θεωρούσαν τους εαυτούς τους κοντά στους Βρετανούς. Η ενεργοποίηση του αντιτρομοκρατικού νόμου είναι σαν να τους κατατάσσει στην ίδια κατηγορία με την Αλ Κάιντα και τους Ταλιμπάν. Στα ταξί οι ταξιτζήδες έχουν διατηρήσει το χιούμορ τους και μόλις βλέπουν ότι είμαστε δημοσιογράφοι μας λένε γελώντας: «Μην φοβάστε, δεν είμαι τρομοκράτης». Οι Ισλανδοί είδαν μέσα σε λίγες εβδομάδες το νόμισμά τους να υποτιμάται κατά 50% και την αγοραστική αξία των αποταμιεύσεών τους να πέφτει στο μισό. Σήμερα το επιτόκιο στις τράπεζες έχει φτάσει το 18%, η ανεργία από 1% που ήταν πέρσι αναμένεται να φτάσει το 10-15% τον επόμενο χρόνο. Καθημερινά όλοι βλέπουν κάποιο συγγενή ή φίλο να απολύεται. Το 30% των κατοίκων δήλωσε σε πρόσφατη έρευνα ότι θέλει να εγκαταλείψει τη χώρα και το 50% αυτών είναι νέοι. Πολλοί ανησυχούν ότι η χώρα δεν θα καταφέρει να ανακάμψει αν την εγκαταλείψουν οι νέοι και οι ικανοί. Ρώτησα τον υπουργό Οικονομίας πώς θα αντιμετωπίσει το μεγάλο κύμα ανεργίας και φυγής και προσπέρασε την ερώτηση λέγοντας: «Είναι πολύ δύσκολο να σας απαντήσω. Τώρα προσπαθούμε να βγούμε από την κρίση, δεν έχουμε καταφέρει να βγούμε ακόμα, όταν θα σταθεροποιηθούν κάπως τα πράγματα, τότε θα ασχοληθούμε με όλα αυτά.» Τον υπουργό τον συναντήσαμε ανάμεσα στα ταξίδια που κάνει στο εξωτερικό, ζητώντας οικονομική βοήθεια. Ηδη η Ρωσία έχει δηλώσει ότι θα βοηθήσει οικονομικά τη χώρα, ενώ για πρώτη φορά στην πρόσφατη ιστορία μία ανεπτυγμένη χώρα, όπως η Ισλανδία, θα λάβει οικονομική ενίσχυση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αυτό βέβαια σημαίνει ότι το υπουργείο Οικονομίας θα ελέγχεται από το ΔΝΤ και ότι οι Ισλανδοί θα πρέπει τα επόμενα χρόνια να ξεπληρώνουν αυτό το χρέος που μπορεί να φτάσει τα 2,1 δισ. δολάρια. Αυτοί που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση είναι οι έμποροι, που δεν μπορούν να πάρουν συνάλλαγμα για να εισάγουν τα εμπορεύματά τους από το εξωτερικό. Η χώρα έχει γυρίσει δεκαετίες πίσω, όταν για να πάρεις συνάλλαγμα έπρεπε να κάνεις αίτηση στην Κεντρική Τράπεζα. Λόγω του ότι δεν υπάρχει ρευστότητα, η Κεντρική Τράπεζα εγκρίνει σήμερα συνάλλαγμα μόνο για την εισαγωγή ειδών βασικής ανάγκης, όπως είναι τα τρόφιμα και τα φάρμακα. Στο εμπορικό επιμελητήριο μαθαίνουμε για δεκάδες περιπτώσεις εμπόρων που κλείνουν τις επιχειρήσεις διότι δεν μπορούν να πληρώσουν τους προμηθευτές τους. «Βλέπουμε εμπορικές σχέσεις αιώνων να διαλύονται μέσα σε ένα μήνα, μας λέει ο πρόεδρος του εμπορικού επιμελητηρίου· υπάρχει ένας επιχειρηματίας που είχε μία εταιρεία και συνεργαζόταν με έναν εισαγωγέα από τη Δανία εδώ και 200 χρόνια. Επειδή δεν μπορεί να τον πληρώσει λόγω της κατάρρευσης των τραπεζών, η επιχείρηση έκλεισε». Η μεγάλη αγωνία των Ισλανδών είναι πώς θα αποπληρώσουν τα δάνειά τους σε ξένο νόμισμα, που σήμερα λόγω της ισοτιμίας της κορόνας, έχουν φτάσει στα ύψη.
ΣXETIKA ΘEMATA
|