Την εποχή της φεουδαρχίας, με τον κλήρο στον ρόλο της προνομιούχας «δεύτερης τάξης», η Καθολική Εκκλησία πολέμησε τα καινά δαιμόνια που εισήγαγε η ανερχόμενη μπουρζουαζία. Αυτού του είδους ο «αντικαπιταλισμός» δεν είχε, φυσικά, καμία σχέση με το πνεύμα της Ευαγγελικής ρήσης ότι είναι πιο εύκολο να περάσουμε μια καμήλα από το κεφάλι μιας βελόνας, παρά να μπουν στον παράδεισο οι πλούσιοι. Ηταν ένας οπισθοδρομικός, αριστοκρατικός «αντικαπιταλισμός», από τη σκοπιά της παρακμάζουσας δουλοπαροικίας.

Στο κλασικό έργο του, ο Μαξ Βέμπερ εξηγεί ότι το δόγμα του Καλβίνου περί «προκαθορισμού» των εκλεκτών, ωθεί τους πιστούς σε ένα ορθολογικό κυνήγι της «επιτυχίας», έτσι ώστε να συσσωρεύσουν σ’ αυτή τη ζωή θετική ένδειξη σωτηρίας. Από εδώ η συμβατότητα, κατά Βέμπερ, ανάμεσα στην αυστηρή προτεσταντική ηθική και τη λογική της ορθολογικής συσσώρευσης, που είναι σύμφυτη με τον καπιταλισμό. Στον Βέμπερ ανήκει και η ιδέα ότι η «απομάγευση του κόσμου» λόγω της ψυχρά ορθολογικής Νεωτερικότητας αφήνει ένα ψυχολογικό κενό, το οποίο έρχεται να καλύψει η θρησκεία.

Αρκετοί έχουν υποστηρίξει ότι το Ισλάμ, με την απαγόρευση της «ρίμπα» (τόκος), το υποχρεωτικό καθήκον της «ζακάτ» (εισφορές υπέρ των φτωχών) και άλλα στοιχεία του είναι ασύμβατο με το πνεύμα του καπιταλισμού. Οπως όλες οι θρησκείες του κόσμου, όμως, το Ισλάμ –κατ’ εξοχήν θρησκεία της πόλης και του εμπορίου– αποδείχτηκε ιδιαίτερα ευέλικτο. Αλλωστε, το Κοράνι μιλάει εκτενώς περί κληρονομιάς και ουδόλως επικρίνει την ιδιοκτησία. Και όπως τονίζει ο Γαλλοεβραίος ιστορικός Μαξίμ Ροντενσόν, «το Κοράνι είναι γεμάτο με τόσες αντιφάσεις, που και ο ίδιος ο διάβολος θα μπορούσε να βρει τσιτάτα να τον βολεύουν»!