|
Ο «Αριστοκρατικός αθεϊσμός» και η Αριστερά
Σε πρόσφατο άρθρο του στην «Ελευθεροτυπία», ο Τάκης Μίχας στηλιτεύει την «κόκκινη» Βενεζουέλα του Ούγο Τσάβες γιατί υπερψήφισε απόφαση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ που καταδικάζει τη «δυσφήμηση της θρησκείας» ως προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Θεωρεί δε αυτή την κίνηση «δείγμα της πιο αξιοσημείωτης ίσως πολιτικής εξέλιξης των τελευταίων ετών: τη σύμπραξη… της αντιιμπεριαλιστικής Αριστεράς με τη λαϊκοθρησκευτική Δεξιά, την οποία βιώσαμε και στην Ελλάδα σε όλο της το μεγαλείο κατά τη διάρκεια των πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία». Τελειώνει δε με την παρατήρηση ότι «έχει κυλήσει πολύ νερό στ’ αυλάκι από τότε που ο Μαρξ αφόρισε τη θρησκεία ως το όπιο των μαζών». Σε ό,τι αφορά τους «ανθρωπιστικούς» πολέμους εναντίον της Σερβίας, θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για μια άλλη, πολύ πραγματική, Ιερή συμμαχία της κοσμικής, ΝΑΤΟϊκής Δεξιάς με την Καθολική Εκκλησία, που έπαιξε ενεργό ρόλο στη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Οσο για τη Βενεζουέλα, η Συνέλευση των Καθολικών Επισκόπων υπονομεύει ανοιχτά τον Τσάβες με απροκάλυπτες πολιτικές παρεμβάσεις. Φυσικά, η Αριστερά έχει ή οφείλει να έχει στη σημαία της το μαχητικό σύνθημα του Καντ «Sapere aude!»- Να εμπιστεύεσαι τον δικό σου νου! Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οφείλει να μετατρέψει σε πολιτικούς της εχθρούς τους απλούς ανθρώπους που πιστεύουν. Ηδη ο Ροβεσπιέρος, απαντώντας στα ερωτήματα των οπαδών του για την καθιέρωση της εορτής του «Υπέρτατου Οντος» είχε απαντήσει ότι «ο αθεϊσμός του κράτους θα ήταν υπερβολικά αριστοκρατικός». Αλλωστε ο Μαρξ τόνισε κατ’ επανάληψη ότι ζητούμενο δεν είναι η φιλοσοφική αντίκρουση της θρησκείας, αλλά η άρση των κοινωνικών όρων της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης που γεννούν και ξαναγεννούν το θρησκευτικό φαινόμενο. Οσο για τον πολύ γνωστό, μαρξιστικό αφορισμό περί «οπίου του λαού», αποκτά το πραγματικό του νόημα μόνο σε συνάρτηση με τα συμφραζόμενα: «Η θρησκεία είναι ο αναστεναγμός του καταπιεζόμενου πλάσματος, η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου, όπως είναι και το πνεύμα μιας δίχως πνευματικότητα κατάστασης. Η θρησκεία είναι το όπιο του λαού… Η κριτική του ουρανού μετατρέπεται σε κριτικής της γης, η κριτική της θρησκείας σε κριτική του δικαίου, η κριτική της θεολογίας σε κριτική της πολιτικής… Η κριτική της θρησκείας είναι επομένως η εμβρυακή κριτική της κοιλάδας των δακρύων, που φωτοστέφανό της είναι η θρησκεία».
ΣXETIKA ΘEMATA
|