Η εξελισσόμενη κομματική αντιπαράθεση περί της αποτελεσματικότητας ή μη του κρατικού μηχανισμού αναδεικνύει, μεταξύ άλλων, και το έλλειμμα ψύχραιμης και αντικειμενικής αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των πολιτικών και διοικητικών ηγεσιών και, εν γένει, των δομών και υπηρεσιών του ελληνικού κράτους.

Η συζήτηση, παγίως, εξαντλείται στην αντιπαράθεση των δύο κομμάτων εξουσίας και την ανταλλαγή κατηγοριών, αφήνοντας τους πολίτες με την αίσθηση ότι «κάτι και κάποιος φταίει», αλλά και με την αδυναμία αυτό να αποτυπωθεί σαφώς με μετρήσιμους όρους. Αλλωστε, στην Ελλάδα η έννοια της «κοινωνίας των πολιτών» αλλά και της «κοινωνικής λογοδοσίας και αξιολόγησης» μοιάζουν ξένες σε μία όλο και πιο «εγωιστική καθημερινότητα». Πώς αλήθεια αξιολογείται, σε όρους κατανοητούς και ταυτόχρονα ουσιαστικούς, επί παραδείγματι η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης ή η πρόσφατη αντίδραση -μαζί με τα αίτιά της- έναντι των πυρκαγιών.

Το έλλειμμα αυτό επιχειρεί να καλύψει το Σωματείο «Ζήτα», μία μη κυβερνητική οργάνωση που ιδρύθηκε από, όπως δηλώνουν, «πολίτες» από τον χώρο της διανόησης, των επιστημών, των επιχειρήσεων αλλά και από άλλες μη κυβερνητικές οργανώσεις. Ο τίτλος του «πολίτη» αποκλείει αυτομάτως από το Σωματείο τους «πολιτικούς» υπό την έννοια της εμπλοκής τους στην κομματική καθημερινότητα. Αντιθέτως, οι στόχοι του «Ζήτα» είναι εμφανώς «πολιτικοί», μιας και στόχος είναι να αποτελέσει ένα παρατηρητήριο αξιολόγησης των πολιτικών ανδρών και των προγραμμάτων που υλοποιούνται, ώστε η σχετική συζήτηση να μην εξαντλείται, όπως σήμερα, στα τηλεοπτικά παράθυρα.

Με τα 62 ιδρυτικά μέλη να προέρχονται από τη δημοσιογραφία, τις επιχειρήσεις, την τέχνη, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τη διπλωματία, στόχος του «Ζήτα» δεν είναι να καταστεί ο «βαθμολογητής της πολιτικής ζωής στη χώρα με εμπλοκή στις κομματικές επιδιώξεις», αλλά να δημιουργήσει ένα δείκτη, με την ονομασία «Ζήτα», ο οποίος θα αποτελέσει ένα σταθερό μέτρο αξιολόγησης για όσους ασκούν εξουσία και για τ’ αποτελέσματα της εκάστοτε πολιτικής τους. Ο δείκτης «Ζήτα» θα αποτελεί μια σύνθεση από επιμέρους δείκτες, που θα ορισθούν με πολιτικά και επιστημονικά κριτήρια και επιχειρούν να προσδιορίζουν με σαφή, μετρήσιμο και επαληθεύσιμο τρόπο τα αποτελέσματα της κρατικής εξουσίας και των προσώπων που την ασκούν. Για τη δημιουργία του δείκτη «Ζήτα» θα συσταθούν επιστημονικές επιτροπές και ερευνητικές ομάδες, οι οποίες θα περιλαμβάνουν άτομα εγνωσμένου κύρους, θα έχουν διεπιστημονικό χαρακτήρα και θα επωμισθούν τη διαμόρφωση του πλέγματος των επιμέρους δεικτών (ποσοτικών και ποιοτικών). Μάλιστα, ομολογημένος στόχος των «62» είναι ο δείκτης να αποτελέσει εθνικό εργαλείο για την αξιολόγηση και παράλληλα να αποκτήσει διεθνή αναγνώριση και εφαρμογή.

Η έμφαση δεν θα δοθεί σε μια οικονομική και λογιστική εκδοχή. Αντιθέτως, ιδιαίτερη βαρύτητα θα έχουν κριτήρια που εκλείπουν από την καθημερινή πολιτική συζήτηση ή έχουν υποβαθμιστεί στη λογική των συνθημάτων: Nομιμότητα, δημοκρατική διακυβέρνηση, κοινωνική ευαισθησία, διαφάνεια, λογοδοσία, δημόσια ηθική και ανθρωποκεντρική διοίκηση θα έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα και θα χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά με τις έννοιες της οικονομίας και της αποδοτικότητας για τη διαμόρφωση του τελικού αυτού δείκτη.

Ηδη οι ενέργειες από τα 62 ιδρυτικά, και όσα ακόμη τακτικά μέλη προστεθούν, για την ενεργοποίηση της διαδικασίας αξιολόγησης έχουν ξεκινήσει. Μόνο μειονέκτημά τους είναι η χρονική συγκυρία και η ακραιφνώς προεκλογική περίοδος. Μετά τις εκλογές, όμως, εκτιμούν ότι ανοίγεται πεδίον δόξης λαμπρό. Κι έστω κι αν δεν το λένε, αρκετοί πολιτικοί θα μείνουν… μετεξεταστέοι.

Την ιδρυτική διακήρυξη συνυπογράφουν οι Π. Κανελλάκης, Γ. Βερνίκος, Ν. Λιοναράκης, Ν. Μουζέλης, Π. Βασιλόπουλος, Μ. Καμπουρίδης, Δ. Τσάτσος, Θ. Βαρβιτσιώτης, Θ. Καλούδης, Γ. Παγουλάτος, Στ. Γκολέμης, Γ. Κασιμάτης, Οδ. Κυριακόπουλος, Κ. Καρράς, Ν. Παπαλιός, Δ. Γουσέτης, Θ. Ρόζεμπεργκ, Τρ. Λυσιμάχου, Στ. Λυγερός, Ν. Βερνίκος, Χ. Παμπούκης, Σ. Χρυσαφόπουλος, Ν. Σιαφάκας, Τρ. Βενετόπουλος, Τζ. Μαμιδάκη, Ι. Σεργόπουλος, Α. Ιωακειμίδης, Εμ. Γιαννουσάκης, Γ. Ασημακόπουλος, Δ. Μαραγκόπουλος, Φ. Λογοθέτης, Μ. Κουρουζίδης, Ι. Ρέγκας, Ευ. Στυλιανίδης, Π. Βαλλιανός, Ι. Μιχαήλ, Κ. Χλωμούδης, Δ. Βασιλάκης, Ι. Γαβρίλης, Μαουέλλα Παυλίδου, Ν. Βασιλάτος, Β. Γουνελά, Ν. Γιαννής, Α. Κούρκουλας, Ν. Αλιβιζάτος, Φ. Στράτος, Χρ. Κανελλάκη, Μ. Νταλιάνη, Γ. Βαλιανάτος, Κ. Κανελλάκης, Δ. Δημητράκος, Κ. Βεργόπουλος, Π. Ιωακειμίδης, Σ. Δρακόπουλος, Α. Πάσσιου, Κ. Μπακούρης, Μ. Καϊλη, Ν. Βαρβατές, Λ. Τσιπούρη, Β. Βαϊμάκη, Γ. Αναστασόπουλος.