Του Νικου Νικολαου

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πλειοψηφία των επιχειρηματιών, μεγάλων, αλλά και μικρομεσαίων, αντιμετωπίζει με δυσθυμία, αν όχι κατήφεια, την πιθανολογουμένη επάνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία στις πρώτες εκλογές που θα γίνουν και που μάλλον θα έλθουν σύντομα. Βεβαίως, οι επιχειρηματίες αυτοί έζησαν και ευημέρησαν με κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 και αν σήμερα εμφανίζονται δύσπιστοι για τις αυριανές προθέσεις του ως κυβέρνησης, αυτό έχει να κάνει περισσότερο με τον φόβο τους ότι ο κ. Γ. Α. Παπανδρέου δεν θα επιτύχει αυτοδυναμία και θα χρειαστεί να προχωρήσει σε κυβερνητική συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ ή τουλάχιστον στην ψήφο ανοχής του. Και στη μία και στην άλλη περίπτωση, ο εσωτερικός λόγος του ΠΑΣΟΚ και κυρίως το πρόγραμμά του για αντιμετώπιση των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης στην ελληνική οικονομία θα εκφυλιστεί σε λαϊκίστικα μέτρα που θα οδηγήσουν σε αδιέξοδο την οικονομία και σε αιχμαλωσία τις επιχειρήσεις.

Η προοπτική να κρατάει τα ηνία της οικονομίας στα χέρια του το ΠΑΣΟΚ σε λίγους μήνες είναι ορατή και στην επιφυλακτική στάση που κρατούν τώρα έναντι της Ελλάδος η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι εμπορικές τράπεζες, αλλά και ο ΣΕΒ και οι εμπορικοί σύλλογοι. Για παράδειγμα, όταν προχθές ο αρμόδιος επίτροπος, κ. Χοακίν Αλμούνια, έσπευσε να προειδοποιήσει ότι εάν γίνουν παροχές στην Ελλάδα θα ανακύψει πρόβλημα πολύ σοβαρότερο της παραβίασης των αρχών του Συμφώνου Σταθερότητος (δηλαδή της υπέρβασης του δημοσίου ελλείμματος του ορίου 3% του ΑΕΠ), το οποίο και θα αφορά την άνοδο του spread, με το οποίο δανείζεται η χώρα στις διεθνείς χρηματαγορές, προφανώς ήθελε να στείλει μήνυμα στον κ. Γ. Α. Παπανδρέου και όχι στον κ. Κώστα Καραμανλή. Διότι ο κ. Αλμούνια αλλά και η Ευρωπαϊκή Ενωση άκουσαν προ εβδομάδος μόλις και τον Ελληνα πρωθυπουργό, αλλά και τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφη να διαβεβαιώνουν τις Βρυξέλλες ότι η Ελλάδα, μια χώρα με υπέρογκο δημόσιο χρέος, έχει ελάχιστα, αν όχι μηδαμινά, περιθώρια να επωφεληθεί της ελαστικοποίησης του Συμφώνου Σταθερότητος εξαγγέλλοντας παροχές.

Επομένως, εκείνο που φοβούνται στις Βρυξέλλες είναι ποια θα είναι η δημοσιονομική πολιτική που θα ασκήσει το ΠΑΣΟΚ ως κυβέρνηση, αφού, δημοσίως τουλάχιστον, με δήλωση του Γιώργου, έχει ζητήσει να μετατραπεί το περιοριστικό Σύμφωνο Σταθερότητος σε Σύμφωνο Βιώσιμης Ανάπτυξης, Κοινωνικής Προστασίας και Απασχόλησης. Σπεύδει, λοιπόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προειδοποιήσει ότι, εάν υπερβούμε το όριο του 3% του ΑΕΠ στο δημόσιο έλλειμμα, δεν θα βρούμε απέναντί μας μόνο τις κοινοτικές διατάξεις που προβλέπουν επιτήρηση, αλλά και τις διεθνείς χρηματαγορές που, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα καθίσταται πλέον με τη χαλάρωση της οικονομικής πολιτικής της χώρα υψηλού κινδύνου, θα μας δανείζουν με spread μέχρι 2 και 3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο εκείνου με το οποίο δανείζεται η Γερμανία, δηλαδή αντί 3,70% θα καταβάλλουμε επιτόκια 5,70% ή και 6,70%. Το τι σημαίνει αυτό για μια χώρα που είναι αναγκασμένη να δανείζεται κάθε χρόνο γύρω στα 40 δισ. ευρώ για να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος της είναι προφανές.

Αλλωστε, να υπενθυμίσουμε ότι, όταν στις αρχές του Οκτώβρη κυριαρχούσε στα κανάλια και στον Τύπο η παραφιλολογία των παροχών, το spread πήδησε στις 1,70 ποσοστιαίες μονάδες για να πέσει μετά την ευνοϊκή έκθεση της επιτροπής στο 1,50, η διατήρηση του οποίου όμως, όπως εκτιμά η υπηρεσία μελετών της Alpha Bank, μπορεί να επιβαρύνει τις δαπάνες του προϋπολογισμού του 2009 κατά 600 εκατ. ευρώ! Τι σημαίνουν 600 εκατ. ευρώ; Την παροχή του ΕΚΑΣ σε 300.000 επιπλέον συνταξιούχους.

Τώρα, όσον αφορά την επαμφοτερίζουσα και άκρως εγωιστική στάση που κράτησαν οι εμπορικές τράπεζες έναντι του κυβερνητικού σχεδίου για ενίσχυση της ρευστότητός τους, πρέπει ευθέως να πούμε ότι εάν οι τραπεζίτες ανησυχούσαν μια φορά για την τοποθέτηση κυβερνητικού στελέχους στο Διοικητικό τους Συμβούλιο, τρομάζουν κυριολεκτικά στην ιδέα ότι αυτός θα διορίζεται σύντομα από κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ - ΣΥΡΙΖΑ, οπότε θα περάσουμε σε μια φάση πλήρους κρατικοποίησης των τραπεζικού συστήματος εκ των πραγμάτων.

Βέβαια, οι τραπεζίτες που συναντήθηκαν με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ τη Δευτέρα και την Τρίτη κάνουν λόγο για ένα καλό κλίμα στις μεταξύ τους συζητήσεις, που βοήθησε τον Γιώργο να πάρει πίσω ορισμένες ακραίες προτάσεις του των προηγούμενων ημερών, αλλά από την άλλη πλευρά παραπονούνται ότι στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ δεν είναι ξεκάθαρο πώς λειτουργούν οι αγορές και πώς οι τράπεζες πρέπει να έχουν μια ευελιξία για να επιβιώσουν στον σκληρό ανταγωνισμό και ακριβώς γι’ αυτό το ΠΑΣΟΚ καταψηφίζει το κυβερνητικό σχέδιο.

Δεν είναι συμπτωματικό άλλωστε ότι σε καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει οριστικοποιηθεί το κυβερνητικό σχέδιο για τις τράπεζες γιατί οι τελευταίες φοβούνται ότι θα επιστρέψουν στον πλήρη έλεγχο του κράτους, και οι κυβερνήσεις προβληματισμένες κι αυτές δεν προχωρούν σε σύγκρουση μαζί τους.

Να θυμίσουμε εδώ ότι στην Ελλάδα η απελευθέρωση του τραπεζικού συστήματος, το πέρασμα δηλαδή από τα διοικητικώς καθοριζόμενα επιτόκια σε επιτόκια συμβατά με την προσφορά και τη ζήτηση κεφαλαίων στην αγορά έγινε το 1986 από τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Δημ. Χαλικιά, επί ημερών δηλαδή παντοδυναμίας του Ανδρέα. Και η απελευθέρωση αυτή μαζί με τις ιδιωτικοποιήσεις της εποχής Σημίτη οδήγησαν σε ένα ισχυρό και ανταγωνιστικό, με διεθνή κριτήρια, ελληνικό τραπεζικό σύστημα που δημιούργησε 20.000 και πλέον θέσεις εργασίας, έδωσε σπίτι σε 1,5 εκατ. νοικοκυριά, επεξετάθη στις χώρες της Βαλκανικής και στήριξε χρηματοδοτικά την ανάπτυξη της οικονομίας με ετήσιους ρυθμούς άνω του 4% για μια ολόκληρη 12ετία.

Είναι δυνατόν, λοιπόν, να έλθει τώρα το ΠΑΣΟΚ και να καταστρέψει το δικό του δημιούργημα γιατί ο κ. Αλ. Τσίπρας λέει τα αστειάκια του για τους τραπεζίτες και τον... θείο τους, τον Αλογοσκούφη; Βεβαίως, αφού η συγκυρία κατέστησε αναγκαία τη στήριξη των τραπεζών με δημόσιο χρήμα, το κράτος πρέπει να διασφαλίσει ότι τα χρήματα αυτά θα πάνε στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις και όχι στα golden boys.

Αλλο πράγμα όμως ο δημοκρατικός έλεγχος και άλλο να ξαναγυρίσουμε σε μια κρατική Εθνική Τράπεζα, ο διοικητής της οποίας έδινε δάνεια μόνο στους επιχειρηματίες που χρηματοδοτούσαν το εκάστοτε κυβερνητικό κόμμα. Τη ζήσαμε αυτή τη φαυλότητα τουλάχιστον μέχρι το 1996 που έγινε διοικητής της Εθνικής ο αείμνηστος Θεόδωρος Καρατζάς.

Φυσικά, οι παραγωγικές τάξεις δεν απελπίζονται και πιστεύουν ότι η οικονομική κρίση που είναι μπροστά μας και δη απειλητική θα δώσει μαθήματα πολιτικού ρεαλισμού και οικονομικού ορθολογισμού στη Νέα Δημοκρατία αλλά και στο ΠΑΣΟΚ. Και επειδή η οικονομική επιστήμη και δη η δημόσια οικονομία, όπως έλεγε ο αείμνηστος Ανδρέας Ανδρεάδης, είναι εκδικητική για όσους δεν τη λαμβάνουν υπόψη, μπορεί ο τόπος να υποστεί συμφορές αν επικρατήσουν ιδεοληψίες και λαϊκισμοί.