Του Νικου Νικολαου

Επ’ ευκαιρία της λήξης της εξαετούς θητείας του, ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας αποχαιρέτησε χθες τους δημοσιογράφους σε ένα φιλικό γεύμα. Δεκαπέντε χρόνια σε ηγετικές θέσεις της Κεντρικής Τράπεζας (τρία χρόνια οικονομικός σύμβουλος, έξι χρόνια υποδιοικητής και έξι χρόνια διοικητής) ο κ. Γκαργκάνας έχει γράψει τη δική του ιστορία στην οικονομική ζωή του τόπου, υποστηρίζοντας τις αυστηρές αρχές της οικονομικής πολιτικής, που δεν του απέδωσαν μεν τη δημοφιλία ή την προβολή από τα ΜΜΕ, που διεκδικούν συνήθως με ιδιαίτερο ζήλο οι δημόσιοι άνδρες, του εξασφάλισαν όμως την εκτίμηση των σοβαρών αναλυτών, αλλά και των κυβερνήσεων των δύο κομμάτων εξουσίας, του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας.

Και τα τρία αξιώματα στην Τράπεζα της Ελλάδος τα απέκτησε στα χρόνια του ΠΑΣΟΚ, όμως όταν έγινε κυβέρνηση η Νέα Δημοκρατία το 2004, ο κ. Γ. Αλογοσκούφης ως υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, αλλά και ο κ. Κώστας Καραμανλής ως πρωθυπουργός, συνεργάσθηκαν αρμονικά μαζί του για 50 ολόκληρους μήνες. Καθ’ α γνωρίζω μέχρι την απεργία στην Τράπεζα της Ελλάδος την άνοιξη, φέτος, που παρέλυσε τις συναλλαγές για δύο μήνες, ο πρωθυπουργός συζητούσε το ενδεχόμενο να παρατείνει τη θητεία του σημερινού διοικητού.

Γιατί άραγε; Διότι απλούστατα, ο κ. Γκαργκάνας δεν άφησε ποτέ τις κομματικές του προτιμήσεις να αλλοιώσουν την αντικειμενικότητά του στη θεώρηση της οικονομίας ή να χρωματίσουν τις προτάσεις του για την οικονομική πολιτική. Ιδιαίτερα την τελευταία εξαετία, η πολιτική του ήταν εκείνη που ταίριαζε στην αυστηρότητα ενός κεντρικού τραπεζίτη. Ουδέποτε παρεσύρθη σε λαϊκισμούς, δεν δίστασε να στηρίξει την κυβέρνηση της Ν.Δ. στις πιο δύσκολες στιγμές της πολιτικής της, όταν π.χ. αγωνιζόταν για τη δημοσιονομική σταθεροποίηση και εβάλλετο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης για λιτότητα ή όταν οι μεταρρυθμίσεις της στη φορολογία ή στο ασφαλιστικό προκαλούσαν την αντίδραση των συνδικάτων.

Και υποστήριξε τις οικονομικές επιλογές της κυβέρνησης από τη θέση ενός διοικητή που η Τράπεζα που διευθύνει είναι ανεξάρτητη, βάσει της συμφωνίας του Μάαστριχτ και συνεπώς, δεν είχε κανένα πολιτικό καταναγκασμό να κρατήσει αυτή ή την αντίθετη θέση. Υποστήριξε την κυβέρνηση, γιατί η πολιτική της για τη δημοσιονομική εξυγίανση και τις διαρθρωτικές αλλαγές μέσα από μεταρρυθμίσεις ήταν η ίδια με τις αρχές που υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και συνεπώς, όλες οι Κεντρικές Τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς μόνο μια τέτοια τακτική εξασφαλίζει τη νομισματική σταθερότητα. Και μάλιστα πρέπει να πούμε ότι ο κ. Γκαργκάνας δεν περιορίσθηκε να στηρίξει τις κυβερνητικές θέσεις που εβάλλοντο από όλη την αντιπολίτευση ως νεοφιλελεύθερες πολιτικές, αλλά προχώρησε περαιτέρω κάνοντας αυστηρή κριτική και τονίζοντας ότι η κεντρική εξουσία επιδεικνύει ατολμία και δεν προχωρά με ταχύ ρυθμό στις μεταρρυθμίσεις, αφήνοντας πίσω της βόμβες, όπως το ασφαλιστικό ή οι εργασιακές σχέσεις, που απειλούν μεσοπρόθεσμα την ανάπτυξη αλλά και την ισορροπία της οικονομίας. Τα τελευταία μάλιστα δύο χρόνια ο κ. Γκαργκάνας σε όλες του τις εκθέσεις, που δύο φορές τον χρόνο υπέβαλε στη Βουλή, υπογράμμιζε ότι ο ταχύτερος, σε σχέση με την Ευρώπη, πληθωρισμός στη χώρα μας σε συνδυασμό με το αυξανόμενο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, επιβάλλουν στην κυβέρνηση να λάβει πρόσθετα μέτρα για να αποκαταστήσει την κλονιζόμενη ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας. Δεν εισακούσθηκε και η πρόσφατη διεθνής πιστωτική αναταραχή και η αύξηση της τιμής του πετρελαίου επιδείνωσαν και τα δύο αυτά κρίσιμα προβλήματα της οικονομίας μας.

Ο κ. Γκαργκάνας, λοιπόν, υπήρξε ένας πολύ καλός κεντρικός τραπεζίτης και, όπως ο ίδιος είπε χθες στους δημοσιογράφους, ο διάδοχός του, ο κ. Γεώργιος Προβόπουλος θα αποδειχθεί το ίδιο και περισσότερο ικανός. Το ευχόμεθα.

ΥΓ. Εχω υπόψη μου τις ενστάσεις για τη διοίκηση Γκαργκάνα όσον αφορά το πολυάριθμο προσωπικό της Τραπέζης της Ελλάδος. Το παρέλαβε στα 3.100 άτομα το 2002 και το παραδίδει στα 2.500, έχοντας κλείσει 10 υποκαταστήματα, ανάμεσα στα οποία και εκείνο του Πειραιά. Θα μπορούσε να είναι ίσως πιο αποτελεσματικός αλλά μην ξεχνάμε την ισχύ των συνδικαλιστών.