Ο περιβαλλοντικός πονοκέφαλος του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή

Ο απολογισμός του κ. Σουφλιά, κατά την τετραετή παραμονή του στο ΥΠΕΧΩΔΕ

Του Γιωργου Π. Τερζη

Oταν τον Μάρτιο του 2003, ο Κ. Καραμανλής προχωρούσε στην πλέον εντυπωσιακή κίνηση συσπείρωσης της Ν.Δ. εν όψει εκλογών, καλωσορίζοντας τον Γιώργο Σουφλιά ξανά «στο σπίτι του», ο Θεσσαλός πολιτικός δεν μπορούσε να φανταστεί πως μέσα σε λίγα χρόνια θα δεχόταν τόσο πολλά πυρά από τους υπόλοιπους γαλάζιους ενοίκους. Πανίσχυρος υπουργός, με ιδιαιτέρως στενή σχέση με τον πρωθυπουργό κ. Κ. Καραμανλή, ο Γ. Σουφλιάς βρίσκεται στη δίνη του κυκλώνα για τα δύο πρώτα συνθετικά του χαρτοφυλακίου του, το Περιβάλλον και τη Χωροταξία. Οι καταστροφικές πυρκαγιές του θέρους αποτέλεσαν το σημείο καμπής για τη δημόσια περιβαλλοντική συζήτηση στη χώρα, οδήγησαν την κυβέρνηση να διακηρύξει προεκλογικά τη δημιουργία ανεξάρτητου υπουργείου Περιβάλλοντος και έστρεψαν, ακόμη περισσότερο, το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης στη βραδυφλεγή οικολογική βόμβα.

Ο υπουργός Δημοσίων Εργων κ. Σουφλιάς επισήμως ή μέσω διαρροών βλέπει την κριτική ως επίθεση και την αποδίδει σε «συμφέροντα», τα οποία όμως δεν κατονομάζει. Την ίδια στιγμή, ο ίδιος προσφεύγει στη συνδρομή άλλων «συμφερόντων» που, σε ευθυγράμμιση με το σύστημα παραγωγής δημοσίων έργων, αναλαμβάνουν την «αναστήλωση» της δημόσιας εικόνας του υπουργού, εν όψει και της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας το 2010. Δεν λείπουν, όμως, κι εκείνοι που παρουσιάζουν τον κ. Σουφλιά ως συνομιλητή «με κατανόηση» είτε για τα δημόσια έργα, είτε για άλλα οικονομικής φύσεως ζητήματα όπως η κατανομή των ρύπων».

Ο απολογισμός του κ. Σουφλιά, κατά την 4ετία παραμονής του στο ΥΠΕΧΩΔΕ, τιτλοφορείται, ευκόλως, ως «τετραετία (κατασκευαστικών) έργων». Αν και ο ίδιος κατακεραύνωνε το ΠΑΣΟΚ για το μαθηματικό τύπο, άργησε χαρακτηριστικά να καταργήσει το νόθο σύστημα ανάθεσης και πάντως όχι με τρόπο που επέτρεψε την αναδιανομή της πίτας. «Ποια νέα εταιρεία μπήκε στην αγορά, ποιος μικρός μεγεθύνθηκε τα τελευταία χρόνια;» είναι το ερώτημα που θέτουν γαλάζιοι συνδικαλιστές. Τα έργα, ομολογουμένως, προχωρούν. Κι αυτά τα κατασκευαστικά εύσημα για τον κ. Σουφλιά δεν αποκλείεται να αποδειχθούν και η αχίλλειος πτέρνα του. Δεδομένου ότι τα έργα για το περιβάλλον δεν έχουν άμεσα και ορατά αποτελέσματα, βρέθηκαν σε δεύτερη μοίρα στην ατζέντα του υπουργού.

Ως αποτέλεσμα, η λίστα των ελλειμμάτων στην περιβαλλοντική πολιτική του υπουργείου είναι μακρά. Από τις μετρήσεις των εκπομπών αερίου, βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο, για τις οποίες η Ελλάδα βρίσκεται ελεγχόμενη από τον ΟΗΕ και την Ευρ. Επιτροπή μέχρι τις παράνομες χωματερές, την ατμοσφαιρική ρύπανση, την ανυπαρξία βιολογικού καθαρισμού στην ανατολική Αττική, τη μόλυνση των υδάτων, τη λεηλασία του φυσικού περιβάλλοντος και των προστατευόμενων περιοχών. Ο αριθμός των υποθέσεων που τελούν υπό εξέταση στα ευρωπαϊκά όργανα φθάνει τις 40. Μείζον ζήτημα προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και ποιότητας ζωής αποτελεί και το εθνικό χωροταξικό σχέδιο, που το ΥΠΕΧΩΔΕ κατέθεσε στη Βουλή.

Τη Δευτέρα, ο κ. Σουφλιάς δέχθηκε «διπλό» χτύπημα. Στο Συνέδριο για την περιβαλλοντική αλλαγή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας διερμηνεύοντας την κοινή γνώμη, ομιλούσε για την υποχρέωση της χώρας να τηρεί τις συμφωνίες που υπογράφει (βλ. Κιότο) αλλά και για τη σκοπιμότητα της «θεσμικά αυτόνομης αντιμετώπισης των θεμάτων του περιβάλλοντος» (βλ. ανεξάρτητο υπουργείο Περιβάλλοντος). Λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα, στο Μουσείο Μπενάκη, η εκδήλωση της «Κ» και του ΣΚΑΪ για το εθνικό χωροταξικό αναδεικνυόταν σε βήμα έκφρασης του αιτήματος για απόσυρση ενός σχεδίου «γεμάτου τσιμέντο». Πανεπιστημιακοί, οι πρόεδροι του Τεχνικού Επιμελητηρίου και του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας, εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης στηλίτευσαν την άρνηση του ΥΠΕΧΩΔΕ για ευρύ διάλογο και υποστήριξαν ότι από το χωροταξικό απουσιάζουν οι πολιτικές για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών. Για σειρά βελτιώσεων που απαιτούνται έκανε λόγο και ο προεδρεύων της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, βουλευτής της Ν.Δ., Κυριάκος Μητσοτάκης, δείχνοντας το κλίμα μεταξύ των γαλάζιων βουλευτών.

Ο κ. Σουφλιάς καλείται να αντιμετωπίσει την ολοένα και αυξανόμενη πίεση βλέποντας το προσωπικό του κύρος να αμφισβητείται εξαιτίας της εξοχικής του κατοικίας, για την οποία όντας ελεγχόμενος ήταν και πολιτικός προϊστάμενος των ελεγκτικών μηχανισμών. Απαντώντας για το θέμα στη Βουλή, σχολίασε πως «αν μία Πολεοδομία ταλαιπωρεί με αυτόν τον τρόπο έναν υπουργό, αναλογιστείτε πώς ταλαιπωρούνται οι πολίτες». Πέραν της διαπίστωσης, όμως, απέφυγε να αναλάβει μία πρωτοβουλία που θα βελτιώσει τις συνθήκες τόσο για υπουργούς όσο και για τους πολίτες.

Εναντι αυτού του περιβαλλοντικού τσουνάμι, ο κ. Σουφλιάς συχνότατα αντιπαραθέτει τον ισχυρό πολιτικό του λόγο και την επί προσωπικού αντιπαράθεση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύγκρουση με τον επίτροπο Περιβάλλοντος κ. Σταύρο Δήμα, τον άνθρωπο που ο κ. Σουφλιάς λατρεύει να μισεί. Δεν είναι τυχαίο ότι, με ανακοινώσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ, χρεώνεται στον Στ. Δήμα προσωπική εμπάθεια και, εμμέσως πλην σαφώς, τον εντάσσει στα εναντίον του συμφέροντα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Θεόδ. Ρουσόπουλος στηρίζει επισήμως τον κ. Σουφλιά και ισορροπεί στο σχοινί που τεντώνεται επικίνδυνα μεταξύ ΥΠΕΧΩΔΕ και Ευρωπαίου επιτρόπου.

Στα υπουργικά γραφεία και τους διαδρόμους του Κοινοβουλίου, όμως, όλο και περισσότεροι γαλάζιοι παίρνουν αποστάσεις από τον υπουργό Δημοσίων Εργων, όχι μόνο σε προσωπικό αλλά και σε πολιτικό επίπεδο. Και τούτο, διότι εκτιμούν πως, πλέον, ο κ. Σουφλιάς αδυνατεί να ερμηνεύσει τις απαιτήσεις της κοινωνίας για στροφή σε πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος και εμφανίζεται πείσμων, σε αντίθεση με το πιο σύγχρονο προφίλ του πρωθυπουργού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, λένε, αποτελεί η δημιουργία αυτόνομου υπουργείου Περιβάλλοντος. Ο κ. Σουφλιάς υπήρξε κάθετα αντίθετος, έως τη στιγμή που ο Κ. Καραμανλής δεσμεύθηκε γι’ αυτό προεκλογικά. Η δήλωσή του, την Παρασκευή, για συγκρότηση υπ. Περιβάλλοντος σε 1,5 έτος, δεν αποτελεί πρόοδο. Είναι η θέση που έχει διακηρύξει από τη στιγμή που, εκών άκων, δέχθηκε τη δημιουργία ανεξάρτητου υπουργείου. Οτι δηλαδή αυτό θα δημιουργηθεί στα τέλη του 2009. Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις, γαλάζια στελέχη αναγνωρίζουν πως πίσω από την επί προσωπικού αντιπαράθεση μεταξύ Γ. Σουφλιά και Στ. Δήμα δεν κρύβεται τίποτε άλλο από την απουσία περιβαλλοντικής πολιτικής του ίδιου του υπουργού Δημοσίων Εργων και, κατ’ επέκταση, όλης της κυβέρνησης. Κι αυτό, ανησυχούν ότι η Νέα Δημοκρατία θα το πληρώσει.