Η Κύπρος είχε ήδη κάνει έρευνες με τη βοήθεια πανεπιστημιακών ερευνητών από τη δεκαετία του 1970. Τα αποτελέσματα των ερευνών δεν ανακοινώθηκαν ποτέ αλλά πιστεύεται ότι εντόπισαν ενδιαφέρον για πετρελαϊκά αποθέματα σε δύο περιοχές: νότια της Κύπρου όπου υπάρχει μία τεράστια δομή (η οποία χαρακτηρίζεται μυστηριώδης με γεωλογικούς όρους) με την ονομασία «Ερατοσθένης» και στη λεκάνη της Κυλικείας, που εκτείνεται από τις ακτές της Βόρειας Κύπρου ώς την ακτή της Μικράς Ασίας.

Στην περιοχή γύρω από τον «Ερατοσθένη» έχει διενεργήσει σεισμικές έρευνες νορβηγική εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων, η οποία και θα πουλήσει τα αποτελέσματά τους στις εταιρείες που θα αναλάβουν τις γεωτρήσεις. Η περιοχή που εμφανίζει ενδιαφέρον έχει χωρισθεί σε δεκατέσσερα «διαμερίσματα» (μπλοκς). Βασικό μειονέκτημα για τις έρευνες θεωρείται ότι είναι τα μεγάλα βάθη της θάλασσας, γεγονός που καθιστά πολύ ακριβές τις γεωτρήσεις (περί τα 20-50 εκατομμύρια δολάρια υπολογίζεται το κόστος κάθε γεώτρησης σε αυτά τα βάθη). Παρ’ όλα αυτά εκτιμάται ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να βρεθούν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα. Είναι χαρακτηριστικό πως σε σχετική παρουσίαση στο Λονδίνο τον περασμένο Νοέμβριο εξέφρασαν ενδιαφέρον πάνω από 40 εταιρείες.

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει προσλάβει ως σύμβουλό της το γαλλικό ινστιτούτο πετρελαϊκών ερευνών BEICYP. Πρόκειται για εταιρεία που χρησιμοποίησε η Ελλάδα για μη ανακοινώσιμες έρευνες στο Αιγαίο τη δεκαετία του 1970. Η εν λόγω εταιρεία γνωρίζει καλά την περιοχή και σε έκθεσή της υποστήριζε πως το Αιγαίο μπορεί να παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εξεύρεση πετρελαϊκών αποθεμάτων (βλέπε σχετικό χάρτη).

Ανάμεσα στις μεγάλες εταιρείες που ενδιαφέρονται πάντως για την ύπαρξη πετρελαίου νοτίως της Κύπρου είναι η SHELL, η οποία έχει εξασφαλίσει μία παραχώρηση από την Αίγυπτο. Αξίζει να σημειωθεί πως όλοι πιστεύουν ότι η οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Αιγύπτου, Κύπρου και Λιβάνου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική αλλά και αριστοτεχνικά μελετημένη. Είναι χαρακτηριστικό πως αποφεύγει την περιοχή που θα μπορούσε εν δυνάμει να συμπεριλαμβάνει και το Καστελλόριζο, ανεγείροντας νέο γύρο απειλών από την Τουρκία.

Ολα δείχνουν ότι θα περάσουν αρκετά χρόνια έως ότου μάθουμε τι κρύβει η Ανατολική Μεσόγειος γύρω από την Κύπρο. Η Τουρκία επείγεται όμως να παγώσει τα πράγματα και να εγείρει διεκδικήσεις προληπτικά. Παράλληλα, θέλει να δώσει ένα πολιτικό μήνυμα στην Κύπρο πως αν και μέλος της Ε.Ε. δεν μπορεί να αποφασίζει μόνη της, χωρίς τη συναίνεση της Αγκυρας, για θέματα που την αφορούν. Η Λευκωσία έχει μέχρι στιγμής κινηθεί τεχνοκρατικά, χωρίς να «τσιμπήσει» από τις τουρκικές ρητορικές προκλήσεις. Το ερώτημα είναι από εδώ και πέρα «πόσο θα το τραβήξει η Τουρκία» και βεβαίως «πόση υπομονή μπορεί να επιδείξει η Κύπρος».