Του Θαναση Τσιγγανα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Το φαινόμενο είναι γνώριμο για την ελληνική πραγματικότητα. Αμέσως μετά από ένα μεγάλο σεισμό οι περισσότεροι σεισμολόγοι της χώρας «συνωστίζονται» στα τηλεοπτικά παράθυρα για το εάν υπήρξε πρόβλεψη του ισχυρού σεισμού ή όχι.

Αναλύσεις επί σημάτων, ΒΑΝ κι άλλες μέθοδοι ρίχνονται στο τραπέζι για να απαντηθεί το μεγάλο ερώτημα:

Μπορούν να ανιχνευθούν οι κινήσεις του Εγκέλαδου πριν αυτός εκφράσει τον θυμό του έτσι ώστε -όπως λένε και οι σεισμολόγοι- «να έχει πρακτική σημασία και να πούμε στον κόσμο να βγει από τα σπίτια του γιατί έρχεται σεισμός»;

Διεθνώς, από τα λίγα που έχουν πετύχει μέχρι στιγμής σ’ αυτόν τον τομέα πρακτικά οι ερευνητές είναι μια συσκευή ιαπωνικής τεχνολογίας η οποία μπορεί να προειδοποιήσει για επερχόμενο σεισμό πέντε μόλις δευτερόλεπτα πριν αυτός εκδηλωθεί. Κατά τα άλλα, παρά τα μεγάλα τεχνολογικά μέσα, η Γεωφυσική Επιστήμη αδυνατεί να ανταποκριθεί στο παραπάνω θεμελιώδες ερώτημα και να συναγωνιστεί ακόμη και την πρόβλεψη για μεγάλο σεισμό του… Αναξίμανδρου.

Ο προ-Σωκρατικός φιλόσοφος Αναξίμανδρος υπήρξε ο πρώτος που έκανε πρόβλεψη επερχόμενου σεισμού στην αρχαιότητα και μάλιστα σωστή. Το όνομα του φυσιοκράτη φιλοσόφου ανέφερε χθες ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ κ. Βασίλης Παπαζάχος σε εκδήλωση του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών, περιγράφοντας συνοπτικά τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι άνθρωποι από την αρχαιότητα για τη μελέτη των σεισμών και την προστασία από αυτούς.

Ο Αναξίμανδρος, ενώ βρισκόταν στη Σπάρτη το 550 π.Χ., ειδοποίησε τους κατοίκους της πόλης για επερχόμενο σεισμό κι αυτοί παρέμειναν όλη τη νύχτα έξω από τα σπίτια τους. Ετσι γλίτωσαν, ενώ η πόλη καταστράφηκε. Και ο Φερεκύδης, μαθητής του Πυθαγόρα προέβλεψε ένα σεισμό παρατηρώντας τα νερά πηγαδιού.

Στο διάβα των αιώνων οι προβλέψεις επερχόμενων σεισμών χρησιμοποιήθηκαν και ως μέσο πίεσης και οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες υπέβαλαν τον λαό σε νηστείες και λιτανείες για προστασία, καθώς πίστευαν ότι τους σεισμούς τους έστελνε ο Θεός για να τους τιμωρήσει για αμαρτήματα.

«Ο αποτελεσματικότερος τρόπος προστασίας της ζωής και της περιουσίας μας από σεισμούς είναι ο σχεδιασμός και η κατασκευή οικοδομών και άλλων τεχνικών έργων, τα οποία να αντέχουν στις αναμενόμενες ισχυρές σεισμικές κινήσεις», ανέφερε ο κ. Παπαζάχος ενώ σχετικά με τη μέθοδο μεσοπρόθεσμης πρόγνωσης σεισμών που εφαρμόζει η ομάδα του τόνισε ότι η πρόβλεψη για τον μεγάλο σεισμό των Κυθήρων (2006) είναι η πιο χαρακτηριστική της επιτυχία.