Τα blogs, στη σκιά της λογοκρισίας

Πρωτοφανής δίωξη ιδιοκτήτη ιστοχώρου για δυσφήμηση αναδεικνύει την έλλειψη θεσμικού πλαισίου για το Ιντερνετ στην Ελλάδα

Της Λινας Γιανναρου

«Τα blogs παίρνουν τη δύναμή τους από τους αναγνώστες τους». Αυτό σημείωνε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ πριν από λίγες ημέρες ο Πιτσιρίκος, ο γνωστός blogger, με αφορμή την πρώτη στα ελληνικά χρονικά σύλληψη σχετική με γραφόμενα στην ελληνική μπλογκόσφαιρα, που έχει αναστατώσει τις τελευταίες ημέρες τον χώρο. Κι ενώ κανείς δεν γνωρίζει (ακόμα) εάν άνοιξε το κουτί της Πανδώρας, εάν δηλαδή οι τηρούντες διαδικτυακά ημερολόγια θα πρέπει να αυτολογοκρίνονται μην τυχόν και καταλήξουν στο κρατητήριο, το σίγουρο είναι ότι η υπόθεση προκάλεσε τη συσπείρωση των μελών του χώρου, ξεσήκωσε τη διεθνή κατακραυγή και έκανε διάσημο (και άρα ισχυρό, για κακή τύχη του μηνυτή) το επίμαχο blog.

Παράλληλα, η υπόθεση ανέδειξε με τον πλέον τραγελαφικό τρόπο (αν και όχι για τον συλληφθέντα) το πρόβλημα της έλλειψης θεσμικού πλαισίου για το Ιντερνετ στη χώρα μας, ενώ άφησε ερωτήματα για το κατά πόσον οι αρμόδιες αρχές (εν προκειμένω, η πιο διαφημισμένη υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος) μπορεί να χειρίζεται τέτοιου είδους ζητήματα. Κι αυτό γιατί ο συλληφθείς και συρόμενος στα κρατητήρια της ΓΑΔΑ κ. Αντώνης Τσιπρόπουλος δεν είναι καν ο συγγραφέας των κειμένων που προκάλεσαν την οργή του μηνυτή κ. Δημοσθένη Λιακόπουλου (του γνωστού τηλεστάρ).

Ο κ. Τσιπρόπουλος είναι απλώς ο ιδιοκτήτης ενός ιστοχώρου (www. blogme.gr), το οποίο με την τεχνική των RSS ταξινομούσε όλα τα τελευταία κείμενα των ελληνικών blogs, με στόχο την εύκολη εύρεση και ανάγνωσή τους από τους ενδιαφερόμενους. Κάπως έτσι εμφανίστηκε στην ιστοσελίδα του και το κείμενο ενός blogger (funel.blogspot. com) που υπό τον τίτλο «ο τρελός προφήτης» σατίριζε τον κ. Λιακόπουλο.

Αγνωστο παραμένει εάν ο θιγόμενος προσέφυγε στις αρχές και εναντίον του υπευθύνου του ιστολογίου που τον σατίριζε, πριν υποβάλει μήνυση για δυσφήμιση διά του Τύπου εναντίον του κ. Τσιπρόπουλου. Το σίγουρο είναι ότι –όπως υποστηρίζει ο τελευταίος– έγινε στην έδρα του αιφνιδιαστική επίσκεψη από αστυνομικούς της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος παρουσία εισαγγελέα. Σημειώνεται ότι ακριβώς επειδή δεν είχε λόγο να κάνει διαφορετικά, ο κ. Τσιπρόπουλος δημοσίευσε στο site τα πλήρη στοιχεία του, με αποτέλεσμα να είναι εφικτή η δίωξή του. (Στην Ελλάδα, άρση του απορρήτου μπορεί να γίνει μόνο για κακουργηματικές πράξεις).

Μετά τη σχετική έρευνα, προανάκριση και κατάσχεση του σκληρού δίσκου, ο κ. Τσιπρόπουλος συνελήφθη και οδηγήθηκε στη ΓΑΔΑ, όπου ακολουθήθηκαν οι διαδικασίες του αυτοφώρου. Επειτα από διανυκτέρευση στο κρατητήριο, οδηγήθηκε, φορώντας χειροπέδες στην Ευελπίδων, οπού διατάχτηκε περαιτέρω έρευνα της υπόθεσης.

«Η σύλληψη του Αντώνη Τσιπρόπουλου με θορυβεί περισσότερο ως πολίτη παρά ως μπλόγκερ, γιατί καταρχάς διαπιστώνω ότι η ελληνική Δικαιοσύνη εφαρμόζει τον νόμο για τα λεγόμενα "εγκλήματα Τύπου", επιλεκτικά», σημειώνει στην «Κ» ο γνωστός blogger Αθήναιος. «Μηνύσεις εναντίον επωνύμων δημοσιογράφων για συκοφαντική δυσφήμιση κατατίθενται πολλές, δεν βλέπουμε όμως κανέναν από αυτούς να περνάει από τη διαδικασία του αυτόφωρου».

Οπως και να ’χει, βέβαιο είναι ότι ακόμα και σε χώρες όπου η λογοκρισία δεν έχει εκλείψει, ποτέ δεν έχει διωχθεί site το οποίο απλώς συλλέγει πληροφορίες. Κατά το ίδιο σκεπτικό, κάποιος θα μπορούσε να μηνύσει τις μηχανές αναζήτησης, όπως π.χ. το Google, για οποιοδήποτε σατιρικό, ή έστω υβριστικό, αποτέλεσμα βγάζουν.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι παρότι το θέμα ήρθε τώρα στη δημοσιότητα, τα συγκεκριμένα γεγονότα έλαβαν χώρα το περασμένο καλοκαίρι. Από κάποιους αυτό θεωρήθηκε «ύποπτο» (και) γιατί οι αποκαλύψεις έγιναν λίγο πριν από την έναρξη του 1ου Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Διακυβέρνηση του Διαδικτύου στη χώρα μας. Μέσω του site του –το οποίο μετά την κατάσχεση του σκληρού δίσκου είναι ανενεργό σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες που παρέχει– ο κ. Τσιπρόπουλος απαντά πως η καθυστέρηση οφείλεται στην αναμονή για την επιβεβαίωση εάν όλο αυτό ήταν ένα λάθος.

Πριν ακόμα πάντως από τα μεγάφωνα του Φόρουμ ακουστούν οι εναρκτήριες ομιλίες περί της ελευθερίας της έκφρασης στο Διαδίκτυο και τα υπόλοιπα ευχολόγια, η είδηση της σύλληψης ενός Ελληνα μπλόγκερ είχε ήδη κάνει τον γύρο του κόσμου.

Πράγματι, η υπόθεση εγείρει μια σειρά από ερωτήματα. Οπως τονίζει, για παράδειγμα, στην «Κ» ο δικηγόρος κ. Γιάννης Βλάχος, η περί του Τύπου νομοθεσία μπορεί να εφαρμοστεί μόνο όταν ασκείται δημοσιογραφικό επάγγελμα. «Είναι προφανές ότι μια αυτοματοποιημένη λειτουργία ενός ιστοχώρου δεν αποτελεί δημοσιογραφική δουλειά. Είναι καταφανώς παράνομη η εφαρμογή της νομοθεσίας στη συγκεκριμένη περίπτωση. Θεωρώ ότι η Δικαιοσύνη καταχρηστικά την εφάρμοσε σε μια προσπάθεια καταστολής της συγκεκριμένης δραστηριότητας», καταλήγει.

Αλλο ένα ζήτημα είναι το γιατί ακολουθήθηκε η αυτόφωρη διαδικασία. Σύμφωνα με τον δικηγόρο κ. Βασίλη Σωτηρόπουλο (ο οποίος επίσης διατηρεί νομικού ενδιαφέροντος blog), «η αυτόφωρη σύλληψη για αδίκημα μέσω Τύπου είναι πάρα πολύ σπάνια». Γι’ αυτό άλλωστε έχει προτείνει μέσω του ιστολογίου του να καταθέσουν οι bloggers αίτηση στην εισαγγελία για να αποκτήσουν πρόσβαση στο φάκελο της υπόθεσης, «να μάθουμε τι ακριβώς συνέβη». «Το γεγονός μας έχει δημιουργήσει ανησυχία», λέει στην «Κ». «Είναι σαφές ότι υπάρχει κενό δικαίου, καθώς η φύση του μέσου είναι ιδιαίτερη. Θεωρώ ότι πρέπει να υπάρξει αυτορρύθμιση στον χώρο, να δημιουργηθεί ένα όργανο, στο οποίο μάλιστα θα μπορεί να στρέφεται και οποιοσδήποτε θεωρεί ότι θίγεται». Αυτή τη στιγμή, πάντως, όπως σημειώνει στην «Κ» ο κ. Γιάννης Γκολέμης, έτερος ενεργός blogger, «τα θέματα αυτά τα χειρίζεται ο καθ’ ύλην αναρμόδιος, η αστυνομία». «Ανθρωποι που δεν ξέρουν καν τι θα πει aggregator (σ.σ. το RSS) προφυλάσσουν την τιμή του ελληνικού Ιντερνετ», σχολιάζει.