Του Γιαννη Ελαφρου

Η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων δεν έφτασε ποτέ στην Ακαδημία Πλάτωνος. Μία από τις πιο ιστορικές γειτονιές της Αθήνας, εκεί όπου δημιουργήθηκε το πρώτο Γυμνάσιο της ανθρωπότητας, βρίσκεται σε τροχιά υποβάθμισης, με τα αρχαία της να μένουν στη σκιά ή να θάβονται κάτω από το τσιμέντο.

Ο αρχαιολογικός χώρος στο Αλσος Ακαδημίας Πλάτωνος εμφανίζει εικόνα εγκατάλειψης. Σε σημεία του υπάρχουν μικρές χωματερές, ενώ απουσιάζει κάθε σήμανση. Ακόμα και η Ιερή Οικία (του 8ου αιώνα π.Χ., όπου θεωρείται ότι έζησε ο ήρωας Ακάδημος) πολιορκείται από σκουπίδια, ενώ τη «φρουρούν» μεγάλοι αρουραίοι. Μεγάλες ποσότητες αρχαιολογικών ευρημάτων στοιβάζονται ουσιαστικά χωρίς φύλαξη εν αναμονή του νέου Μουσείου της Αθήνας.

Το Μουσείο αργεί, αλλά το ρίαλ εστέιτ όχι. Ενα τεράστιο πενταώροφο κτίριο γραφείων (20.000 τ.μ.) πρόκειται να ανεγερθεί από μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία, σε οικόπεδο που κυριολεκτικά κόβει το Αλσος στα δύο. Η συγκεκριμένη έκταση εξαιρέθηκε περιέργως από την απαλλοτρίωση, παρά την αντίθετη τότε εισήγηση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, αφού καταφανώς είναι μέρος του ενιαίου αρχαιολογικού χώρου. Μάλλον λόγω οικονομικής δυσπραγίας, με τη σκέψη να απαλλοτριωθεί αργότερα. Οταν όμως θεσμοθετήθηκαν τα ακριβή όρια του αρχαιολογικού χώρου, βρέθηκε εκτός.

Η χαριστική βολή δόθηκε με υπουργική απόφαση του τότε υπουργού Πολιτισμού κ. Γ. Βουλγαράκη (18/4/2007), με την οποία εκτιμήθηκε ότι το κτίριο δεν προσβάλλει αισθητικά τον χώρο! Κι ας είναι ακριβώς δίπλα στον χώρο όπου προβλέπεται να ανεγερθεί το νέο Μουσείο της Αθήνας!

Η απειλή της τσιμεντοποίησης κρέμεται πάνω από όλη τη γειτονιά. «Τα τελευταία χρόνια γκρεμίζονται όλα τα παλιά ισόγεια ή διώροφα κτίρια και κτίζονται εξαώροφες πολυκατοικίες», διαμαρτύρεται ο κ. Νίκος Κουτσούκης. «Η γειτονιά μας έχει μεγάλη ιστορική αξία, αλλά κανένας πολιτικός και δημοτικός άρχοντας δεν ενδιαφέρθηκε πραγματικά», λέει στην «Κ» η κ. Κασσιανή Πομώνη.

Δεν έφτανε η επέλαση του ιδιωτικού τσιμέντου ήρθε και το… Δημόσιο. Η Νομαρχία Αθηνών, σε ιδιόκτητο οικόπεδο σε πυκνοκατοικημένη περιοχή (στις οδούς Ευκλείδου – Αίμωνος – Δημοσθένους), σε απόσταση μόλις 300 μέτρων από τον αρχαιολογικό χώρο, θέλει να κτίσει δύο κτίρια, έξι και εφτά ορόφων αντίστοιχα(!), συνολικού εμβαδόν 4.200 τ.μ., με υπόγειο γκαράζ τεσσάρων επιπέδων. Σε απόσταση αναπνοής (μικρότερη από 10–20 μέτρα) βρίσκονται όμως τρία σχολεία! Το 60ό δημόσιο δημοτικό σχολείο, το 13ο νηπιαγωγείο (με 38 νήπια!) και ένα ιδιωτικό. Πολύ κοντά είναι ακόμα ένα ιδιωτικό. Πάνω από 500 παιδιά θα βρίσκονται αντιμέτωπα, κάθε πρωί και μεσημέρι, με εκατοντάδες επιπλέον Ι.Χ. και τα καυσαέριά τους, με κίνδυνο την ασφάλειά τους. Σύμφωνα με τη νομοθεσία δεν επιτρέπεται η ανέγερση σχολείων δίπλα σε οχλούσες δραστηριότητες. Οι κάτοικοι αντιδρούν και έχουν ήδη συγκεντρώσει γύρω στις 500 υπογραφές.

Το αίτημά τους ισχυροποιείται από την παρέμβαση του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων, ο οποίος ζητάει τον χώρο για ανέγερση νηπιαγωγείου. «Ζητήσαμε από τη νομαρχία να αγοράσουμε το οικόπεδο σε τιμές αγοράς», είπε στην «Κ» ο κ. Παναγιώτης Παταργιάς, διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΚ.

«Είναι το μοναδικό οικόπεδο που διαθέτει η νομαρχία και πρέπει να το αξιοποιήσουμε, για να αποφύγουμε τα υψηλά μισθώματα», τονίζει η κ. Χαρά Κεφαλίδου, αντινομάρχης Αθηνών. «Εχουμε κινηθεί νόμιμα, ενώ πρόκειται για κτίριο βιοκλιματικό και υπερσύγχρονο. Δείξτε μου ένα σχολείο που δεν έχει ανάλογα προβλήματα στην πόλη όπου ζούμε», συμπληρώνει.

Ομως, το τελευταίο διάστημα η Νομαρχία Αθηνών φαίνεται διατεθειμένη να ανταλλάξει το οικόπεδο με άλλο, «αντίστοιχων τετραγωνικών και αξίας στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, που θα προτείνουν ο δήμος και το υπουργείο Παιδείας», όπως λέει. Ο ΟΣΚ προφανώς δεν διαθέτει τέτοιο οικόπεδο. Πώς θα ξεπεραστεί ο κίνδυνος εμπλοκής; Τι κάνει ο δήμος; «Ο δήμαρχος Αθηναίων μεσολαβεί για να βρεθεί μια λύση, είτε με ανταλλαγή είτε με αγορά», είπε ο αντιδήμαρχος Αθηναίων, Πολυχρόνης Αβραμίδης.

Οι κάτοικοι πάντως επαγρυπνούν. Zητούν την αναβάθμιση του Αλσους σε πρότυπο πάρκο αρχαιολογικής εκπαίδευσης, την ανέγερση του Μουσείου, τον περιορισμό του συντελεστή δόμησης, τη σωτηρία των χαμηλών οικιών, την απαλλοτρίωση οικοπέδων με αξιόλογα αρχαία ευρήματα.