Του Θαναση Τσιγγανα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. SOS για το περιβάλλον «εκπέμπουν» τα βατράχια μέσα από τα μολυσμένα νερά των ποταμών μας. Μπορεί στα παραμύθια οι βάτραχοι να κρύβουν μαγεμένους πρίγκιπες, αλλά στην ελληνική πραγματικότητα κρύβουν δυσάρεστες εκπλήξεις για την ποιότητα των υδάτινων πόρων μας. Ερευνα ειδικών του τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ σε βατράχια δύο τουλάχιστον ποταμών της Κεντρικής Μακεδονίας κατέληξε στο συμπέρασμα πως εξαιτίας της ρύπανσης των νερών από βαρέα μέταλλα το συκώτι τους και οι νεφροί τους υφίστανται σοβαρές αλλοιώσεις.

Η συγκεκριμένη έρευνα συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των 121 ερευνών για το περιβάλλον, τη βιολογία, την υγεία και τον άνθρωπο που παρουσιάστηκαν χθες με αφορμή την ειδική εκδήλωση που διοργάνωσε η Επιτροπή Ερευνών του ΑΠΘ για το έργο «Πυθαγόρας ΙΙ» (συγχρηματοδότηση ΕΚΤ και ΥΠΕΠΘ).

Ομάδα πέντε ερευνητών του Τομέα Ζωολογίας του ΑΠΘ, μελέτησε τους βατράχους στην τάφρο 66 της Ημαθίας, στον υγροβιότοπο του Λουδία και σ’ έναν μικρό υγροβιότοπο της Χαλκιδικής, σαφώς καθαρότερο από τους δύο άλλους. Ο κοινός βάτραχος (rana ridibunda) χρησιμοποιήθηκε ως βιοδείκτης για την πιθανή ύπαρξη βαρέων μετάλλων στο περιβάλλον του.

Η έρευνα έδειξε ότι η περιοχή της τάφρου 66 (η ρύπανσή της από βιομηχανίες απασχόλησε στο παρελθόν και τη Βουλή) ήταν η πλέον επιβαρυμένη.

Στόχοι των μελετητών ήταν να εντοπιστούν πιθανές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις που επιφέρουν τα βαρέα μέταλλα στα ζωτικά όργανα του βατράχου και τυχόν εξωτερικές ανατομικές ανωμαλίες.

Το κόασμα των βατράχων (μέσα από τα εργαστηριακά αποτελέσματα) υπήρξε εκκωφαντικότερο από αυτό των νυχτερινών τους δραστηριοτήτων:

«Δεν παρατηρήθηκαν εξωτερικές ανατομικές ανωμαλίες, πράγμα που δείχνει ότι οι παραπάνω περιοχές δεν είναι τραγικά επιβαρυμένες. Παρατηρήθηκαν όμως διάφορες ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις στο ήπαρ και τους νεφρούς ορισμένων βατράχων. Σε γενικές γραμμές, οι αλλοιώσεις ήταν περισσότερες και σοβαρότερες στα δείγματα από την τάφρο 66. Πολύ σοβαρές ήταν οι αλλοιώσεις των νεφρών (καταστροφή σωληναρίων), μια αλλοίωση που κατά ένα μεγάλο βαθμό οφείλεται στα βαρέα μέταλλα. Παρατηρήθηκε επίσης μεγάλη διήθηση λεμφοκυττάρων και μονοκυττάρων ως πιθανότερη συνέπεια του έντονου περιβαλλοντικού στρες και πιθανής πτώσης του αμυντικού συστήματος και ιστολογικές εστίες από κύτταρα με δομή πολύ διαφορετική από αυτή των ηπατοκυττάρων».

Βέβαια, καταλήγουν οι ερευνητές, υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες στα ποτάμια που δυνητικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν τους έμβιους οργανισμούς προς αυτή την κατεύθυνση, και πρέπει μελετηθούν.