Της Λινας Γιανναρου

Το Μουντιάλ είναι ακόμα μακριά, αλλά σε λίγες ημέρες μια ελληνική ομάδα αγωνίζεται σε ένα απείρως δυσκολότερο παγκόσμιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου και μάλιστα στην έδρα της. Στις 5 Μαΐου, στο Ιδρυμα Ευγενίδου, στο πλαίσιο του 6ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Τεχνητής Νοημοσύνης, οι Κουρήτες από την Κρήτη θα αναμετρηθούν με τους SPQR από την Ιταλία και τους Γερμανούς Nao Team Humboldt, σε ένα συναρπαστικό τουρνουά που θα τύχαινε αναμφίβολα μεγαλύτερης αναγνωρισιμότητας εάν οι ποδοσφαιριστές δεν ήτανε... ρομπότ.

Θα είναι το πρώτο επίσημο τουρνουά του RoboCup, όπως ονομάζεται, που πραγματοποιείται στην Ελλάδα, του μεγαλύτερου ρομποτικού διαγωνισμού παγκοσμίως που διοργανώνεται κάθε χρόνο από το 1997, συγκεντρώνοντας κάθε φορά όλα τα βλέμματα της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και ιδίως των ερευνητών της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης. Αλλωστε, οι περίπου 3.000 ερευνητές από 40 και πλέον χώρες που συμμετέχουν έχουν αναλάβει μια πολύ δύσκολη αποστολή. Εως το 2050 -είναι το άτυπο στοίχημα- θα πρέπει να έχει αναπτυχθεί μια ρομποτική ποδοσφαιρική ομάδα πλήρως αυτόνομων παικτών που να μπορεί να νικήσει την ανθρώπινη πρωταθλήτρια κόσμου σε έναν κανονικό αγώνα ποδοσφαίρου! Πώς όμως γίνεται τα ρομπότ να παίζουν ποδόσφαιρο; Ο επίκουρος καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης και εκ των επιστημονικών υπευθύνων της ομάδας, κ. Μιχάλης Λαγουδάκης εξηγεί στην «Κ»: «Το κάθε ένα από αυτά τα ανθρωποειδή ρομπότ έχει πάνω του έναν πλήρη υπολογιστή, πολλούς αισθητήρες (κάμερες, υπερήχους, επιταχυνσιόμετρα, πιεσόμετρα, γυροσκόπια) και πολλούς κινητήτες και αρθρώσεις. Προκειμένου να επιτύχουμε τα ρομπότ να παίζουν ποδόσφαιρο πρέπει να γραφεί κατάλληλο λογισμικό το οποίο σε πραγματικό χρόνο να μπορεί αυτόνομα, χωρίς δηλαδή τηλεχειρισμό ή ανθρώπινη παρέμβαση, να ερμηνεύει την εικόνα της κάμερας -πχ πού είναι η μπάλα, οι γραμμές, τα τέρματα κ.λπ.- να παρακολουθεί τη θέση του ρομπότ στο γήπεδο, να ελέγχει τις 21 αρθρώσεις του ρομπότ παράλληλα και να αποφασίζει τι ρόλο έχει και τι πρέπει να κάνει ανά πάσα στιγμή. Ολα αυτά που εμείς τα κάνουμε πολύ φυσικά, είναι ακόμα σε εμβρυακό στάδιο στα ρομπότ».

Οι Κουρήτες (www.kouretes.gr) είναι η ομάδα ρομποτικού ποδοσφαίρου του Πολυτεχνείου Κρήτης και η μοναδική (προς το παρόν) ελληνική ομάδα που συμμετέχει στο RoboCup. Ιδρύθηκε το 2006 και έκτοτε συμμετέχει ανελλιπώς στους διαγωνισμούς. Τα μέλη της ομάδας είναι κατά κανόνα τελειόφοιτοι προπτυχιακοί φοιτητές των Τμημάτων Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών και Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης, οι οποίοι εκπονούν τη διπλωματική τους εργασία σε ερευνητικά θέματα ρομποτικής. Οι Κουρήτες διακρίθηκαν στο RoboCup 2007 (Ατλάντα, ΗΠΑ), όπου κατέλαβαν τη 2η θέση στο Microsoft SimulatioChallenge, στο RoboCup 2008 (Suzhou, Kίνα) όπου κατέλαβαν την 1η θέση στο SPL Microsoft Simulation, την 3η θέση στο SPL-Nao, καθώς και στο RoboCup 2009 (Graz, Αυστρία) όπου κατέλαβαν την 6η θέση στο SPL-Webots.

«Ο στόχος του RoboCup είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος και πιθανόν ποτέ να μην επιτευχθεί. Ο πραγματικός στόχος ωστόσο είναι να βρεθούν λύσεις σε βασικά προβλήματα μηχανικής όρασης, μηχανικής μάθησης, και τεχνητής νοημοσύνης που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε άλλους τομείς και εφαρμογές της ρομποτικής», καταλήγει ο κ. Λαγουδάκης.

Μολονότι αναμένεται να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον πολλών, το τουρνουά ρομποτικού ποδοσφαίρου δεν είναι ο μόνος λόγος για να παρακολουθήσει κανείς το 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Τεχνητής Νοημοσύνης. Το Συνέδριο, που συνδιοργανώνεται από το Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και την Ελληνική Εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης στο Ιδρυμα Ευγενίδου από τις 4 έως τις 7 Μαΐου, αποτελεί το μεγαλύτερο επιστημονικό γεγονός στον ελληνικό χώρο στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Περισσότεροι από 200 σύνεδροι από όλο τον κόσμο θα συμμετέχουν στις εργασίες του συνεδρίου που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων συνεδρία για την αξιοποίηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης από τη βιομηχανία, συνεδρία για τη διαχείριση ψηφιακών και τεχνολογικών πόρων από την ερευνητική κοινότητα, επιστημονικά σεμινάρια, ομιλίες από διεθνώς καταξιωμένους επιστήμονες, επιδείξεις τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης κ.ά.

Οπως λέει στην «Κ» ο διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» κ. Βαγγέλης Καρκαλέτσης, πολλά από τα επιτεύγματα της τεχνητής νοημοσύνης που θα συζητηθούν στο συνέδριο αξιοποιούνται σε πρακτικές εφαρμογές, όπως η εξόρυξη γνώσης από δεδομένα, η μηχανική όραση, η ρομποτική, η μηχανική μετάφραση, οι μηχανές αναζήτησης πληροφορίας στο Διαδίκτυο, τα συστήματα προφορικών διαλόγων, τα συστήματα διαχείρισης εγγράφων κ.ά.