Λίγο πριν από τη «μαύρη λίστα»

Σε καθεστώς επιτήρησης κινδυνεύει να επανενταχθεί και το Δέλτα του Εβρου

Του Γιωργου Λαλιου

Σε καθεστώς επιτήρησης βρίσκονται οι επτά από τους δέκα υγρότοπους Ραμσάρ της Ελλάδας, ενώ ορατός είναι ο κίνδυνος να προστεθεί στη «μαύρη λίστα» της Συνθήκης και το Δέλτα του Εβρου!

Ηδη, στο Πρωτόκολλο του Μοντρέ, όπου εντάσσονται οι υγρότοποι Ραμσάρ από όλο τον κόσμο που εμφανίζουν ανησυχητικά σημάδια υποβάθμισης, φιγουράρουν σήμερα ο Αμβρακικός Κόλπος, το υγροτοπικό σύστημα Δέλτα Αξιού-Εκβολή Λουδία-Δέλτα Αλιάκμονα, η Λιμνοθάλασσα Κοτυχίου, η Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, οι Λίμνες Βόλβη και Κορώνεια, το Δέλτα Νέστου και οι γειτονικές λιμνοθάλασσες και το σύστημα Λίμνη Βιστωνίδα-Πόρτο Λάγος-Λίμνη Ισμαρίδα και οι γειτονικές λιμνοθάλασσες. Οπως έχουν διαπιστώσει οι υπεύθυνοι της Συνθήκης Ραμσάρ, οι παραπάνω υγρότοποι αντιμετωπίζουν μια σειρά από προβλήματα, με κύρια τη μείωση των εκτάσεών τους για δόμηση και αγροτική χρήση, την εντατική άντληση νερού, με αποτέλεσμα την αλλαγή του υδρολογικού καθεστώτος, τη ρύπανση από φυτοφάρμακα και λύματα και τη λαθροθηρία.

Τα παραπάνω «συμπτώματα», ωστόσο, εμφανίζει τα τελευταία χρόνια και ένας από τους σημαντικότερους υγρότοπους διεθνώς, το Δέλτα του Εβρου, με αποτέλεσμα η περιβαλλοντική οργάνωση WWF να προτείνει την επανένταξή του στο Πρωτόκολλο του Μοντρέ (σ.σ. και το Δέλτα του Εβρου βρισκόταν έως το 1999 υπό επιτήρηση).

Σύμφωνα με την οργάνωση, η παντελής έλλειψη διαχειριστικών μέτρων και η ελλιπής φύλαξη έχουν ως αποτέλεσμα το Δέλτα του Εβρου, ένας σπάνιος περιβαλλοντικός παράδεισος, να εμφανίζει σήμερα σωρεία προβλημάτων, μεταξύ των οποίων τη μείωση των πληθυσμών σπάνιων πουλιών και θηλαστικών, τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση των εδαφών λόγω υφαλμύρωσης (η θάλασσα έχει εισχωρήσει έως και 45 χιλιόμετρα μέσα στο ποτάμι!), τη διάβρωση των ακτών και την αύξηση παράνομων κτισμάτων που χρησιμοποιούνται από λαθροθήρες (έχουν καταμετρηθεί 320 παράνομες καλύβες κυνηγών!). «Η κακή κατάσταση των ελληνικών υγρότοπων οφείλεται κυρίως στην έλλειψη πολιτικής βούλησης και συντονισμένων δράσεων για την αποτελεσματική προστασία τους», τονίζει η Θεοδότα Νάντσου, συντονίστρια Περιβαλλοντικής Πολιτικής του WWF Ελλάς. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη συνεχή υποβάθμιση αυτών των περιοχών διεθνούς σημασίας, που έχουν ζωτική σημασία για το μέλλον των υδάτινων πόρων της χώρας».

Ομως εκτός από τα περιβαλλοντικά προβλήματα, το Δέλτα του Εβρου επηρεάζεται και από άλλους αστάθμητους παράγοντες. «Ως γνωστόν, ο Εβρος και το Δέλτα ορίζουν τα σύνορα με την Τουρκία, ενώ οι πηγές του ποταμού βρίσκονται στη Βουλγαρία. Επομένως, οι πηγές ρύπανσης του ποταμού δεν είναι όλες στον έλεγχό μας», εξηγεί στην «Κ» ο επικεφαλής του φορέα διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής, κ. Νίκος Κωτούλας. «Ειδικά η άσκηση πίεσης στην Τουρκία, που δεν ανήκει στην Ε.Ε., είναι ιδιαίτερα δύσκολη, ακόμα και για απλά ζητήματα περιβάλλοντος». Ο φορέας πιστεύει ότι πρέπει να βρεθεί η «χρυσή τομή» ανάμεσα σε όσους εκμεταλλεύονται την περιοχή: γεωργούς, κτηνοτρόφους, αλιείς και κυνηγούς. «Το κύριο πρόβλημα πάντως δεν είναι η έλλειψη πόρων, ούτε το θεσμικό πλαίσιο, αλλά η έλλειψη αστυνόμευσης της περιοχής».