Του Αποστολου Λακασα

Αλλάζουν οι προτεραιότητες στο χώρο της έρευνας. Η νέα υπουργός Παιδείας κ. Αννα Διαμαντοπούλου ξεκαθάρισε χθες -κατά την επίσκεψή της στην Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας- ότι δεν θα προχωρήσει το σχέδιο συγχώνευσης ερευνητικών κέντρων που είχε εξαγγείλει ο πρώην υπ. Ανάπτυξης (ΥΠΑΝ), κ. Κώστας Χατζηδάκης.

«Πρέπει να σχεδιασθεί μία ενιαία στρατηγική η οποία θα συνοδευτεί από διαδικασίες λογοδοσίας. Δεν μπορεί να συνεχιστεί η τακτική του πάρε τα λεφτά και τρέχα», πρόσθεσε, μιλώντας στην «Κ», ο κ. Αχιλλέας Μητσός, ο οποίος συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες να αναλάβει τον τομέα της έρευνας. Ευρύτερα, η ανάληψη της αρμοδιότητας της έρευνας από το υπ. Παιδείας (από το ΥΠΑΝ) αντιμετωπίζεται θετικά από μέλη του ερευνητικού κόσμου.

Ειδικότερα, η κ. Διαμαντοπούλου τόνισε ότι δεν θα υλοποιηθεί η απόφαση της προηγούμενης ηγεσίας του ΥΠΑΝ, βάσει της οποίας τα τρία ινστιτούτα θετικών επιστημών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) επρόκειτο να μεταφερθούν σε δύο άλλα ερευνητικά κέντρα (δύο ινστιτούτα στο «Φλέμινγκ» και το τρίτο στον «Δημόκριτο»). Στο ΕΙΕ θα παρέμεναν τρία ινστιτούτα ανθρωπιστικών σπουδών μαζί με τα δύο ινστιτούτα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών. «Η απόφαση της κ. Διαμαντοπούλου, προφανώς, είναι πολύ θετική. Ελπίζουμε να υπάρξουν γέφυρες με τη νέα ηγεσία, ώστε τα προβλήματα να λύνονται σε συναινετικό πλαίσιο», ανέφερε χθες στην «Κ» αντιπρόεδρος του ΕΚΚΕ κ. Θωμάς Μαλούτας. «Είναι στη σωστή κατεύθυνση η απόφαση για υπαγωγή της έρευνας στο υπ. Παιδείας», προσέθεσε ο πρόεδρος του ΕΙΕ κ. Δημήτρης Κυριακίδης. Αλλωστε, περίπου το 80% της έρευνας στην Ελλάδα γίνεται στα ΑΕΙ - γεγονός που απαιτεί έναν σχεδιασμό υπό την εποπτεία του υπ. Παιδείας. Πρέπει να καθορίσουμε ενιαία στρατηγική και λογοδοσία», ανέφερε ο κ. Αχιλλέας Μητσός.

Ο οικονομολόγος, με διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο του Pittsburgh των ΗΠΑ, με θητεία σε σημαντικές θέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (από το 1985 μέχρι το 2006) και διδάσκων σε διάφορα πανεπιστήμια της Ευρώπης, προβλέπεται να είναι το πρόσωπο που θα αναλάβει την υλοποίηση των κυβερνητικών σχεδίων όσον αφορά στην έρευνα. «Η αριστεία είναι το ζητούμενο. Πρέπει να υπάρξει καθορισμός της στρατηγικής για την έρευνα και λογοδοσία. Η λογοδοσία των ερευνητικών φορέων θα πρέπει να λειτουργήσει επί τη βάσει προγραμματικών συμφωνιών. Κάθε ερευνητικό κέντρο θα λαμβάνει χρηματοδότηση αλλά και θα κρίνεται σύμφωνα με όσα υποσχέθηκε. Φυσικά, θα υπάρξει προηγουμένως αξιολόγηση για να διαπιστωθούν οι ελλείψεις του χώρου», ανέφερε στη «Κ» ο κ. Μητσός.

Η έρευνα στην Ελλάδα έως τώρα παρουσιάζει σημαντικό ποσοτικό έλλειμμα. Ενδεικτικό είναι ότι η αναλογία των ερευνητών ανά 1.000 εργαζομένους φθάνει στο 3,7, κατατάσσοντας τη χώρα μας στην 14η θέση μεταξύ των «15» της Ε.Ε., όπου κατά μέσον όρο αναλογούν 5,8 ερευνητές ανά 1.000 εργαζομένους. Εως τώρα, η χρηματοδότηση της έρευνας είναι στο 0,6% του ΑΕΠ έναντι του 1,9% με 2% στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Την τελευταία πενταετία, ο τακτικός κρατικός προϋπολογισμός για την έρευνα προέβλεπε 966,47 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισροές σε όλα τα ΑΕΙ ήταν 1,481 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αποδίδεται στη συμμετοχή των Ελλήνων επιστημόνων σε ευρωπαϊκά προγράμματα, τα οποία δίνονται με αυστηρές και αξιοκρατικές διαδικασίες, και δείχνει τις δυνατότητες των ελληνικών ερευνητικών κέντρων.