Του Θαναση Τσιγγανα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Σοβαρές συνέπειες θα έχουν οι κλιματικές αλλαγές στην Ελλάδα, σε περίπτωση που επαληθευτούν τα επιστημονικά μοντέλα που προβλέπουν αύξηση της θερμοκρασίας στον πλανήτη από 1,5 έως 5,5 βαθμούς Κελσίου τα επόμενα 50 - 100 χρόνια.

Εντομα που μεταδίδουν ασθένειες, όπως τα κουνούπια (φορείς ελονοσίας, δάγκειου πυρετού) οι φλεβοτόμοι (λεϊσμανίαση) και τα τσιμπούρια, ενδεχομένως να εξαπλωθούν σε βορειότερες περιοχές και σε μεγαλύτερα υψόμετρα και να εμφανίζονται για μεγαλύτερο διάστημα του έτους.

Αλλα που σήμερα καταστρέφουν καλλιέργειες ίσως να εξαφανιστούν μετακινούμενα σε βορειότερες χώρες, για να δώσουν τη θέση τους σε εκείνα που θα εμφανιστούν στη χώρα μας από νότιες περιοχές (π. χ. Β. Αφρική), ενώ σύμφωνα με έρευνες που θα παρουσιαστούν στο 2ο συνέδριο της Agrotica με θέμα «Κλιματικές Αλλαγές και Γεωργία» σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις στη διαθεσιμότητα του νερού άρδευσης, στη γονιμότητα του εδάφους και τη διάβρωση, στην αλάτωση των γεωργικών εδαφών και στην ανάπτυξη των φυτών.

Η ελληνική λαχανοκομία και αμπελουργία θα πληγούν περισσότερο στο μέλλον, καθώς ορισμένες από τις συνέπειες των κλιματικών αλλαγών που προμηνύονται, σύμφωνα με τον αναπλ. καθηγητή Γεωπονικής του ΑΠΘ κ Αν. Σιώμο «τις διαπιστώσαμε ήδη τα τελευταία χρόνια σε καλλιέργειες (σπαράγγι, κρεμμύδι, φασόλι, μπρόκολο, κουνουπίδι, τομάτα, πιπεριά, αγγούρι, λάχανο, καρπούζι, πεπόνι) και ήταν στην πλειονότητά τους αρνητικές για την παραγωγική διαδικασία όπως αυτή ασκείται σήμερα». Σε βάθος χρόνου η άνοδος της θερμοκρασίας αναμένεται να επηρεάσει τις καλλιεργούμενες ποικιλίες αμπέλου και στις ΗΠΑ ήδη προβλέπουν μείωση των παραγωγών οίνων υψηλής ποιότητας κατά 80%.

Επιστήμονες της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ που μετέχουν στο συνέδριο εκτιμούν ότι ένα σημαντικό αποτέλεσμα της υψηλής θερμοκρασίας για τα φυτά στο μέλλον θα είναι η επιταχυνόμενη φυσιολογική εξέλιξη, με συνέπεια την επίσπευση της ωρίμανσης και τη μείωση της αναπαραγωγής.

Πρόσφατη έρευνα του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Ζωολογίας και Παρασιτολογίας του ΑΠΘ δείχνει ότι τα τελευταία 20 χρόνια μετανάστευσαν στη χώρα μας 60 είδη φυτοφάγων εντόμων από άλλες περιοχές, 20 από τα οποία εξελίσσονται σε σοβαρούς εχθρούς της ελληνικής γεωργίας. H «μετοίκησή» τους αποδίδεται στην είσοδο νέων φυτικών ειδών στο ελληνικό έδαφος, αλλά και στην αύξηση της θερμοκρασίας στην Ευρώπη κατά ένα βαθμό.

Οπως επισημαίνεται, οι συνέπειες στην ελληνική εντομοπανίδα λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας θα είναι άμεσες και έμμεσες στην ανάπτυξη των πληθυσμών τους, στην επιβίωσή τους τον χειμώνα, στη σχέση τους με τα φυτά και τα πτηνά. Είδη εντόμων όπως ο «δορυφόρος της πατάτας», ο χειρότερος εχθρός της ελληνικής γεωργίας και ιδιαίτερα ανθεκτικός σε όλα τα φυτοφάρμακα, μπορεί να εξαπλωθεί ακόμη και στις Σκανδιναβικές Χώρες, τονίζει ο διευθυντής του Εργαστηρίου καθηγητής Δ. Κωβαίος. Στη χώρα μας οι πληθυσμοί του θα ελαχιστοποιηθούν, ενώ άλλοι πληθυσμοί εντόμων θα μετακινηθούν από τα νότια στα βόρεια της Μεσογείου. Το αντίστροφο μπορεί να συμβεί με τον γνωστό «δάκο της ελιάς», σε περίπτωση που οι χειμώνες δεν φέρνουν θερμοκρασίες κάτω από τους πέντε βαθμούς Κελσίου, που μειώνουν τα ποσοστά επιβίωσής του.