Της Μαριας Δεληθαναση

Η απασχόληση μεταναστριών (νομίμων και παρανόμων) ως εσωτερικών οικιακών βοηθών είναι το πλέον ακανθώδες ζήτημα της γυναικείας μετανάστευσης. Οι παραβιάσεις δικαιωμάτων έχουν πάρει ακραίες μορφές σε κράτη του Αραβικού Κόλπου, όπου δεν αναγνωρίζονται καν ως εργαζόμενες, αλλά συναντώνται και στην πολιτισμένη Ευρώπη.

Σε 60.000 ανέρχονται οι μετανάστριες που εργάζονται ως εσωτερικές οικιακές βοηθοί στην Ελλάδα και τα τελευταία χρόνια ο γραμματέας μεταναστών της ΓΣΕΕ κ. Γιώργος Αλεβυζάκης έχει χειρισθεί 7.500 υποθέσεις. Οπως δήλωσε στο Παγκόσμιο Φόρουμ της Κοινωνίας των Πολιτών για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη, «όταν κλείσει η πόρτα του σπιτιού δεν ξέρει ποτέ κανένας τι συμβαίνει από πίσω: σεξουαλική εκμετάλλευση, εργασιακή -αφού οι γυναίκες αυτές δουλεύουν από την ώρα που ξυπνούν μέχρι να κοιμηθούν το βράδυ-, μισθολογική, υποτίμηση της προσωπικότητάς τους»... Γι’ αυτό οι εκπρόσωποι της Κοινωνίας των Πολιτών που συμμετείχαν στο Φόρουμ αιτούν να επικυρωθούν από τα κράτη οι συμβάσεις του ΟΗΕ και του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO), που προστατεύουν τα δικαιώματα των μεταναστών.

Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Ανθρώπινης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, το ποσοστό μετανάστευσης είναι σταθερό τα τελευταία 50 χρόνια. Ο αριθμός όσων μεταναστεύουν από τον αναπτυσσόμενο στον ανεπτυγμένο κόσμο εκτιμάται σε 70- 80 εκατ. και λιγότεροι από τους μισούς κατευθύνονται στην Ευρώπη. Γιατί, λοιπόν, μας φαίνονται περισσότεροι; Διότι η οικονομική κρίση γεννά την ξενοφοβία και τον ρατσισμό, σημειώθηκε. Το ίδιο συνέβη κατά την πετρελαϊκή κρίση του 1974 και επαναλαμβάνεται σήμερα. Προτάθηκε, λοιπόν, μια σειρά μέτρων: καταρχήν η υιοθέτηση πολλαπλής βίζας που θα επιτρέπει στον άνεργο αλλοδαπό να επιστρέφει στη χώρα καταγωγής του και να επανέρχεται στο ανεπτυγμένο κράτος όταν ανακάμπτει η αγορά εργασίας. Τα προγράμματα εθελοντικού επαναπατρισμού που έχει εφαρμόσει η Ευρώπη έχουν αποτύχει, διότι στερούν τη δυνατότητα νόμιμης επαναφοράς. Κανένας μετανάστης δεν αφήνει την εύπορη Ευρώπη όταν ξέρει ότι θα στερηθεί τη νομιμότητα που έχει κατακτήσει με πολύ πόνο, κόπο και κίνδυνο. Αντιθέτως, πολίτες των νέων κρατών-μελών της Ε.Ε. (π.χ. οι Πολωνοί) που μπορούν να επανέλθουν στην αναπτυγμένη Ευρώπη, επέλεξαν τα τελευταία χρόνια να επιστρέψουν στις χώρες τους.

Στην ίδια λογική, με κατεύθυνση την αύξηση της κινητικότητας των μεταναστών ως αντιστάθμισμα στην οικονομική κρίση, εντάσσεται το αίτημα για την απλοποίηση των διαδικασιών νομιμοποίησης, τη δυνατότητα μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων από μια χώρα σε άλλη, τη χορήγηση εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων σε όσους εργάζονται για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα στην Ευρώπη και δεν έχουν δικαιώματα... Παράλληλα, κρίνεται απαραίτητο να μεταστραφεί η αρνητική εικόνα που έχει η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη για τον «ξένο».

Ετερο σοβαρό θέμα που απασχόλησε το Φόρουμ ήταν το κόστος μεταφοράς των εμβασμάτων. Σε 317 δισ. δολάρια εκτιμώνται τα εμβάσματα των μεταναστών προς τις πατρίδες τους το 2009. Ομως οι προμήθειες των εταιρειών μεταφοράς εμβασμάτων ανέρχονται στο 10% -15% του ποσού. Επικρίθηκαν εταιρείες, όπως η Western Union, που έχουν πλουτίσει από τον μόχθο των μεταναστών και ο Ντίλιπ Ράθα από την Παγκόσμια Τράπεζα πρότεινε τη δημιουργία Διεθνούς Οργανισμού Διαχείρισης Εμβασμάτων και μείωση της προμήθειας στο 1%.