Καταδίκη της Ελλάδος για μη εφαρμογή δικαστικής απόφασης που επιδικάζει αποζημίωση για απαλλοτρίωση. (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, απόφ. της 1.7.2010, Βογιατζής κ.λπ. κατά Ελλάδος).

Οι 9 προσφεύγοντες είναι Ελληνες υπήκοοι και παραπονούνται ότι η Ελλάδα δεν συμμορφώθηκε σε δικαστική απόφαση που τους επιδικάζει αποζημίωση για απαλλοτρίωση ακινήτων τους. Ειδικότερα, με κοινή υπουργική απόφαση του έτους 2003 κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση για τη διεύρυνση Εθνικής οδού. Το ίδιο έτος το Κράτος έλαβε την κατοχή των απαλλοτριωθέντων. Η διοίκηση, στηρίχθηκε στο τεκμήριο του ν. 653/1977 και έκρινε ότι οι προσφεύγοντες ωφελήθηκαν από την απαλλοτρίωση, λόγω της κατασκευής του έργου και δεν έπρεπε να λάβουν καμιά αποζημίωση. Το Εφετείο όμως, στο οποίο κατέφυγαν οι προσφεύγοντες τελικά αποφάνθηκε ότι δεν ισχύει το εν λόγω τεκμήριο και ότι αυτοί δεν ωφελήθηκαν από την κατασκευή του έργου της οδού και συνεπώς δεν είχαν υποχρέωση «αυτοαποζημίωσης».

Μετά ταύτα οι προσφεύγοντες κοινοποίησαν την απόφαση του Εφετείου στους αρμόδιους υπουργούς και ζήτησαν συμπληρωματική αποζημίωση. Μετά από γνωμοδότηση και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, το ελληνικό Δημόσιο την 1.7.2008 κατέθεσε τη συμπληρωματική αποζημίωση στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Τον Δεκέμβριο του 2008 και Ιανουάριο του 2009 οι 8 προσφεύγοντες έλαβαν την αποζημίωση, ατόκως, πλην του ενός εξ αυτών για τον οποίο κρίθηκε ότι εκκρεμούν «τυπικές» ελλείψεις.

Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, έκρινε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ότι είναι βάσιμη η προσφυγή, διότι οι ελληνικές εθνικές αρχές παρέλειψαν να συμμορφωθούν στη δικαστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών του έτους 2006 και συνεπώς στέρησαν έτσι από κάθε χρησιμότητα το άρθρο 6 παρ. 1 της Σύμβασης για τη δίκαιη δίκη. Κατόπιν τούτου το Δικαστήριο υποχρέωσε την Ελλάδα να πληρώσει χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης σε κάθε προσφεύγοντα ανά ποσό 5.000 ευρώ και στον έβδομο από αυτούς ποσό 7.000 ευρώ.

Συνταγματικότητα του ωραρίου λειτουργίας πρατηρίων υγρών καυσίμων. (Ολομέλεια Συμβουλίου της Επικρατείας 1585/2010).

Το άρθρο 22 παρ. 7 του ν. 3054/2002 ορίζει ότι, πλην των συγκεκριμένων πρατηρίων που ορίζονται εκάστοτε από τον αρμόδιο κατά τόπο Νομάρχη ως διανυκτερεύοντα ή διημερεύοντα, τα λοιπά πρατήρια παραμένουν υποχρεωτικά κλειστά κατά τις νυκτερινές ώρες και τις μη εργάσιμες ημέρες, αποκλειομένης της λειτουργίας τους ελευθέρως καθ' όλο το εικοσιτετράωρο ή κατά τις Κυριακές και αργίες. Κρίθηκε από την Ολομέλεια του ΣτΕ, κατά πλειοψηφία, ότι η νομοθετική αυτή ρύθμιση δεν αντιβαίνει στο άρθρ. 5 παρ. 1 του Συντάγματος, που προστατεύει την επαγγελματική ελευθερία, διότι:

α) Ο περιορισμός τίθεται κατά τρόπο γενικό και αντικειμενικό.

β) Αποβλέπει στην εξυπηρέτηση σκοπών δημοσίου και κοινωνικού συμφέροντος, ήτοι στη διασφάλιση επαρκούς χρόνου ανάπαυσης των εκμεταλλευόμενων τα καταστήματα και των υπαλλήλων τους, και στη διαμόρφωση ομοιόμορφων όρων ανταγωνισμού.

γ) Κινείται εντός των ορίων που χαράσσει η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας. Αλλωστε, για να διασφαλισθεί ο συνεχής εφοδιασμός του κοινού με καύσιμα, ο νομοθέτης, ειδικώς προκειμένου περί πρατηρίων υγρών καυσίμων, θέσπισε, με το άρθρ. 22 του ν. 3054/2002, σύστημα διανυκτερευόντων πρατηρίων.

To δικαίωμα των Ελλήνων του εξωτερικού να ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές στον τόπο διαμονής τους. (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, απόφ. της 8.7.2010, Σιταρόπουλος κ.λπ. κατά Ελλάδος).

Οι 2 προσφεύγοντες είναι Ελληνες υπάλληλοι του Συμβουλίου της Ευρώπης και κατοικούν μόνιμα στη Γαλλία (υπήρχε και τρίτος προσφεύγων, ο οποίος παραιτήθηκε), παραπονούνται ότι κατά τις ελληνικές εθνικές εκλογές της 16 Σεπτεμβρίου 2007 απευθύνθηκαν στον Ελληνα πρέσβη στη Γαλλία και δήλωσαν ότι επιθυμούν να ασκήσουν στη Γαλλία το εκλογικό τους δικαίωμα. Ο πρέσβης, μετά συνεννόηση με το ελληνικό υπουργείο Εσωτερικών τους απάντησε ότι πρέπει να προηγηθεί νομοθετική ρύθμιση που απαιτεί τη δημιουργία εκλογικών κέντρων στις πρεσβείες και τα προξενεία και έτσι το αίτημά τους είναι αδύνατο να ικανοποιηθεί κατά τις επικείμενες εκλογές για λόγους αντικειμενικούς. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου έλαβε υπόψη, κατά βάση:

α) το άρθρο 3 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της Σύμβασης της Ρώμης, κατά το οποίο τα συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση σε λογικά διαστήματα ελεύθερες μυστικές εκλογές υπό συνθήκες που εγγυώνται ελεύθερη έκφραση της λαϊκής γνώμης κατά την εκλογή των νομοθετικών σωμάτων.

β) Το άρθρ. 52 παρ. 4 του Ελληνικού Συντάγματος, κατά το οποίο νόμος που ψηφίζεται από τα 2/3 των βουλευτών, μπορεί να ορίσει την άσκηση του δικαιώματος ψήφου για τους εκλογείς που βρίσκονται στο εξωτερικό.

γ) Το γεγονός ότι κατά τις Ευρωεκλογές οι Ελληνες μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα ψήφου τους σε οποιαδήποτε Χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης βρίσκονται κατά την ημέρα των εκλογών.

δ) Τη διακήρυξη 1459 (2005) και τη σύσταση 1714 (2005) της συνόδου του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και τα κείμενα που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (της Βενετίας) κατά τις οποίες πρέπει να δοθεί κάθε ευχέρεια ψήφου και στους κατοίκους του εξωτερικού των κρατών-μελών του συμβουλίου της Ευρώπης, πράγμα που ήδη εφαρμόζεται στα 29 από τα 33 κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η μη ψήφιση επί τρεις δεκαετίες εκτελεστικού νόμου του άρθρ. 51 παρ. 4 του Συντάγματος, θέτει σε ήσσονα μοίρα τους Ελληνες του εξωτερικού που δεν έχουν την ευχέρεια και τη δυνατότητα για λόγους οικογενειακούς, οικονομικούς ή επαγγελματικούς να μεταβούν στην Ελλάδα για την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος κατά τις γενικές εκλογές και έτσι de facto τους αποστερεί της δυνατότητας άσκησης του δικαιώματος ψήφου. Διαπιστώνει κατά πλειοψηφία των μελών του (5 έναντι 2) ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρ. 3 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της Σύμβασης, διότι με τις παραλείψεις της Ελλάδος επήλθε ουσιαστική στέρηση του δικαιώματος ψήφου των προσφευγόντων κατά τις εθνικές εκλογές της 16 Σεπτεμβρίου 2007. Και καταδικάζει την Ελλάδα να καταβάλει στους δύο προσφεύγοντες το ποσό των 2.000 ευρώ για δικαστικά έξοδα.

Σημ.: Ο Ελληνας δικαστής, Φλογαΐτης μειονοψήφησε, με το αιτιολογικό ότι η Ελλάδα έχει απόδημο Ελληνισμό κατεσπαρμένο σε όλη την υφήλιο και είναι λίαν δυσχερής η οργάνωση εγγυημένων εκλογικών διαδικασιών σε παγκόσμιο επίπεδο, πράγμα που όμως δεν έπαυσε να απασχολεί τη χώρα.