Της Ιωαννας Φωτιαδη

«Το κατάστημά μας κράτησε το ενδιαφέρον σας για 10 χρόνια. Πιστεύω ότι προσέφερε σε όλες τις πελάτισσες ρούχα διαχρονικά, διαλεγμένα με γούστο και άποψη. Ισως να δώσαμε μια νότα αισιοδοξίας και χαράς. Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω όλες τις πελάτισσές μου για την εμπιστοσύνη τους. Πολλά φιλιά, Βαγγέλης, 31 Αυγούστου 2010». Αυτό είναι το αμήχανο, χειρόγραφο αντίο, που έχει αναρτηθεί σε κλειδωμένο κατάστημα στο εμπορικό κέντρο Venus της Αγίας Παρασκευής. Ο Βαγγέλης δεν είναι ο μόνος που αποχώρησε από την παρέα του Venus στην Αγίου Ιωάννου, το οποίο μετράει 13 άδεια μαγαζιά που αναζητούν εις μάτην νέο ενοικιαστή.

Το εμπορικό κέντρο «Top shop» στο Χαλάνδρι έχει μετατραπεί τους τελευταίους μήνες σε ένα κτίριο- φάντασμα. Ο καταστηματάρχης Νίκος Σαρρής, ένας από τους τελευταίους που κρατούν τις Θερμοπύλες, μας ξεναγεί. «Το μαγαζί με τα βιολογικά καλλυντικά έκλεισε πριν από 1,5 χρόνο, το κατάστημα με είδη δώρων είναι ήδη 3 χρόνια κλειστό, το γραφείο real estate έβαλε λουκέτο πριν από δύο χρόνια, το μαγαζί επιτραπέζιων παιχνιδιών πριν από τρία, τα εσώρουχα εδώ και οχτώ μήνες, τα αθλητικά εδώ και εννέα», διηγείται ενώ περπατούμε μόνοι στο κτίριο. «Κανένα δεν έχει έκτοτε ενοικιαστεί». Η ιστορία του δικού του μαγαζιού με είδη μοντελισμού μοιάζει με εκείνη της ελληνικής οικονομίας. «Ανοιξα το 1997 σε υπόγειο του κέντρου, αλλά τότε είχα τόση πολλή δουλειά, που μετακόμισα στον πρώτο όροφο», θυμάται σήμερα ο 35χρονος. «Το 2005 άρχισε να μειώνεται η κίνηση και μετακόμισα σε δύο μαγαζιά στο υπόγειο. Μέχρι το 2008 δεν είχα παράπονο». Τώρα ο κ. Σαρρής ξενοίκιασε το ένα μαγαζί και μάζεψε το εμπόρευμά του στο μικρότερο. «Το προηγούμενο νοίκι έφθανε τα 800 ευρώ, ενώ τώρα πληρώνω μόνο 300», εξηγεί. «Αν δεν είχα βρει δεύτερη δουλειά θα είχα ήδη κλείσει» προσθέτει. Ο 35χρονος οικογενειάρχης δουλεύει τρεις φορές τη βδομάδα ως dj. «Ψάχνω, όμως, και για τρίτη δουλειά, γιατί αλλιώς δεν βγαίνουμε: έχουμε δόση στεγαστικού και ένα μικρό παιδί». Δεν μπορεί με σιγουριά να απαντήσει, αν θα συνεχίσει να λειτουργεί το μαγαζί, αφού ο τζίρος του εδώ και 4 μήνες έπεσε κατά 70%. «Είμαστε όλοι υπό σκέψη».

Η κατάσταση στην πάλαι ποτέ κραταιά αγορά του Χαλανδρίου είναι απελπιστική. Κατάστημα ενδυμάτων φέρει στη βιτρίνα πλάι στο όνομα διάσημου Ελληνα μόδιστρου τον τίτλο «εκποίηση». Τα κομψοτεχνήματα μέσα πωλούνται κυριολεκτικά «κοψοχρονιάς». Η υπάλληλος, μελαγχολική, προσπαθεί να πείσει τους πελάτες, καθώς σε ένα μήνα το μαγαζί πρέπει να έχει αδειάσει. «Είναι πολύ καλά κομμάτια, σε καλές εποχές δεν θα μπορούσατε ποτέ να τα αγοράσετε με 15 ευρώ».

Η κρίση «έφτασε» και στο Κολωνάκι. Ερημα μαγαζιά κοσμούν την Πατριάρχου Ιωακείμ, την Πινδάρου, τη Δημοκρίτου και την Τσακάλωφ. Οι περισσότεροι επιχειρηματίες αποχώρησαν στη διάρκεια του καλοκαιριού. Το πρώτο στάδιο ήταν οι εκπτώσεις, μετά το «κλειστό λόγω διακοπών». «Πολλοί ήταν εκείνοι που δεν άντεξαν να μας αποχαιρετήσουν και προφασίστηκαν τις διακοπές», αναφέρει ιδιοκτήτης περιπτέρου.

Λίγο νοτιότερα, η αγορά της Καλλιθέας μετρά τις πληγές της. Στην οδό Σιβιτανίδου τα ανοίκιαστα μαγαζιά τείνουν να γίνουν περισσότερα από τα εν λειτουργία, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ο δικαστικός επιμελητής επέσπευσε τις διαδικασίες. Ετσι, μέσα από τη βιτρίνα μπορεί κανείς να διακρίνει ακόμα το άθιχτο εμπόρευμα δίπλα στη στοίβα των απλήρωτων λογαριασμών. Οσα μαγαζιά ακόμα λειτουργούν συνεχίζουν εκπτώσεις. Ωστόσο, σε κάθε γειτονιά οι υπάλληλοι στέκονται άπραγοι απ’ έξω καπνίζοντας. «Νέκρα!» μονολογούν.

Αξιοσημείωτο, πάντως, είναι ότι η κρίση αποδεικνύεται ιδιαίτερα δημοκρατική - δεν εξαιρεί κανέναν. Ολων των ειδών τα καταστήματα - ενδυμάτων, υποδημάτων, επίπλων, δώρων, αξεσουάρ, εστίασης, αλλά και φροντιστήρια και μεσιτικά- επώνυμες αλυσίδες και άσημα μαγαζιά αναγκάστηκαν να κλείσουν.

Η Αθήνα επεφύλασσε στα παιδιά της ένα θλιβερό καλωσόρισμα από την ανεμελιά των διακοπών. Η ταμπέλα «Τέλος Εποχής» δεν πρέπει να σας ξεγελάσει: δεν εννοεί το τέλος του καλοκαιριού, αλλά εκείνο μιας εποχής οικονομικής ευστάθειας...