Της Πεννυς Μπουλουτζα

Τουλάχιστον 10 χρόνια επιπλέον ζωής χάνει μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων που δεν προσέχει τη διατροφή, καπνίζει, δεν γυμνάζεται αρκετά, και δεν υποβάλλεται σε προληπτικές ιατρικές εξετάσεις. Αλλωστε, οι Ελληνες μέσα σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες, έχουν χάσει το προνόμιο να είναι μεταξύ των τριών μακροβιότερων λαών στον κόσμο, «ολισθαίνοντας» στην 15η θέση της λίστας των πληθυσμών με το υψηλότερο προσδόκιμο επιβίωσης. Ειδικότερα, το προσδόκιμο επιβίωσης των Ελλήνων είναι τα 78 έτη για τους άνδρες και τα 82 για τις γυναίκες, με το προσδόκιμο υγιούς επιβίωσης να είναι λιγότερο κατά περίπου 8 και 10 χρόνια αντίστοιχα. Παράλληλα, οι Ελληνες φαίνεται ότι έχουν χαμηλότερη ποιότητα ζωής, στον άξονα που αφορά την καθημερινή λειτουργικότητα σε σχέση με την υγεία, σε σχέση με τους κατοίκους χωρών της Δυτικής Ευρώπης (Σουηδούς, Ολλανδούς και Βρετανούς), των ΗΠΑ και του Καναδά, και κυρίως στις διαστάσεις που αφορούν την ψυχική και σωματική ευεξία.

Αυτά τόνισε ο αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής κ. Ιωάννης Τούντας κατά τη χθεσινή παρουσίαση της πανελλαδικής έρευνας «Ηellas Health 1» για την υγεία και την ποιότητα ζωής των Ελλήνων. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής και το Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών σε συνεργασία με την εταιρεία  Μetron Analysis, σε δείγμα 1.000 ατόμων άνω των 18 ετών. Σύμφωνα με την έρευνα:

- Το 40% των Ελλήνων δηλώνουν καπνιστές, και ειδικότερα το 49,9% των ενηλίκων ανδρών και το 30,8% των ενηλίκων γυναικών καπνίζουν σε καθημερινή βάση. Οσον αφορά στα άτομα ηλικίας μεταξύ 18 έως 34 ετών συστηματικοί καπνιστές είναι το 44,3%. Πάντως, δύο στους τρεις καπνιστές δήλωσαν θετικοί στη διακοπή του καπνίσματος, ωστόσο όπως είπε ο κ. Τούντας, τα σχετικά ιατρεία στη χώρα μας δεν επαρκούν για να καλύψουν τις σχετικές ανάγκες.

- Η διατροφή των Ελλήνων παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις από τη μεσογειακή δίαιτα, καθώς καταναλώνουν κόκκινο κρέας και γλυκά σε υψηλότερη από την ενδεδειγμένη συχνότητα. Η μέση κατανάλωση κρέατος φτάνει τα 140 γραμμάρια την εβδομάδα, τη στιγμή που σύμφωνα με τα πρότυπα της μεσογειακής δίαιτας δεν θα έπρεπε να ξεπερνά τα 60 γραμ. Αντίθετα, η μέση κατανάλωση ψαριού-θαλασσινών και κοτόπουλου είναι χαμηλότερη από την ενδεδειγμένη (100 γραμ. /εβδομάδα όταν θα έπρεπε να είναι 300-360 γραμ. για τα ψάρια και 240 γραμ. για το κοτόπουλο). Η μέση κατανάλωση γλυκών είναι περίπου 2 μερίδες την εβδομάδα, με ένα μεγάλο ποσοστό των νέων ηλικίας 18-34 ετών να καταναλώνουν περισσότερες από τρεις μερίδες εβδομαδιαίως.

- Το 1/3 των συμμετεχόντων στην έρευνα δεν καταναλώνει ποτέ πρωινό, παρά το γεγονός ότι όσοι ξεκινούν τη μέρα τους με ένα σωστό πρωινό γεύμα δηλώνουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

- Το 25,3% των Ελλήνων αναφέρουν πρόβλημα αϋπνίας, η οποία είναι συχνότερη μεταξύ των γυναικών, των ηλικιωμένων και των ατόμων που ανήκουν σε χαμηλότερες κοινωνικο-οικονομικές τάξεις

- Τέλος, ένας στους τρεις Ελληνες (34,5%) και περίπου μία στις δύο Ελληνίδες (44,7%) δεν ασκούνται, ούτε στοιχειωδώς που είναι περπάτημα για μισή ώρα την ημέρα.

Το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής, σε μία προσπάθεια οργάνωσε εκστρατεία ενημέρωσης και συμβουλευτικής υποστήριξης του πληθυσμού για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο με τίτλο «Πρόληψη: Πρόταση ζωής», που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων μετάδοση τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών μηνυμάτων, διανομή ενημερωτικών εντύπων και λειτουργία ανοικτής συμβουλευτικής γραμμής (210 72.22.727) για θέματα πρόληψης.

Αδιαφορία ή άγνοια για τον σημαντικό ρόλο που έχουν οι απλές προληπτικές εξετάσεις για την πρόληψη σοβαρών ασθενειών επιδεικνύουν οι Ελληνες. Οπως κατέδειξε η έρευνα «Hellas Health 1», περισσότερες από επτά στις δέκα γυναίκες σε περιεμμηνοπαυσιακή ηλικία δεν έχει κάνει εξέταση μέτρησης της οστικής πυκνότητας, ενώ μία στις δύο γυναίκες δεν κάνει αυτοψηλάφηση μαστού που βοηθάει στον έγκαιρο εντοπισμό του καρκίνου του μαστού. Επιπλέον, το 53% των γυναικών ηλικίας 35 έως 44 ετών δεν έχει υποβληθεί σε μαστογραφία, παρά τις συστάσεις των γιατρών. Σε εξέταση PSA, για τον καρκίνο του προστάτη, υποβάλλεται μόλις το 31% των ανδρών ηλικίας 45 έως 54 ετών και ένας στους δύο άνδρες άνω των 65 ετών. Παράλληλα, το 27,2% του συνολικού πληθυσμού δεν έχει μετρήσει ποτέ τη χοληστερόλη του.

Πάντως, σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες κυμαίνεται η συχνότητα των χρονίων νοσημάτων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, το 35% δηλώνουν την ύπαρξη κάποιου χρονίου νοσήματος, τη στιγμή που στις ανεπτυγμένες χώρες το αντίστοιχο ποσοστό είναι κατά μέσον όρο 40%. Οπως είπε ο αναπλ. καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής, κ. Ιωάννης Τούντας το συγκεκριμένο εύρημα της έρευνας δεν πρέπει να καθησυχάζει, καθώς στη χώρα μας αυξάνεται διαρκώς η συχνότητα των χρονίων παθήσεων.