Της Ζωγιας Kουταλιανου

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Στο στόχαστρο των Αρχών της Ρωσίας, της μεγαλύτερης αγοράς φρούτων και οπωροκηπευτικών μας, έχουν τεθεί οι εξαγωγές της αγροτικής παραγωγής μας εξαιτίας των φυτοφαρμάκων. Ετσι οι Ρώσοι, είτε επιστρέφουν φορτία είτε δεν τα εισάγουν καθόλου, καθώς στη χώρα μας δεν υπάρχει επαρκής αριθμός εργαστηρίων ελέγχου που θα πιστοποιήσουν την τήρηση των προδιαγραφών. Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2009 οι Ρώσοι επέστρεψαν εννιά φορτία με φράουλες, ακτινίδια και μήλα, στα οποία ανιχνεύτηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων που ξεπερνούσαν τα αυστηρότατα στάνταρ της ρωσικής αγοράς, ενώ το 2008 δεν εξήχθησαν 10.000 τόνοι εσπεριδοειδών στη Ρωσία διότι ήταν αδύνατο να ελέγχουν προτού εξαχθούν!

Η «ρωσική περιπέτεια» των ελληνικών νωπών φρούτων ξεκίνησε όταν, στο πλαίσιο μνημονίου μεταξύ Ε. Ε. και Ρωσικής Ομοσπονδίας αναφορικά με τα αποδεκτά επίπεδα υπολειμματικότητας, το 2007, οι ρωσικές αρχές εντόπισαν ελληνικά φορτία με υπολειμματικότητα φυτοφαρμάκων. Τα ελληνικά νωπά φρούτα μπήκαν σε ένα ιδιότυπο καθεστώς «επιτήρησης» και έκτοτε κάθε ελληνικό φορτίο οφείλει να είναι εφοδιασμένο με πιστοποιητικά από διαπιστευμένα εργαστήρια προκειμένου να αποδεικνύεται η καταλληλότητά τους. Το καθεστώς αυτό ισχύει για ροδάκινα, νεκταρίνια, πορτοκάλια, μανταρίνια και σταφύλια, και στοίχισε στη χώρα τις εξαγωγές εσπεριδοειδών 10.000 τόνων προς τη Ρωσία για το 2008.

Αντίστοιχες ποινές έχουν επιβληθεί στη Γαλλία για μήλα και αχλάδια, στη Βουλγαρία για ρόδια, μήλα και κάποια κηπευτικά και στην Πορτογαλία για αχλάδια, ενώ κατά το α΄ τρίμηνο του 2009 εντοπίστηκαν και φορτία νωπών φρούτων με μη αποδεκτή υπολειμματικότητα φυτοφαρμάκων προερχόμενα από Ιταλία, Ισραήλ, Μολδαβία κ. ά., σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή συνεταιριστικής κονσερβοποιίας της Ημαθίας, κ. Χρ. Γιαννακάκη. Σε πλεονεκτική θέση βρίσκονται οι Ισπανοί, ανέφερε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ), κ. Β. Θωμαΐδης, που δεν υπόκεινται στο καθεστώς υποχρεωτικής ανάλυσης ανά φορτίο, καθώς τα νωπά φρούτα τους δεν έχουν επισημανθεί για υπολειμματικότητα φυτοφαρμάκων.

Ελληνες παραγωγοί, εξαγωγείς και Πολιτεία επιθυμούν διακαώς την εναρμόνιση με τις ρωσικές προδιαγραφές, καθώς η ρωσική αγορά απορροφά περίπου 50.000 τόνους νωπών φρούτων και καρπών - 30% των ελληνικών αγροτικών εξαγωγικών προϊόντων και 12,4% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών στη Ρωσία, σύμφωνα με στοιχεία του ΣΕΒΕ, ποσοστά που κατατάσσουν τον κλάδο δεύτερο σε εξαγωγές προς τη Ρωσία μετά τα γουνοδέρματα.

Εως τώρα ο έλεγχος και η πιστοποίηση γίνεται από τρία κρατικά εργαστήρια, που όμως είναι πρακτικά αδύνατο να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες των εξαγωγών. Κατόπιν μακρών διαπραγματεύσεων με τη ρωσική πλευρά, συμφωνήθηκε η διαδικασία αυτή να γίνεται και από άλλα έξι ιδιωτικά κέντρα. «Η διαπίστευση επιπλέον εργαστηρίων ελέγχου είναι ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, αλλά ελπίζουμε ότι το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας θα λειτουργήσει, οι πιστοποιήσεις θα είναι ακριβείς και η εφαρμογή των συστημάτων ασφαλείας και ποιότητας θα είναι επιμελής, προκειμένου να μην κλείσει ο δρόμος για τη ρωσική αγορά», είπε ο κ. Θωμαΐδης. «Δυστυχώς, το σύστημα αυτό επιβαρύνει τις ελληνικές επιχειρήσεις, καθιστώντας τα ελληνικά προϊόντα λιγότερο ανταγωνιστικά», τόνισε και ο κ. Γιαννακάκης.

Ωστόσο, υπάρχουν και εκείνοι που φωνάζουν για καλύτερο έλεγχο και διασφαλισμένη ποιότητα των τροφίμων, προκρίνοντας το καθεστώς της ολοκληρωμένης διαχείρισης των καλλιεργειών, του συστήματος στο πλαίσιο του οποίου ελέγχεται η χρήση κάθε χημικού προϊόντος στην παραγωγή. «Από το σύνολο των 40 εκατ. στρεμμάτων καλλιεργήσιμης γης της Ελλάδας, μόλις 2,5 εκατ. στρέμματα είναι ενταγμένα στην ολοκληρωμένη διαχείριση. Οι έλεγχοι ποιότητας και ασφάλειας τροφίμων είναι πλημμελείς, εξαιτίας έλλειψης προσωπικού και κονδυλίων, και το συνταγολόγιο φυτοπροστατευτικών προϊόντων δεν έχει καταρτιστεί», είπε ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Γεωπονικών Συλλόγων Ελλάδος, κ. Γρ. Νικολαΐδης.