Του Θαναση Tσιγγανα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Το βρετανικό υποβρύχιο «PERSEUS» είχε αναχωρήσει στις 24 Νοεμβρίου 1941 από τη Μάλτα, με προορισμό την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, μεταφέροντας καύσιμα και πυρομαχικά για τα συμμαχικά στρατεύματα. Στις 6 Δεκεμβρίου 1941, 3,5 ναυτικά μίλια νότια της Κεφαλονιάς, προσέκρουσε σε ιταλική νάρκη και βυθίστηκε παρασύροντας μαζί του 60 αξιωματικούς και ναύτες, ανάμεσα στους οποίους και ο Ελληνας υποπλοίαρχος Νικόλας Μέρλιν που εκπαιδευόταν για να αναλάβει αργότερα άλλο υποβρύχιο. Ο Αγγλος θερμαστής John Capes ήταν ο μόνος που κατάφερε να απεγκλωβιστεί από το βυθισμένο υποβρύχιο και να σωθεί την τελευταία στιγμή. Με μια υπεράνθρωπη προσπάθεια και χρησιμοποιώντας την ειδική συσκευή Davis πραγματοποίησε μια διαφυγή μοναδική στα ναυτικά χρονικά.

Κολύμπησε ώς την κοντινότερη ακτή της Κεφαλονιάς, όπου τον βρήκαν οι κάτοικοι του ιταλοκρατούμενου νησιού, που τον περιέθαλψαν, τον προστάτευσαν και τον φυγάδευσαν, 18 μήνες αργότερα, στη Σμύρνη.

Oι διηγήσεις του John Capes έγιναν ελάχιστα πιστευτές. H συσκευή Davis ήταν μια συσκευή υποβρύχιας διαφυγής για βάθος έως 6 μ. και αυτός τη χρησιμοποίησε για να αναδυθεί από βάθος 52 μ., αφού πρώτα βοήθησε άλλους τέσσερις τραυματίες...

Χθες βράδυ σε εκδήλωση της Ενωσης Αυτοδυτών Θεσσαλονίκης, 69 χρόνια μετά το συμβάν, η ερευνητική ομάδα δυτών του Κώστα Θωκταρίδη έφερε στο φως λεπτομέρειες από το ναυάγιο «PERSEUS» που δικαιώνουν τον Capes. Μόνο που ο John Capes δεν είναι πια στη ζωή για να χαρεί τη δικαίωσή του. Πέθανε το 1985, λίγα χρόνια πριν από τον Σαμιώτη ήρωα Μιλτιάδη Χούμα, που τον διέσωσε και τον μετέφερε στη Σμύρνη, τον μοναδικό Ελληνα που τιμήθηκε με το ανώτατο βρετανικό παράσημο, αφού στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου διέσωσε 140 ανθρώπους σε 65 επικίνδυνες αποστολές στη Μεσόγειο.

Το ανεπανάληπτο κατόρθωμα του Βρετανού διασταυρώνεται με την ιστορία του ήρωα Χούμα, αλλά και την ιστορία του υποπλοιάρχου Μέρλιν, το σπίτι του οποίου βρίσκεται στην ίδια ακτή και η κόρη του είδε και τις 17 αποστολές που πραγματοποίησαν σε μια δεκαετία (1997-2007) οι δύτες της ομάδας του Θωκταρίδη, ερευνώντας το ναυάγιο του πατέρα της. «Είναι μια συγκλονιστική εμπειρία, ένα ταξίδι στον χρόνο» ανέφερε χθες ο κ. Κ. Θωκταρίδης. «Τα πάντα είναι εκεί, 52 μ. κάτω από την επιφάνεια όπως τα περιέγραψε ο Capes». Το κουφάρι του υποβρυχίου καθισμένο στον βυθό με το περισκόπιο προς την επιφάνεια, όλα τα όργανα στη θέση τους, οι πυξίδες, οι τορπιλοσωλήνες 1 και 2, τα χειριστήρια κολλημένα «πρόσω» και «κράτει» καθώς έπαιρνε δεξιά στροφή για να αποφύγει τη νάρκη….

Η τελευταία αποστολή επιβεβαίωσε ότι στις δεξαμενές, που δεν έχουν διαβρωθεί, υπάρχουν ακόμη οι 100 τόνοι πετρελαίου. Ακόμη και η ανθρωποθυρίδα απ’ όπου διέφυγε ο Capes μαζί με τους τέσσερις συντρόφους του, οι οποίοι χάθηκαν προς την επιφάνεια, χάσκει ανοιχτή. Οι δύτες βρήκαν το πρυμναίο διαμέρισμα άδειο από τους σκελετούς των μελών του πληρώματος, που εντοπίστηκαν (πλην οκτώ) όπως ανέφερε ο κ. Θωκταρίδης στα υπόλοιπα τμήματα του υποβρυχίου.