Της Λινας Γιανναρου

Σαββατόβραδο χθες και ποιος ξέρει πόσα παιδιά χόρεψαν ξέφρενα έχοντας καταπιεί το πρώτο τους χαπάκι, πόσα άλλα άναψαν ένα τσιγαριλίκι ή δοκίμασαν μια «γραμμή» κόκας, ποιος ξέρει πόσες σύριγγες πετάχτηκαν κι αυτή τη νύχτα χρησιμοποιημένες στα στενά του κέντρου, για να μαζευτούν το άλλο πρωί - και ο κύκλος του θανάτου να συνεχίσει έτσι την αέναη πορεία του.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι, άλλα για πρώτη τους φορά κι άλλα για πολλοστή, τα παιδιά αυτά λειτούργησαν ως απολήξεις ενός πολυδαίδαλου δικτύου παραγωγής και εμπορίας ναρκωτικών ουσιών που συνδέει και τις τέσσερις άκρες του ορίζοντα. Μιας βιομηχανίας, με ετήσιο τζίρο που, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, αγγίζει τα 322 δισ. δολάρια, υπερβαίνοντας το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν του 90% των κρατών του κόσμου. Σε 113 δισ. δολάρια ετησίως ανέρχεται μόνο ο «κύκλος εργασιών» των εμπόρων κάνναβης, η «πελατεία» των οποίων ξεπερνάει τα 160 εκατομμύρια. Εκτιμάται ότι το 80% του ετήσιου τζίρου από τη διακίνηση ναρκωτικών -περίπου 90 δισ. δολάρια- «ξεπλένεται» προκειμένου να χρησιμοποιηθεί νόμιμα στις διεθνείς κεφαλαιαγορές και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Και η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, εξακολουθεί να βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ των χωρών παραγωγής των παράνομων ουσιών και των αγορών κατανάλωσής τους. Τόνοι ηρωίνης, κάνναβης και συνθετικών ναρκωτικών διέρχονται κάθε χρόνο από τα ελληνικά σύνορα, ενώ εν πολλοίς άγνωστο παραμένει πόσες «καραβιές» κοκαΐνης φτάνουν στις ακτές μας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα φορτία που κατάσχονται από τις ελληνικές αρχές αποτελούν ένα ελάχιστο ποσοστό αυτών που πραγματικά φθάνουν στη χώρα μας και διοχετεύονται στην αγορά.

Τα τελευταία χρόνια οι κατασχεθείσες ποσότητες ναρκωτικών στον ελλαδικό χώρο εμφανίζουν αύξηση. Οι κατασχέσεις ηρωίνης έφθασαν από 231,2 κιλά το 2001 σε περίπου 300 κιλά το 2005. Αντίστοιχα, οι ποσότητες ακατέργαστου χασίς που κατασχέθηκαν το 2005 έφθασαν τους 8 τόνους από 4,2 τόνους την προηγούμενη χρονιά. Επίσης, πέρυσι κατασχέθηκαν στην Ελλάδα 145.394 δισκία έκσταση, έναντι 82.899 το 2004.

Η Ελλάδα αποτελεί τμήμα του λεγόμενου «νότιου βαλκανικού άξονα», του κύριου άξονα δηλαδή της μεταφοράς της ηρωίνης από το Αφγανιστάν και άλλες ασιατικές παραγωγούς οπίου χώρες προς την Ευρώπη. Τα φορτία φθάνουν στην Τουρκία, από εκεί στη χώρα μας κι έπειτα στην Ιταλία, από όπου ξεκινάει η «διανομή» στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Το 90% της ηρωίνης που διακινείται στην Ελλάδα προέρχεται από το Αφγανιστάν (όπου ενώ το 2001, επί Ταλιμπάν, η παραγωγή οπίου είχε περιοριστεί σε 185 τόνους, το 2006 εκτινάχθηκε στους 6.100 τόνους!). Αξίζει να σημειωθεί επίσης πως ο δρόμος του εμπορίου ναρκωτικών είναι διπλής κατεύθυνσης, καθώς οι πρόδρομες ουσίες για την παραγωγή ηρωίνης (δεν φτάνει μόνο η παπαρούνα) ταξιδεύουν από τη Δύση όπου κατασκευάζονται προς την Ανατολή.

Μεγάλες ποσότητες ηρωίνης, ωστόσο, συνεχίζουν να εισάγονται στη χώρα μας και από την Αλβανία. Από τα αλβανικά σύνορα περνούν επίσης και τα μεγαλύτερα φορτία κάνναβης. Η κοκαΐνη, αντίθετα, διακινείται κατά κύριο λόγο διά θαλάσσης - σε εμάς φθάνουν κυρίως φορτία που έχουν ξεκινήσει από κάποια χώρα της Λατινικής Αμερικής και έχουν περάσει από την Ισπανία, τα Κανάρια Νησιά ή τα δυτικά παράλια της Αφρικής (το 95,51% της κοκαΐνης που κατασχέθηκε στη χώρα μας το 2004 -1.120 κιλά- προερχόταν από χώρες της Νοτίου και Κεντρικής Αμερικής και το 91,91% μεταφέρθηκε με αλιευτικά πλοία και ιστιοπλοϊκά).

Μεγάλες ποσότητες κοκαΐνης, ωστόσο, δεχόμαστε και από την Ολλανδία. Από τις Κάτω Χώρες φθάνει στην Ελλάδα και ο κύριος όγκος των συνθετικών ναρκωτικών που κατακλύζουν τα ξενυχτάδικα (Ολλανδία και Βέλγιο παράγουν το 80% του έκσταση που καταναλώνεται παγκοσμίως). Σύμφωνα με την αστυνομία, πάντως, τα τελευταία χρόνια έχουν κατασκευαστεί πολλά εργαστήρια και στις χώρες των Βαλκανίων. Αλλωστε, ένας παρασκευαστής συνθετικών ναρκωτικών μπορεί να στήσει ένα εργαστήριο από το «τίποτα», χρησιμοποιώντας μόνο βραστήρες κουζίνας, ποτήρια, κουβάδες και μίξερ...

Χαρακτηριστικό της μεγάλης προσφοράς παράνομων ουσιών είναι ότι οι «λιανικές» τιμές συνεχώς πέφτουν (αν και σε αυτό «βοηθάει» και ο χαμηλός βαθμός καθαρότητας των ουσιών που διοχετεύονται στην ελληνική αγορά). Ενα «τσιγαριλίκι» πωλείται σήμερα στην «πιάτσα» έναντι 10 ευρώ κατά μέσο όρο. Το ίδιο και ένα χάπι έκσταση. Δεν είναι τυχαία η κατανάλωσή του στα κλαμπ· είναι φθηνότερο από ένα ποτό. Αντίστοιχα, η κοκαΐνη φθάνει τα 80 ευρώ/γραμμάριο, ενώ η ηρωίνη τα 40-50 ευρώ/γραμμάριο.

Στην άλλη άκρη της αλυσίδας, ένας μέσος έμπορος αγοράζει κοκαΐνη έναντι 40.000 ευρώ/κιλό, ηρωίνη έναντι 25.000 ευρώ/κιλό, το ακατέργαστο χασίς έναντι 2.000-3.000 ευρώ/κιλό, ενώ το δισκίο έκσταση που πωλείται στον δρόμο 10 ευρώ αγοράζεται από το εργαστήριο μόλις 2 ευρώ. Δεδομένης της νοθείας, το περιθώριο κέρδους είναι τεράστιο. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην «Κ» ανώτατος αξιωματικός της αστυνομίας, «η κόκα «σπάει» τρεις φορές» -δηλαδή το ένα κιλό μπορεί να φθάσει τα έξι-, ενώ η ανώτατη καθαρότητα της ηρωίνης που φθάνει στον χρήστη δεν ξεπερνάει το 15%. Η κοκαΐνη νοθεύεται συνήθως με σόδα ή άλλες χημικές ουσίες, ενώ η ηρωίνη σχεδόν με τα πάντα - αλεύρι, ζάχαρη, τσιμέντο, χώμα.

Κατά συνέπεια, από τη διακίνηση ενός κιλού καθαρής κοκαΐνης ένας έμπορος κερδίζει περί τα 440.000 ευρώ, ενώ με ένα κιλό καθαρής ηρωίνης κερδίζει περίπου 250.000 ευρώ. Ενδεικτικό του ύψους του τζίρου ενός κυκλώματος εμπορίας κοκαΐνης είναι το γεγονός ότι η αμοιβή του ενδιάμεσου, εκείνου δηλαδή που θα αναλάβει τη διά θαλάσσης μεταφορά του φορτίου, μπορεί να φθάσει και το 1 εκατομμύριο δολάρια τον τόνο. Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματικό, οι μεταφορείς κερδίζουν κατά βάση με την κοκαΐνη· τα υπόλοιπα, η ηρωίνη, το χασίς, έρχονται κυρίως από την Αλβανία και τα εισάγουν τα ίδια τα μέλη του κυκλώματος, δεν χρησιμοποιούν ενδιάμεσους.