Της Πεννυς Μπουλουτζα

Η εποχή του μόνιμου βοηθητικού προσωπικού στα νοσοκομεία έχει λήξει προ πολλού. Τα νοσοκομεία αναθέτουν πλέον «πακέτο» σε ιδιωτικές εταιρείες την καθαριότητα, τη φύλαξη, τη σίτιση... εγκαινιάζοντας έναν νέο εργασιακό μεσαίωνα. Διότι, τα νοσοκομεία μπορεί να πληρώνουν κανονικά, όμως οι εργαζόμενοι -ανεκπαίδευτοι, σε ευαίσθητους για τη δημόσια υγεία χώρους- παίρνουν ψίχουλα.

Σύμφωνα με καταγγελίες, το προσωπικό των ιδιωτικών συνεργείων δουλεύει με πραγματικούς μισθούς πολύ χαμηλούς που μερικές φορές δεν ξεπερνούν τα 350 - 400 ευρώ, ελλιπή ασφαλιστική κάλυψη -αφού δεν μπαίνουν τα σωστά ένσημα- και πλασματικά ωράρια. Οι όροι σύμβασης μεταξύ ιδιωτικών συνεργείων και νοσοκομείων σπάνια εφαρμόζονται και συχνά δεν απασχολείται το προβλεπόμενο από τη σύμβαση προσωπικό, παράβαση που έχει καταγραφεί και από το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας.

Οπως τόνισε στην «Κ» η πρόεδρος της Παναττικής Ενωσης Καθαριστριών και Οικιακού Προσωπικού, κ. Βλασία Παπαθανάση, ο ίδιος εργαζόμενος σε ιδιωτικό συνεργείο μπορεί να απασχοληθεί σε πολλά διαφορετικά νοσοκομεία αλλά και διαφορετικές... ειδικότητες, δηλαδή από την καθαριότητα να δουλέψει στη φύλαξη, να βοηθήσει στη σίτιση κ.ο.κ. Οι εργαζόμενοι δε λαμβάνουν τα ρεπό που δικαιούνται και δουλεύουν έξι ημέρες την εβδομάδα. Οι καταστάσεις προσωπικού που αναρτώνται στα νοσοκομεία είναι συχνά πλασματικές. «Υπάρχει καταγγελία», επισημαίνει η κ. Παπαθανάση, «ότι στον Ευαγγελισμό έβγαζαν πριν από 4 μήνες κατάσταση προσωπικού με άτομο που είχε απολυθεί πριν από ένα χρόνο». Ακόμα και τα υλικά καθαρισμού που χειρίζονται είναι συχνά άγνωστης προέλευσης και σύνθεσης, με ό,τι αυτό σημαίνει για την υγεία τους.

Ενδεικτικά του εργασιακού μεσαίωνα που επικρατεί για το προσωπικό των ιδιωτικών συνεργείων είναι τα πορίσματα ελέγχων του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας. Σε έλεγχο που έγινε τον Σεπτέμβριο του 2006 στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, οι εργαζόμενοι ιδιωτικού συνεργείου δήλωσαν ότι λάμβαναν από 350 έως 400 ευρώ καθαρά τον μήνα, ενώ ορισμένοι κατήγγειλαν ότι ήταν απλήρωτοι τουλάχιστον δύο μήνες. Οπως αναφέρεται στο δελτίο ελέγχου των Επιθεωρητών «από αποδείξεις πληρωμής των ανωτέρω εργαζόμενων που εστάλησαν με φαξ την ώρα του ελέγχου από τα κεντρικά της επιχείρησης διαπιστώθηκε μεγάλη απόκλιση από το αναγραφέν καθαρό πληρωτέο μηνιαίο ποσό σε σύγκριση με αυτό που δήλωσαν ότι πραγματικά λαμβάνουν οι εργαζόμενοι». Διαπιστώθηκε ότι δεν τηρείται για τους εργαζομένους ατομικός ιατρικός φάκελος, δεν υπάρχουν ατομικά βιβλιάρια υγείας, μέσα ατομικής προστασίας (υποδήματα ασφαλείας, γάντια κ.ά.), και δεν γίνεται εκπαίδευση του προσωπικού σχετικά με τους κινδύνους υγείας.

Στο Ασκληπιείο Βούλας, διαπιστώθηκε ότι «μια μισθωτή του ιδιωτικού συνεργείου απασχολούνταν σε ημέρα εβδομαδιαίας ανάπαυσης». Σε έλεγχο στο Κρατικό Νίκαιας, διαπιστώθηκαν «παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας και συγκεκριμένα μη ανάρτηση πίνακα προσωπικού και ωρών εργασίας και μη εφαρμογή του πενθήμερου εργασίας». Το πρόστιμο που επιβλήθηκε ήταν 4.000 ευρώ.

Και εδώ είναι το μεγάλο πρόβλημα: τα πρόστιμα είναι ιδιαίτερα χαμηλά, με αποτέλεσμα οι εργολάβοι να προτιμούν να πληρώσουν από το να τηρήσουν τους όρους. Αλλά και το ίδιο το προσωπικό αδυνατεί να αντιδράσει, αφού επικρατεί ένα είδος εργασιακής «ομηρίας» με απειλές του τύπου ότι δεν πρόκειται να βρουν δουλειά αλλού. Οι απειλές είναι ιδιαίτερα πειστικές ειδικά για τους αλλοδαπούς που απασχολούνται σε συνεργεία.

Την ίδια στιγμή τα ποσά που καταβάλλονται από τα νοσοκομεία προς τα ιδιωτικά συνεργεία είναι ιδιαίτερα υψηλά. Π.χ. στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός, για το 2008 το κονδύλι για ιδιωτικά συνεργεία καθαρισμού, φύλαξης και σίτισης ανέρχεται στα 8 εκατομμύρια ευρώ. Στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» μόνο για την καθαριότητα προβλέπονται για το 2008 περί τα 2 εκατομμύρια ευρώ και στο Γενικό Κρατικό Αθηνών 3.300.000 ευρώ.