Του Γιωργου Λιαλιου

Η Ευρώπη θα γίνεται ολοένα και πιο ευάλωτη στην έλλειψη νερού. Αυτό σημειώνει έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, τονίζοντας την ανάγκη δημιουργίας σχεδίων αντιμετώπισης ξηρασίας, για την κοστολόγηση του νερού ανάλογα με τη χρήση και για την προστασία των υδάτινων πόρων. Αρκετά από τα παραδείγματα της έκθεσης αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο, που τα τελευταία χρόνια γνωρίζουν ολοένα και αυξανόμενο πρόβλημα επάρκειας νερού. Οπως σημειώνει η έκθεση «Υδάτινοι πόροι στην Ευρώπη», στην Ευρωπαϊκή Ενωση το 44% του νερού χρησιμοποιείται για παραγωγή ενέργειας, ποσοστό που σε ορισμένες βορειοευρωπαϊκές χώρες ξεπερνά το 50% (στην Ελλάδα περιορίζεται σε ένα ισχνό 1%). Αντίθετα, το 24% χρησιμοποιείται στη γεωργία, ποσοστό που στην Ελλάδα ξεπερνά το 80%.

Ανάμεσα σε άλλα, η έκθεση σημειώνει:

- Η Ισπανία είναι πρώτη στην Ευρώπη στη χρήση αφαλάτωσης. Διαθέτει 700 μονάδες αφαλάτωσης, που παράγουν 1,6 εκατ. κυβικά νερού ημερησίως, αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες 8 εκατ. ανθρώπων. Η αφαλάτωση «ανεβαίνει» σε ευρωπαϊκό επίπεδο: η Μάλτα εξασφαλίζει από αυτή το 57% των αναγκών της. Στην Κύπρο, δύο μεγάλα εργοστάσια και μια φορητή μονάδα παράγουν 140.000 κ. μ. ημερησίως, ενώ προγραμματίζεται η κατασκευή μονάδων για την παραγωγή επιπλέον 130.000 κ. μ. ημερησίως.

- Η ζήτηση νερού στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας αυξάνεται κατά 6% ετησίως. Η αύξηση αποδίδεται στην αντίστοιχη πληθυσμιακή αύξηση της πόλης, αλλά και στη μετακίνηση μεγάλου τμήματος του πληθυσμού της από πολυκατοικίες σε κατοικίες με κήπο, άρα με μεγαλύτερες ανάγκες σε νερό. Αν η αύξηση συνεχιστεί, οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις δεν θα επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες της πόλης, ενώ η δημιουργία νέων εγκαταστάσεων θα έχει υψηλό κόστος εξαιτίας της μεγάλης απόστασης από τις πηγές νερού.

- Η υπεράντληση νερού από ποταμούς και λίμνες οδηγεί στην υποβάθμιση και τελικά την καταστροφή των πολύτιμων οικοσυστημάτων τους. Ως παράδειγμα, η έκθεση αναφέρει τη λίμνη Δοϊράνη, ανάμεσα στη FYROM και την Ελλάδα, η οποία έπεσε από 262 εκατομμύρια κυβικά το 1950 στα 65 εκατ. κυβικά το 2002.

- Οι υδροφόροι ορίζοντες της Ελλάδας έχουν υφαλμυρινθεί σε έκταση 1.500 τ. χλμ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το αργολικό πεδίο, στο οποίο η άντληση νερού για τη γεωργία ήδη από τη δεκαετία του '50 οδήγησε στην εξάντληση και τελικά υφαλμύρινση των υπογείων αποθεμάτων.

- Ο τουρισμός επιβαρύνει ιδιαίτερα την κατανάλωση νερού. Για παράδειγμα, υπολογίζεται ότι οι τουρίστες σε πολυτελείς εγκαταστάσεις στην Ελλάδα ξοδεύουν περίπου 450 λίτρα/ημέρα, σε σχέση με 100-200 λίτρα ημερησίως των Ελλήνων.