Της Λινας Γιανναρου

Εφθασε στην Ελλάδα πριν από δέκα ημέρες. Ο πρώτος σταθμός ήταν μια ουκρανική ταβέρνα στον Κεραμεικό. Επειτα η Τήνος, μετά η Σύρος, ενώ την περασμένη Κυριακή ήταν το επίκεντρο σ' ένα ολοήμερο γλέντι στη Μύκονο. Αύριο, θα παραβρεθεί σε ένα πάρτι στο Γκάζι, πριν μπει πάλι στο αεροπλάνο παίρνοντας τον δρόμο για τον επόμενο σταθμό στην Ευρώπη.

Δεν πρόκειται για την «τρελή ζωή» κάποιου VIP, κάθε άλλο. Σε ένα θερμός με ζωμό αναφερόμαστε, σ' ένα σκεύος που από τον περασμένο Ιανουάριο ταξιδεύει από τη μια ευρωπαϊκή πόλη στην άλλη, ενώνοντας μυρωδιές, γεύσεις, υλικά, μαγειρικούς πολιτισμούς, ανθρώπους. Πρόκειται για τη «σούπα της χρονιάς» (Jahressuppe), ένα πείραμα μιας παρέας Αυστριακών καλλιτεχνών, οι οποίοι θέλησαν να φέρουν όλους τους λαούς της Ευρώπης γύρω από... την ίδια κατσαρόλα.

Η διαδικασία έχει ως εξής: Κάθε μέρα, σε κάποια ευρωπαϊκή κουζίνα, σιγοβράζει μια σούπα. Η «υποχρέωση» του μάγειρα είναι να φτιάξει 2,5 λίτρα ζωμό, μισό λίτρο από τον οποίο φυλάσσεται σε ειδικό θερμός και «ταξιδεύει» για την επόμενη κουζίνα. Ο νέος μάγειρας θα πρέπει να δημιουργήσει τη δική του σούπα, χρησιμοποιώντας ως «βάση» τη μικρή αυτή ποσότητα ζωμού. Ετσι, κάθε σούπα που μαγειρεύεται περιέχει κατά 1/5 και την προηγούμενη. Η ποσότητα είναι τόση ώστε να μην αλλοιώνει τη γεύση της επόμενης συνταγής, αρκετή όμως για να μεταφέρει τις πολιτισμικές «πληροφορίες». Η ιδέα είναι ότι το τελευταίο καζάνι σούπα θα περιέχει ψήγματα απ' όλες τις σούπες που προηγήθηκαν, σε μια εξαιρετική γευστική συνεύρεση των ευρωπαϊκών λαών.

Η κακαβιά, πάντως, που την προηγούμενη Κυριακή έφτιαξε ο Δημήτρης Ρουσουνέλος στο αμπέλι του στον Κούνουπα Μυκόνου, στο πλαίσιο του πειράματος «σούπα», έμεινε... ιστορική. Και τι δεν είχε: πετρόψαρα, σαραβάδες, σάλπες, χριστόψαρα, χειλούδες, καβούρια, σουπιές... «Δεν έκανα τίποτα παραπάνω απ' ό,τι κάνουμε συχνά με τους φίλους μου στον δικό μου ή στον δικό τους χώρο», λέει στην «Κ». «Ξεκινήσαμε στις 6 το πρωί, στις 2 μ.μ. ήδη τρώγαμε και τελειώσαμε στις 11 το βράδυ. Μαζευτήκαμε γύρω στα 50 άτομα και είχαμε πολύ κέφι, ξέρεις, μουσικές, τραγούδια...».

Πράγματι, το κέφι του μάγειρα ξεχείλιζε αφού θέλησε να περάσει στο φαγητό και το δικό του πολιτικό μήνυμα. «Αφού έφτιαξα μια παραδοσιακή κακαβιά, στη συνέχεια την «ανέλυσα» με βάση τα χρωματικά της συστατικά, θέλοντας να κάνω ένα σχόλιο για τις ιδιαιτερότητες των λαών: πορτοκαλί από τα καρότα και τον κρόκο, πράσινο από το σέλινο και τα κολοκύθια, άσπρο από το αυγολέμονο και μαύρο από μελάνι σουπιάς. Η Jahnressuppe βρίσκεται στον αντίποδα της «φασιστόσουπας», του πλούσιου γεύματος δηλαδή που προσφέρει το γαλλικό φασιστικό κόμμα τα Σαββατοκύριακα στους άστεγους, αρκεί πρώτα να φάνε μια σούπα από χοιροκεφαλές, γεγονός που αποκλείει έμμεσα τους Εβραίους και τους Μουσουλμάνους».

Οταν, λίγες εβδομάδες νωρίτερα, ο Δημήτρης είχε ενημερώσει την Τίνα για το πρόγραμμα, εκείνη δεν το σκέφτηκε δεύτερη φορά. Στους «Δρόμους Ζωής» που είναι εθελόντρια -οργάνωση του Γκαζιού που παρέχει κυρίως εκπαιδευτική στήριξη σε παιδιά Ελλήνων μουσουλμάνων από τη Θράκη-, είχε μόλις δημιουργηθεί ομάδα μαγειρικής -τι καλύτερο από ένα «μάθημα» για τη σούπα των λαών; «Το φιλοσοφικό όχημα της Jahnressuppe ταιριάζει στους Δρόμους Ζωής κι επιπλέον τα παιδιά ενθουσιάστηκαν με την ιδέα», λέει στην «Κ» η κ. Τίνα Σταύρου, υπεύθυνη Τύπου της οργάνωσης και μία εκ των τεσσάρων εθελοντών «δασκάλων» της ομάδας μαγειρικής. Μάλιστα, την ημέρα του μαγειρέματος της σούπας, αύριο Σάββατο στις 8.30 μ.μ., οι Δρόμοι διοργανώνουν πάρτι, ανοικτό σε όλους (Γαργηττίων 12, Γκάζι).

Τι αποφάσισαν να μαγειρέψουν; «Σπαραγγόσουπα αυγολέμονο! Σκεφτήκαμε αυτή τη συνταγή, αφενός γιατί το σπαράγγι είναι πολύ αγαπητό στους Ελληνες και αφετέρου γιατί είναι από τα σημαντικότερα εξαγώγιμα προϊόντα μας. Οσο για το αυγολέμονο είναι το χαρακτηριστικότερο «δέσιμο» μιας σούπας στην Ελλάδα».

Πάνω από το καζάνι θα βρίσκονται 8 παιδιά 12-14 ετών, πολλά από τα οποία έχουν εγκαταλείψει το σχολείο. «Η ομάδα μαγειρικής ήταν ένας τρόπος τα παιδιά να μείνουν στο Κέντρο, παρότι άφησαν το σχολείο. Την πρώτη φορά που φτιάξαμε κέικ, κοιτούσαν τον φούρνο σαν να έβλεπαν τηλεόραση». Εμπειρότεροι μάγειρες πια, θα δώσουν τη δική τους πινελιά στην πολυπολιτισμική σούπα, την οποία έπειτα θα «ξεπροβοδίσουν» για να συνεχίσει το ταξίδι της στην Ευρώπη. Επόμενος σταθμός, η Ρουμανία.