Της Μαριας Δεληθαναση

«Εσύ δεν μπορεί να είσαι Αφγανός. Εχεις σχιστά μάτια»... αποφάνθηκε με βεβαιότητα ο εκπρόσωπος της Νομαρχίας αιγαιοπελαγίτικου νησιού, μέλος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής Προσφύγων, απευθυνόμενος σε Αφγανό της φυλής Χαζαρά. Η Επιτροπή, που αποτελείτο από δυο αστυνομικούς και τον ίδιο, εξέταζε το αίτημα του Αφγανού για παροχή προστασίας. Δεν γνώριζε ότι στο Αφγανιστάν κατοικούν διάφορες φυλές και ότι η πλέον καταδιωκόμενη (και αντικείμενο φυλετικής εκκαθάρισης από τους Ταλιμπάν) είναι η φυλή των Χαζαρά που έλκουν τις ρίζες τους στους Μογγόλους...

Τέτοιες Γνωμοδοτικές Επιτροπές Προσφύγων που λειτουργούν από το περασμένο καλοκαίρι, οπότε ψηφίσθηκε το Π.Δ. 81/2009 για το πολιτικό άσυλο, αδυνατούν να διαχειρισθούν το περίπλοκο θέμα. «Επιστέγαση» της δυσλειτουργίας αποτελούν πληροφορίες ότι μετά τις εκλογές σε Επιτροπές δεν προσέρχεται ο υπάλληλος της Περιφέρειας ή της Νομαρχίας, που έχει ορισθεί από τον κατά τόπο διευθυντή ώστε να γνωμοδοτεί αμισθί... Αλλά και στις ελάχιστες περιπτώσεις που υπάρχει τεκμηριωμένη γνωμοδότηση, η λήψη τελικής απόφασης από τον διευθυντή –καθεμιάς από τις 55 αστυνομικές διευθύνσεις– μπορεί να ακυρώσει την πρότερη προσπάθεια.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση των 18 Αφγανών (μεταξύ τους και ανήλικοι) που βρέθηκαν στο Κίνι Σύρου. «Οι συνεντεύξεις διεξήχθησαν με τους ανηλίκους παρουσία εισαγγελέα όπως προβλέπει ο νόμος», λέει η δικηγόρος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) κ. Παναγιώτα Πουρή. «Η προετοιμασία από τον αστυνομικό υποδιευθυντή ήταν εξαιρετική. Ηταν μία από λίγες φορές που είδαμε αιτιολογημένη απόφαση». Αλλά... «η διαδικασία απέδειξε το αναιτιολόγητο της τελικής απόφασης». Ο αστυνομικός διευθυντής απέρριψε την πρόταση για παροχή ανθρωπιστικού καθεστώτος, με το αιτιολογικό ότι δεν χρήζουν προστασίας Αφγανοί που απειλούν οι Ταλιμπάν να σκοτώσουν.

Το Π.Δ. θεωρεί ως δεύτερο βαθμό εξέτασης των αιτημάτων την προσφυγή στο ΣτΕ (που όμως δεν κρίνει το αίτημα επί της ουσίας). Είναι κοινό μυστικό ότι οι προσδιορισμοί αιτήσεων αναστολών και αιτήσεων ακύρωσης αλλοδαπών καθυστερούν συγκριτικά με των ημεδαπών. Μετά τη νέα ρύθμιση, το ΣτΕ απλά δεν προσδιορίζει δικάσιμο σε τέτοιες αιτήσεις αναστολής...

Κατά την κρίση σε β΄ βαθμό υπόθεσης που εκκρεμούσε από το 2006 αποφασίσθηκε ότι γυναίκα προερχόμενη από τη Ρουάντα δεν χρήζει προστασίας, διότι έχει συλληφθεί για ναρκωτικά και πορνεία και είναι φορέας του έιτζ. «Καταρχήν απαγορεύεται να αναφέρεται σε δημόσιο έγγραφο ότι κάποιος είναι φορέας του έιτζ», δηλώνει ο συντονιστής της Νομικής Υπηρεσίας του ΕΣΠ κ. Σπύρος Κουλοχέρης. «Κατά δεύτερον, πώς διατάσσεται απέλαση σε μια χώρα όπου είναι ανέφικτη η απέλαση, δεν παρέχεται η απαραίτητη ιατροφαρμακευτική αγωγή ούτε διεθνής προστασία;». Με τη νέα κυβέρνηση, λοιπόν, τίθεται εκ νέου το θέμα του καθεστώτος πολιτικού ασύλου.