Tης Λινας Γιανναρου

Ψήφισμα με το οποίο καλούν το υπουργείο Παιδείας να εντάξει στο ελληνικό σχολείο τη διδασκαλία της Εξέλιξης, τη θεωρία που διατύπωσε ο Δαρβίνος το 1859 στο μνημειώδες έργο του «Η Καταγωγή των Ειδών», έχουν υπογράψει ήδη περισσότεροι από 250 πανεπιστημιακοί, ερευνητές και εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων. Οπως τονίζουν, «παρά τη σημασία της ως ενοποιητικό πλαίσιο της επιστήμης της Βιολογίας και την ανυπολόγιστη παιδαγωγική της αξία, η Εξέλιξη είτε δεν περιλαμβάνεται καθόλου στη διδακτέα ύλη (Λύκειο) είτε για διάφορους λόγους δεν διδάσκεται (Γυμνάσιο)».

Πράγματι, όπως λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Βιοεπιστημόνων κ. Μάνος Παπαδάκης, «μπορεί να κατακρίνουμε τις ΗΠΑ για το γεγονός ότι 150 χρόνια αργότερα η εξέλιξη των ειδών συνεχίζει να διχάζει (σ.σ. το αντίπαλο «στρατόπεδο» αποτελούν οι Δημιουργιστές που πρεσβεύουν ότι όλα γεννήθηκαν χάρη στην επέμβαση ενός σοφού Δημιουργού), αλλά στην πραγματικότητα εμείς είμαστε ακόμα πιο πίσω. Η έννοια της Εξέλιξης έχει διαχυθεί σε όλους τους τομείς, αλλά συστηματικά εξαιρείται από την εκπαίδευση». Μολονότι στην Ελλάδα δεν απαγορεύτηκε ποτέ η διδασκαλία της, όπως συνέβη σε κάποιες αμερικανικές Πολιτείες, στα σχολικά βιβλία του Λυκείου απουσιάζει, ενώ στη Βιολογία του Γυμνασίου το σχετικό κεφάλαιο περιλαμβάνεται στη διδακτέα αλλά όχι και στην εξεταστέα ύλη. «Και όλοι γνωρίζουν ποια είναι η μοίρα των κεφαλαίων που δεν πρόκειται να εξεταστούν στο τέλος της χρονιάς. Ο χρόνος είναι τόσο πιεσμένος, που κανείς δεν προλαβαίνει να φτάσει στο τέλος του βιβλίου όπου βρίσκεται αυτό το κεφάλαιο. Το εάν ή όχι οι μαθητές θα ακούσουν για τον Δαρβίνο επαφίεται στην καλή θέληση κάποιων καθηγητών», σημειώνει ο κ. Παπαδάκης. «Τίποτα όμως στη Βιολογία δεν μπορεί να γίνει κατανοητό εάν δεν ιδωθεί υπό το φως της Εξέλιξης».

Οπως σημειώνεται και στο κείμενο του σχετικού ψηφίσματος, «χωρίς τη διδασκαλία της Εξέλιξης οι μαθητές μας δεν στερούνται της γνώσης ενός εξειδικευμένου κεφαλαίου της Βιολογίας, αλλά της δυνατότητας να κατανοήσουν τα μεγάλα θέματα υγείας και περιβάλλοντος που καθημερινά καταγράφει η τρέχουσα παγκόσμια επικαιρότητα». Δεν μπορούν -υπογραμμίζουν οι πανεπιστημιακοί και οι δάσκαλοι- να κατανοήσουν γιατί ο ιός της γρίπης των πτηνών μπορεί να εξελιχθεί σε παγκόσμια απειλή, γιατί η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών εξασθενίζει το οπλοστάσιό μας έναντι των παθογόνων μικροβίων, γιατί είναι απομακρυσμένη χρονικά η δυνατότητα παραγωγής εμβολίων κατά του έιτζ, πώς διαμορφώθηκε και πώς επηρεάζεται από την ανθρώπινη δραστηριότητα το κλίμα του πλανήτη κ.ά. «Χωρίς τη διδασκαλία της εξέλιξης, οι μαθητές μας στερούνται από τη γνώση του κόσμου στον οποίο ζουν και ταυτόχρονα τη γνώση της βιολογικής υπόστασής τους και της ιστορίας της», καταλήγει το κείμενο.

Ο κ. Παπαδάκης δίνει ένα ενδιαφέρον παράδειγμα για τις σημερινές εφαρμογές της Εξέλιξης: «Είναι γνωστό ότι έχει αποκωδικοποιηθεί το DNA του χιμπατζή, που αποκάλυψε ομοιότητα 95% με το ανθρώπινο. Αυτοί οι οργανισμοί ωστόσο δεν πάσχουν ούτε από έιτζ ούτε από ηπατίτιδες, ούτε από καρδιοπάθειες. Η μελέτη λοιπόν των μικρών αυτών διαφορών στο γονιδίωμά μας μπορεί να μας δείξει γιατί εμείς δεν είμαστε οχυρωμένοι απέναντι σ’ αυτές τις νόσους».