Πληθαίνουν οι Αθλιοι των Αθηνών

Πλατείες, στοές, παλιά σπίτια, το λιμάνι και τα διανυκτερεύοντα νοσοκομεία γίνονται το βράδυ «ξενοδοχεία» απελπισμένων, ανέργων ή προσφύγων

Του Γιαννη Ελαφρου

Η «πληρότητα» στις «θέσεις» των αστέγων, οι τάξεις των οποίων αυξάνονται με εντυπωσιακό ρυθμό, οδηγεί πλέον και σε τραγικά περιστατικά, όπως ο ξυλοδαρμός μέχρι θανάτου ενός αστέγου από δύο άλλους «κατοίκους των δρόμων», το βράδυ της Τετάρτης στη Γλυφάδα. Τις πρωινές ώρες χθες, η αστυνομία συνέλαβε δύο άνδρες πολωνικής καταγωγής (29 και 26 ετών), οι οποίοι κατηγορούνται ότι κατάφεραν πολλαπλά και θανατηφόρα κτυπήματα σε έναν Ελληνα, 53 ετών, με τον οποίο διαπληκτίστηκαν σε εγκαταλελειμμένο αναψυκτήριο, το οποίο χρησιμοποιείται ως κατάλυμα από αστέγους. Οι δύο άνδρες συνελήφθησαν από την ΕΛ.ΑΣ. σε άλλο μαζικό «υπνωτήριο» αστέγων, ένα παρατημένο εργοστάσιο στην Ανω Γλυφάδα. Οι μάχες για τη μοιρασιά της «καβάντζας», του μέρος όπου θα περάσουν τη νύχτα οι άστεγοι, είναι αρκετά συχνές. Και θα παραμείνουν όσο η πολιτεία δεν ικανοποιεί το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στη στέγη για όλους.

Οι άστεγοι και όσοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα στέγης (π.χ. διαμένουν σε τελείως απαράδεκτες συνθήκες) έχουν υπολογιστεί πριν από μερικά χρόνια σε 16.000 - 17.000 περίπου πανελλαδικά, με τις 11.000 να βρίσκονται στην Αθήνα. Περίπου τα 2/3 υπολογίζονται να είναι αλλοδαποί. «Σε περσινή έρευνα καταγράψαμε 1.700 άτομα που κοιμούνται στον δρόμο ή σε πρόχειρα καταλύματα, μόνο στα όρια του Δήμου Αθηναίων», λέει στην «Κ», ο κ. Ελευθέριος Σκιαδάς, αντιδήμαρχος και πρόεδρος του Ιδρύματος Αστέγων του Δήμου. «Οι άστεγοι αυξάνονται αλματωδώς. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα μεγάλο και απαιτείται πανστρατιά», συμπληρώνει. «Ολο και συχνότερα δεχόμαστε ανθρώπους, οι οποίοι έχουν βρεθεί στον δρόμο τους προηγούμενους δύο ή τρεις μήνες», λέει στην «Κ» η κοινωνιολόγος κ. Νικολέτα Κυράνα, εργαζόμενη στη μη κυβερνητική οργάνωση «Κλίμακα».

Ποιες είναι οι αιτίες που τροφοδοτούν τις τάξεις των αστέγων; «Σε έρευνα που είχαμε κάνει το 2005-2006 οι άστεγοι δηλώνουν ως πρώτη αιτία τους οικονομικούς λόγους (φτώχεια, ανεργία κ.λπ.). Στην πραγματικότητα, όμως, τα οικονομικά προβλήματα διαπλέκονται με προβλήματα νοσηρότητας (ψυχιατρικά περιστατικά, εξαρτήσεις από αλκοόλ ή ναρκωτικά κ.ά.), τα οποία δεν αντιμετωπίζονται από την πολιτεία ούτε από την οικογένεια πλέον. Πάντως, πληθαίνουν οι απολυμένοι που βρίσκονται στον δρόμο, όπως και οι αλλοδαποί. Το τελευταίο διάστημα υπάρχουν πολλοί άστεγοι πρόσφυγες από το Ιράκ και το Ιράν», σημειώνει η κ. Κυράνα.

Μόλις προχωρήσει η νύχτα, πολλές πλατείες ή στεγασμένοι χώροι του κέντρου της Αθήνας (π.χ. στοές στη Σταδίου), αλλάζουν όψη και γίνονται «ξενοδοχεία» απελπισμένων. Σε εγκαταλελειμμένα σπίτια σε Βοτανικό, Κεραμεικό, Αμπελόκηπους, Γκύζη κ.λπ., στο λιμάνι, στο παλιό γήπεδο της ΑΕΚ, στα διανυκτερεύοντα νοσοκομεία μένουν οι σύγχρονοι Αθλιοι. Τα κρεβάτια που διατίθενται σήμερα σε ξενώνες αστέγων είναι πολύ λίγα σε σχέση με την έκταση του προβλήματος: 200 ο Δήμος Αθηναίων, 100 το υπουργείο Υγείας και μερικά ακόμα από την εκκλησία και άλλους φορείς. «Μέσα στο 2008 θα αποκτήσουμε έναν ιδιόκτητο ξενώνα για 70 υπερήλικες αστέγους, όπου θα παρέχεται πλήρη κοινωνική, ψυχολογική και ιατρική υποστήριξη», λέει ο κ. Σκιαδάς. Ο Δήμος Αθηναίων προσφέρει ένα γεύμα την ημέρα σε πάνω από 1.000 άτομα (στο Ιδρυμα Αστέγων, Σοφοκλέους και Πειραιώς), ενώ το «Κοινωνικό Παντοπωλείο» που ιδρύθηκε πρόσφατα καλύπτει τις ανάγκες 200 οικογενειών (1.000 άτομα). «Το βασικό όμως ζητούμενο είναι κατ’ αρχήν η πρόληψη και στη συνέχεια η προσπάθεια αποκατάστασης και στήριξης», λέει η κ. Κυράνα. Να βρουν δουλειά και σπίτι, να έχουν ιατρική παρακολούθηση. Δεν αρκεί η φιλανθρωπία ή κάποιες πιλοτικές προσπάθειες. Απαιτείται παρέμβαση της πολιτείας.