Της Τανιας Γεωργιοπουλου

«Στην Ελλάδα έχουμε ανάγκη κατ’ αρχήν να τεθεί σε εφαρμογή η βασική πολεοδομική νομοθεσία. Συμβαίνουν οικιστικά τέρατα. Οι πόλεις επεκτείνονται χωρίς σχέδιο, χωρίς έλεγχο, χωρίς υποδομές, ενώ χτίζονται πολλά σπίτια αυθαίρετα. Εχουμε παρεξηγήσει πολλά πράγματα. Πρέπει να μάθουμε ότι όταν χτίζεις είσαι υποχρεωμένος να ακολουθείς τους κανόνες. Και αν δεν μπορείς να αντεπεξέλθεις στο κόστος αυτών των κανόνων, απλώς δεν γίνεται να χτίσεις»… Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στην κ. Ολυμπία Κάζη διευθύντρια του Institute for Urban Desing of New York, ενός ανεξάρτητoυ μη κερδοσκοπικού οργανισμού που δραστηριοπείται εδώ και 30 χρόνια στις ΗΠΑ με μέλη ερευνητές που ασχολούνται με αρχιτεκτονική και πολεοδομία και άλλους επαγγελματίες του χώρου. Το να δημιουργήσεις τις υποδομές, τις συνθήκες για να λειτουργήσει μια πόλη, πριν χτίσεις την πόλη είναι το μείζον, επισημαίνει στην «Κ» η κ. Κάζη.

Στο «Σχέδιο Πόλης» σύμφωνα με την ίδια, πρέπει να συμπεριλαμβάνονται εκτός από τις χρήσεις γης -που θα υπάρχουν κτίρια, που δημόσιοι χώροι κ.τλ.- και «πρόβλεψη για το πώς θα συντηρούνται οι υποδομές, από πού θα προέρχονται τα χρήματα για αυτές, ποιες είναι οι προτεραιότητες».

Οπως εξηγεί στην «Κ», για να λειτουργήσει σωστά μια πόλη και να εξασφαλίζει καλή ποιότητα ζωής στους κατοίκους της, στον σχεδιασμό της πρέπει να ληφθούν υπόψη πολλοί παράγοντες όπως το περιβάλλον, αλλά και οι δραστηριότητες των ανθρώπων που κατοικούν σε μια περιοχή, οι ανάγκες τους, οι κοινωνικές συνθήκες. «Χρειάζεται να λαμβάνονται όλες οι ανάγκες της κοινότητας. Μπορείς για παράδειγμα να “βάλεις” πολύ πράσινο, αλλά τελικά να υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη για παιδότοπους σε μια γειτονιά. Πρέπει να τηρείται η λεπτή εξίσωση μεταξύ κοινωνικής και περιβαλλοντικής “αειφορίας”».

Η νέα τάση, σύμφωνα με την κ. Κάζη είναι η ανάπτυξη του κέντρου των πόλεων και όχι η επέκταση του αστικού χώρου με τη δημιουργία προαστίων. «Οσο περισσότερο η πόλη μεγαλώνει σε έκταση, όσο πιο πολλά προάστια δημιουργούνται τόσο πιο πολλές μετακινήσεις πρέπει να εξυπηρετήσεις και τόσο περισσότερη μόλυνση έχεις», εξηγεί.

«Αν η κυβέρνηση θεσπίσει μέτρα που προωθούν για να χτίσει κάποιος μονοκατοικία εκεί που δεν υπάρχει κανένα μέσο μεταφοράς, προφανώς αυτό είναι ό,τι χειρότερο για το περιβάλλον». Η ίδια είναι υπέρ των πυκνοκατοικημένων περιοχών με άρτιες υποδομές.

«Μπορείς όμως να αναπτύξεις τις περιοχές όπου υπάρχουν περισσότεροι κάτοικοι και ήδη έχεις περισσότερες υπηρεσίες. Γιατί να μην μένεις στο κέντρο όπου υπάρχουν μαγαζιά, μουσεία, βιβλιοθήκες, αν έχεις καλά μέσα μεταφοράς, καθαρό αέρα, ελεύθερους χώρους και δεν έχεις μποτιλιάρισμα; Οι πόλεις έχουν καθεμία τη δική της ιστορία, είναι ξεχωριστές και γι’ αυτό οι άνθρωποι τις αγαπάνε. Αλλωστε μέσα στα «πυκνά κέντρα» δημιουργούνται πολύ περισσότερες ευκαιρίες να κάνεις πράγματα, να συνεργαστείς, πιο πολλές δουλειές, υπάρχει πιο πολυ συγκεντρωμένη δύναμη, οικονομικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά».

Το Institute for Urban Desing of New York, εργάζεται αυτή την εποχή «πάνω» στο νέο Σχέδιο για τη Νέα Υόρκη (PlaΝYC) που ανακοίνωσε ο δήμαρχος της πόλης Μάικλ Μπλούμπεργκ τον Απρίλιο του 2007. Το σχέδιο περιλαμβάνει 127 σημεία - πρωτοβουλίες, ώστε η Νέα Υόρκη το 2030, οπότε υπολογίζεται ότι θα έχει ένα εκατομμύριο περισσότερους κατοίκους (σήμερα περίπου 8,2 εκατομμύρια) να είναι μια πόλη φιλική προς το περιβάλλον και τους κατοίκους της.

Η κ. Κάζη βρίσκεται στην Αθήνα προσκεκλημένη του του ECOWEEK 2009, του διεθνούς συνεδρίου με θέμα την οικολογική αρχιτεκτονική που διοργανώθηκε στην Αθήνα. Οι εργασίες του συνεδρίου ολοκληρώνονται αύριο με την παρουσίαση των προτάσεων που αφορούν την αξιοποίηση του χώρου του πρώην αεροδρομίου από τους συμμετέχοντες αρχιτέκτονες, στην έκθεση ΕCOTEC στην Ανθούσα με την παρουσία του προέδρου του ECOWEEK 2009 κ. Ηλία Μεσσίνα και του αρχιτέκτονα Αλέξανδρου Τομπάζη. Χορηγοί επικοινωνίας του συνεδρίου είναι η «Καθημερινή» και ο «ΣΚΑΪ».