Οι διοξίνες από τις πυρκαγιές έφθασαν Λιβύη

Η ποσότητα που εκλύθηκε υπερβαίνει την ετήσια «παραγωγή» της γερμανικής βιομηχανίας

Του Σπυρου Καραλη

Περισσότερες διοξίνες απ’ όσες εκλύονται στη διάρκεια ενός χρόνου απ’ όλες τις βιομηχανίες της Γερμανίας μαζί, διέφυγαν στο περιβάλλον κατά τις πρόσφατες πυρκαγιές στην Πελοπόννησο. Και το χειρότερο είναι ότι δεν έχει γίνει τίποτα μέχρι στιγμής από την πολιτεία, ούτε σε επίπεδο μετρήσεων, ούτε σε εκείνο της απορρύπανσης της περιοχής. Οι κάτοικοι καλούνται να μάθουν να ζουν –πέραν των άλλων δυσκολιών– και με την εκτεταμένη ρύπανση στο χώμα και στο νερό.

Οπως επισημαίνει στην «Κ» ο κ. Κώστας Νικολάου, χημικός περιβάλλοντος και αντιπρόεδρος της Ενωσης Χημικών Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, οι πυρκαγιές στην Πελοπόννησο και την Εύβοια εκτόξευσαν στην ατμόσφαιρα κοκτέιλ ρύπων, για το οποίο δεν υπάρχουν πλήρη στοιχεία καθώς δεν έχουν γίνει ακόμη έρευνες ώστε να διαπιστωθούν τα συστατικά αλλά και η διασπορά τους συνολικά στον ελλαδικό χώρο. «Με συντηρητικές εκτιμήσεις, ειδικά οι διοξίνες που διέφυγαν προς το περιβάλλον είναι της τάξης των 100 γραμμαρίων, ποσότητα ισοδύναμης τοξικότητας με τις ετήσιες εκπομπές που προέρχονται από το σύνολο των βιομηχανικών μονάδων της Γερμανίας. Μιλάμε για τρομακτική ρύπανση που έφθασε μέχρι τη Λιβύη!» σημειώνει ο κ. Νικολάου, και συνεχίζει «χρειάζεται να γίνουν από την πλευρά της πολιτείας τρία βήματα.

Το πρώτο αφορά στον ακριβή εντοπισμό των ρύπων που απελευθερώθηκαν από το τοξικό νέφος και να υπολογιστεί η διασπορά τους σε γειτονικές περιοχές με βάση μαθηματικά μοντέλα. Το δεύτερο, να ληφθούν αμέσως, χωρίς άλλη χρονοτριβή, δείγματα από το έδαφος, τα νερά, αλλά και τα ζώα των περιοχών, ώστε να προσδιοριστούν οι τοξικές ουσίες.

Το τρίτο βήμα, και με βάση τις μετρήσεις, είναι η εκπόνηση ειδικού προγράμματος απορρύπανσης και αποκατάστασης. Δυστυχώς, έως τώρα δεν έχει γίνει τίποτα».

«Βρισκόμαστε όλοι μπροστά σε μια πρωτόγνωρη και ιδιαίτερα περίπλοκη κατάσταση» τονίζει η αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής Αθηνών κ. Πολυξένη Νικολοπούλου - Σταμάτη. «Το ανησυχητικό είναι ότι οι διοξίνες έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύονται στο λίπος των ζώων αλλά και των ανθρώπων, προκαλώντας μεταλλάξεις και τερατογενέσεις. Αντίστοιχες είναι οι επιδράσεις από τους πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες, που είναι ουσίες εξίσου καρκινογόνοι και μεταλλαξιογόνες». «Με μικρότερες ποσότητες διοξίνης στους Ταγαράδες από την πυρκαγιά που ξέσπασε εκεί, παρατηρήθηκαν έπειτα από μερικούς μήνες τερατογενέσεις σε κοπάδι. Εάν λοιπόν δούμε στο κοντινό μέλλον τερατογενέσεις και σε ζώα των πληγεισών περιοχών θα σημαίνει ότι έχουμε μεγάλο πρόβλημα» προσθέτει ο κ. Νικολάου.

«Λόγω των προτεραιοτήτων που θέτει ο φόβος για ενδεχόμενες μεγάλες πλημμύρες και της ανάγκης να προχωρήσουν άμεσα τα έργα στις καμένες πλαγιές, οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν έχουν ακόμη ασχοληθεί με το πρόβλημα της τοξικής ρύπανσης. Ωστόσο, το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό και δεν χωρούν δικαιολογίες. Παράλληλα με τα αντιπλημμυρικά έργα και το πρόγραμμα αποκατάστασης των ζημιών, θα πρέπει να κινηθούν οι έρευνες για να διαπιστωθεί το μέγεθος της μόλυνσης που έπληξε το περιβάλλον» υπογραμμίζει ο επικεφαλής του Εργαστηρίου Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας του ΕΜΠ κ. Γιάννης Κουμαντάκης. «Να γίνουν άμεσα προτάσεις για την αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού ζητήματος, αφού αν μείνουν τα πράγματα όπως έχουν, αυτό θα φέρει μια δεύτερη, ίσως και μεγαλύτερη καταστροφή με νέες επιπτώσεις στην οικονομία, το περιβάλλον και, κυρίως, τη δημόσια υγεία».

Aμμωνία και φωσφορικά έως και πενήντα φορές πάνω από τις κανονικές συγκεντρώσεις που παρατηρούνται στα δένδρα και τα φυτά καθώς και βαρέα μέταλλα καταγράφηκαν στην τέφρα που σκεπάζει το χώμα στις καμένες εκτάσεις κατά τις μετρήσεις που διεξήγαγε στη Λακωνία επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Κρήτης. Oπως εξηγεί στην «Κ» ο επικεφαλής της ομάδας, καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος, κ. Νίκος Νικολαΐδης, οι κάτοικοι των περιοχών οφείλουν να είναι προσεκτικοί στην επαφή τους με τη στάχτη, να προσέχουν ιδιαίτερα να μην την εισπνέουν και να ανακατεύουν την τέφρα με το χώμα ώστε σε ενδεχόμενο πιθανής καταιγίδας να μην παρασυρθεί μολύνοντας έτσι γεωτρήσεις, πηγάδια και επιφανειακά ύδατα. «Δεν χρειάζεται να συμβεί ό,τι συνέβη στο χωριό Αγριάδες της Λακωνίας, όταν πριν από λίγες ημέρες μια δυνατή καταιγίδα μέτεφερε την τέφρα σε απόσταση έως και σαράντα χιλιομέτρων, με αποτέλεσμα τη μερική ρύπανση των πηγών στην ευρύτερη περιοχή. Από την άλλη, δεν χρειάζεται να υπάρξει πανικός. Μπορούμε να αποφύγουμε τους κινδύνους μέχρις ότου η επικίνδυνη στάχτη διαλυθεί» καταλήγει ο κ. Νικολαΐδης.

Είδαμε Τα πρώτα σημάδια ζωής στις καμένες εκτάσεις του Εθνικού Δρυμού. Μπορεί να δημιουργούν αισιόδοξη διάθεση όμως η αλήθεια είναι πως ο δρόμος θα είναι μακρύς και όχι εύκολος. Ηδη οι επιστήμονες λένε ότι είναι δύσκολο να βρουν σπόρο στις περιοχές που δεν έχουν καεί ώστε να φτιάξουν φυτώριο με μικρά έλατα χωρίς να χρειαστεί να γίνει «εισαγωγή» γενετικού υλικού.

Ακούσαμε Οτι κάποιοι προτιμούν ελάφι και μάλιστα κόκκινο, ψητό στα κάρβουνα, από ό,τι ελεύθερο στο δάσος της Πάρνηθας. Χωρίς σχόλια. Πάντως ο πληθυσμός των κόκκινων ελαφιών που έχει απομείνει αναζητείται τρόπος να περιοριστεί στις εκτάσεις που δεν έχουν καεί.

Mάθαμε Οτι πολλοί προτίθενται να δώσουν χρήματα για την Πάρνηθα. Ομως ο αντίστοιχος λογαριασμός που έχει ανοιχτεί πριν από δύο εβδομάδες δεν περιείχε περισσότερα από 2.000 ευρώ.

Σχεδιάζουμε Να καθαρίσουμε τα σκουπίδια που πολλοί πετούν ανεξέλεγκτα στην Πάρνηθα. Ελπίζουμε αυτό να αποτελέσει μια νέα καλή αρχή και να μεταδώσει ένα σαφές μήνυμα σε εκείνους που αντιμετωπίζουν τα δημόσια δάση σαν ιδιωτικές χωματερές. Είναι γνωστό ότι οι πολλές βόλτες στην περιοχή των καμένων δεν επιτρέπονται για λόγους προστασίας των εκτάσεων. Αναζητούμε τον τρόπο να «μεταφερθούμε» στην περιοχή όσο πιο πολλοί γίνεται. Κυρίως, αναζητούμε τρόπους να συμμετέχουμε και να βοηθήσουμε στην αναγέννηση της Πάρνηθας χωρίς να δημιουργήσουμε προβλήματα.

Θα μας συναντήσετε Διαδικτυακώς προς το παρόν μέσω mail που μπορείτε να αποστείλετε στη διεύθυνση paratiritirio@skai.gr. Στην ιστοσελίδα του ΣΚΑΪ, www.skai.gr κάνοντας «κλικ» στο λογότυπο του παρατηρητηρίου μπορείτε να διαβάσετε σχόλια πολιτών για όσα άκρως φιλοπεριβαλλοντικά συμβαίνουν στη χώρα μας. Σύντομα, ωστόσο θα λειτουργήσει και η ιστοσελίδα του παρατηρητηρίου όπου θα μπορείτε να ενημερώνεστε για ό,τι συμβαίνει στην, και για την Πάρνηθα