Του Γιαννη Πολυζου*

Αναμφισβήτητα, σε αυτή τη συζήτηση για το χωροταξικό, δεν θα έπρεπε να λείπουν δύο σημαντικά στοιχεία. Το πρώτο είναι η δομή του οικιστικού χώρου. Κι αυτό προκύπτει από ένα αναμφισβήτητο γεγονός που είναι ότι περισσότεροι από το 1/3 των Ελλήνων ζουν στην Αθήνα. Η Μητροπολιτική Αθήνα των 100 Δήμων και Κοινοτήτων που τη συναποτελούν (διότι συμπεριλαμβάνεται πλέον και το Θριάσιο, τα Μεσόγεια κ.λπ.), αποτελεί ένα πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Πουθενά αλλού, πλην της Λατινικής Αμερικής, δεν παρατηρείται αντίστοιχος υδροκεφαλισμός. Ενώ όμως το Χωροταξικό μιλά για πόλους και άξονες, λείπει από την πρότασή του ο τελικός στόχος: πολύ πιο ισόρροπη οικιστική συγκρότηση. Το ριζοσπαστικό θα ήταν να μην τονωθούν μόνο οι πόλεις που διαγράφουν το νοητό S (Πάτρα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη), όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα, αλλά να στηριχθούν οι μεσαίου μεγέθους πόλεις (Βόλος, Λάρισα, Ηράκλειο, Κοζάνη, Κομοτηνή), που βρίσκονται και πιο κοντά στην κλίμακα της Ελλάδας.

Το δεύτερο σημείο συζήτησης είναι η διάχυση του χώρου. Το Χωροταξικό προτείνει μεν την έννοια της Συμπαγούς Πόλης, χωρίς όμως να προχωρά σε τομές. Δεν θα έπρεπε να συνεχίσει να ευνοεί την «αξονική ανάπτυξη» κατά μήκος των δρόμων, αλλά να πει ξεκάθαρα ότι μεγάλα τμήματα αυτής της χώρας θα βρίσκονται από καθεστώς απόλυτης προστασίας, εκτός δόμησης. Σήμερα, επί της ουσίας, όλη η χώρα είναι δυνάμει οικοδομήσιμη. Τα τέσσερα στρέμματα έχουν καταντήσει απλό σλόγκαν.

* Ο κ. Γ. Πολύζος είναι αντιπρύτανης του ΕΜΠ και διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος