Του Γιωργου Λιαλιου

Τα υπόγεια αποθέματα νερού σε πολλές περιοχές της χώρας εξαντλούνται, αλλού η θάλασσα έχει εισχωρήσει για τα καλά στον υδροφόρο ορίζοντα, το ανεξέλεγκτο καθεστώς των γεωτρήσεων επιδεινώνει δραματικά την όλη εικόνα, με δυο λόγια βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα τεράστιο ζήτημα - κοινωνικό, περιβαλλοντικό, οικονομικό. Η έκθεση του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) που παρουσιάζει η «Κ», η οποία βασίζεται σε μετρήσεις από 524 σημεία σε όλη την Ελλάδα, αποτελεί την πιο πρόσφατη και αξιόπιστη καταγραφή για τον προκλητικό τρόπο διαχείρισης και εκμετάλλευσης του υδάτινου πλούτου. Η ανάγκη λήψης μέτρων είναι επιτακτική.

«Ναι μεν υπάρχουν και περιοχές που δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο πρόβλημα, ωστόσο η γενική εικόνα που το ΙΓΜΕ καταγράφει είναι ότι βελτίωση δεν υπάρχει πουθενά, μόνο επιδείνωση», διευκρινίζει στην «Κ» ο κ. Νίκος Σιέμος, διευθυντής υδρογεωλογίας στο ΙΓΜΕ. Φταίνε η σταδιακή μείωση των βροχοπτώσεων και η χρόνια κατασπατάληση των υπόγειων υδάτων; Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, οι περιοχές που έχουν οξύ πρόβλημα με τα υπόγεια νερά τους αυξάνονται: ένα απτό παράδειγμα είναι η Χαλκιδική, όπου οι βρύσες πλέον «τρέχουν» θάλασσα, προτού καν ξεκινήσει η τουριστική περίοδος. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν περιοχές της ανατολικής Βοιωτίας και πολλά από τα νησιά του Αιγαίου. Ταυτόχρονα, στις περιοχές που ήδη αντιμετώπιζαν πρόβλημα, η κατάσταση επιδεινώνεται συνεχώς: στη Θεσσαλία, στην Αργολίδα, στη δυτική Κορινθία, στις Κυκλάδες, σε σημεία της Θράκης, της κεντρικής Μακεδονίας, της Κρήτης.

Ενα μήνα νωρίτερα, ο (απερχόμενος σήμερα) γενικός διευθυντής του ΙΓΜΕ, κ. Ανδρέας Γεωργακόπουλος, παρουσίαζε τα ανησυχητικά νέα στοιχεία στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής: πρόκειται για τα αποτελέσματα των πιο πρόσφατων μετρήσεων του ινστιτούτου, που πραγματοποιούνται από ένα δίκτυο 524 σημείων σε όλη τη χώρα για λογαριασμό της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτων του ΥΠΕΧΩΔΕ, σε εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Σύμφωνα λοιπόν με τις τελευταίες μετρήσεις του ΙΓΜΕ, από τα 236 υπόγεια υδροφόρα συστήματα της χώρας, τα 110 χαρακτηρίζονται πλέον ως απειλούμενα, δηλαδή σχεδόν ένα στα δύο. «Με δεδομένη την ανομβρία της προηγούμενης διετίας, που οδήγησε στη μείωση των υπόγειων αποθεμάτων, ποσοτικά και ποιοτικά έχουμε αρχίσει πλέον να έχουμε πρόβλημα», λέει στην «Κ» ο κ. Γεωργακόπουλος. «Βέβαια το πρόβλημα είναι πιο έντονο σε κάποιες περιοχές, ιδίως όπου παρατηρούνται φαινόμενα υφαλμύρισης. Προσωπικά με ενοχλεί περισσότερο το θέμα της ποιοτικής υποβάθμισης, γιατί η ποσότητα των υπόγειων νερών εξαρτάται και από τις κλιματολογικές συνθήκες. Η ποιότητα όμως έχει να κάνει σχεδόν αποκλειστικά με την κακή διαχείριση και τις παρεμβάσεις του ανθρώπου».

Η μόνη λύση για την αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι η ορθολογική διαχείριση. «Πρέπει να καταγραφούν και να ελεγχθούν οι γεωτρήσεις, ως προς τις απολήψιμες ποσότητες, ώστε να σταματήσει η υπεράνληση νερού», συμπληρώνει ο κ. Σιέμος. «Πρέπει να καταλάβουμε ότι οι υπόγειοι υδροφορείς έχουν συγκεκριμένες δυνατότητες παροχής νερού. Επίσης πρέπει να αποφεύγεται η μεγάλη συγκέντρωση γεωτρήσεων στο ίδιο σημείο, λ.χ. στα Μέγαρα, γιατί επιτείνει το πρόβλημα».