Το 24ωρο του τρόμου στα επείγοντα

Το πηγαινέλα των ασθενοφόρων, ο μαραθώνιος των γιατρών και ο πόνος στους διαδρόμους της γενικής εφημερίας στο «Ασκληπιείο» Βούλας

Της Γαληνης Φουρα

Οταν γιατροί και ασθενείς συμφωνούν ότι οι συνθήκες είναι απάνθρωπες, όταν οι αντοχές και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δοκιμάζονται, το πρώτο που σκέφτεσαι έχοντας δει και ακούσει τα δρώμενα σε μια «συνήθη» εφημερία νοσοκομείου του ΕΣΥ, έρχεται αυθόρμητα: Γιατί, τόσα χρόνια, δεν έχει αλλάξει κάτι; Γιατί οι πληθωρικοί σε δηλώσεις αρμόδιοι δεν ζητούν δημοσίως συγγνώμη για τα βάσανα των ασθενών, την εξάντληση των γιατρών, την οργή των συγγενών;

Εκεί, που όπως λέγεται «χτυπάει η καρδιά του συστήματος υγείας» τα βλέπεις όλα. Τον ανθρώπινο πόνο μπροστά στην αρρώστια και τον θάνατο, την αδυναμία του συστήματος να ανταποκριθεί, την υποβάθμιση των χώρων, τις λειτουργικές ανεπάρκειες, την ταλαιπωρία των ασθενών, την κούραση και την εναγώνια προσπάθεια των γιατρών που όλοι είναι νέοι, οι περισσότεροι ειδικευόμενοι.

Στο τέλος είναι εξοντωμένοι, όχι μόνο από τις ατέλειωτες ώρες στα ιατρεία αλλά και από τη μεγάλη ευθύνη που αναλαμβάνουν, ενώ ακόμη εκπαιδεύονται, να αντιμετωπίσουν σωστά και εγκαίρως το «επείγον».

Οκτώ το βράδυ της περασμένης Τρίτης στο Ασκληπιείο Βούλας, ημέρα γενικής εφημερίας, μια τυχαία ημέρα, λίγο πριν ξεκινήσει η απεργία των γιατρών. Δύο ασθενοφόρα έξω από τα «επείγοντα». Το αίμα στο πάτωμα της εισόδου σε κάνει να παγώνεις. Μόλις έφεραν δύο τραυματίες από τροχαίο. Σύντομα συνειδητοποιείς ότι είναι ένα συνηθισμένο και συχνό γεγονός για το νοσοκομείο της Βούλας.

Μέσα από την αίθουσα αναμονής, που είναι γεμάτη κόσμο ακούγονται κραυγές. Μια γυναίκα παραπληγική, εγκαταλειμμένη σε ένα φορείο βρίσκει αυτό τον τρόπο να διαμαρτυρηθεί, δεν μπορεί να μιλήσει.

Η μητέρα της, πολύ ηλικιωμένη παρακαλεί όποιον βλέπει, να τηλεφωνήσει στο ΕΚΑΒ, η ίδια αισθάνεται ανήμπορη, δεν την ακούνε και περιμένει ώρες να πάει την κόρη της πάλι στο ίδρυμα, που βρίσκεται πολύ κοντά στο νοσοκομείο. Δεν υπάρχει ένας χώρος, ένα δωμάτιο γι' αυτή τη γυναίκα που υποφέρει και κραυγάζει.

Η πόρτα του χειρουργικού ιατρείου ανοίγει, βλέπεις τον τρόμο που προκαλούν οι κραυγές της στα μάτια του νεαρού τραυματία, που οδηγείται με φορείο προς το χειρουργείο.

«Μην ανησυχείς δεν είναι τίποτα»

«Νόμισα πως ήταν η γυναίκα μου»...

Αυτό συνεχίζεται ώρες, η μητέρα να πηγαινοέρχεται και να παρακαλεί και όλοι να σηκώνουν τα χέρια ψηλά. «Είναι θέμα του ΕΚΑΒ». «Ογδόντα ευρώ μού ζήτησε το ιδιωτικό ασθενοφόρο», λέει απολογητικά η μητέρα. Δεν έχει να πληρώσει.

Οι ασθενείς περιμένουν έξω από τα ιατρεία, το Χειρουργικό, το Παθολογικό, το Καρδιολογικό, το Ορθοπεδικό. Στη μέση βρίσκεται η αίθουσα αναμονής κοινή για όλους καρδιοπαθείς, τραυματίες, αρρώστους με πυρετό από παθολογικά αίτια.

Πολλοί όρθιοι στηρίζονται στον τοίχο και κρατούν ένα νούμερο, τα καθίσματα δεν επαρκούν.

Για το Χειρουργικό δεν υπάρχει προτεραιότητα. Η προτεραιότητα δίνεται στα ασθενοφόρα, οι πολυτραυματίες προηγούνται. Οι γιατροί δουλεύουν χωρίς ανάσα, όμως δεν υπάρχει κανείς να αξιολογήσει τι γίνεται με αυτούς που φτάνουν με ιδιωτικό μέσο στο νοσοκομείο.

«Επαθα αμνησία»

Μια νέα γυναίκα διαμαρτύρεται ότι περιμένει ώρες: «Επεσα και χτύπησα το κεφάλι μου και έπαθα αμνησία. Δεν θυμάμαι τι συνέβη μετά για ένα διάστημα. Εκανα εξετάσεις, αλλά περιμένω να τις δουν οι χειρουργοί».

Μια κυρία μεγάλης ηλικίας, συνεχώς παραπονιέται, δεν ξέρεις αν πρέπει να την πιστέψεις. «Είμαι εδώ από τις οκτώ το πρωί και δεν με έχουν δει οι γιατροί. Εχω σάκχαρο, έκανα εξετάσεις, αλλά οι γιατροί δεν τις είδαν».

«Εχεις πάρει τις εξετάσεις σου. Να πας στο σπίτι σου και να πάρεις τα φάρμακά σου», της απαντάει μια νοσηλεύτρια, καθώς περνάει. Ομως, εκείνη παραμένει εκεί και συνεχίζει να επιμένει. «Δεν έχετε ταμείο;», ρωτάω. «Εχω», λέει και δείχνει ένα βιβλιάριο του Δημοσίου.

«Γρηγορόσημο»

Στα επείγοντα είναι εμφανής η απουσία συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, βλέπεις πόση «πίεση» δέχεται άσκοπα το νοσοκομείο, επειδή οι άρρωστοι δεν έχουν πού να απευθυνθούν για απλά ή χρόνια προβλήματα υγείας, χωρίς να πληρώσουν. Στις αίθουσες αναμονής πάντα ακούγονται μαρτυρίες για παράτυπες αμοιβές γιατρών.

«Ο άντρας μου έχει βγάλει κάτι στο πρόσωπο. Στο νοσοκομείο «Γεννηματά» του έδωσαν ραντεβού για τις 2 Ιουνίου. Εδωσε 100 ευρώ επίσκεψη και είδε έναν γιατρό του νοσοκομείου στο ιατρείο του. Του ζήτησε 1.100 ευρώ για να τον χειρουργήσει πιο γρήγορα. Ρώτησε στο «Συγγρού» και του έδωσαν ραντεβού για τις 15 Ιουλίου. Του είπαν για μια γιατρό που παίρνει 300 ευρώ. Κάνεις εσύ υπομονή μέχρι τον Ιούνιο; Γιατί ματώνει κιόλας».

Η υγεία στη διατίμηση, όπως και η Ιατρική, ύστερα από σπουδές τόσων ετών.

«Πέρυσι περίμενα εδώ τέσσερις ώρες με σαράντα πυρετό και βρογχίτιδα», λέει μια νέα κοπέλα εργαζόμενη. Τότε αποφάσισα να κάνω ιδιωτική ασφάλιση». Ο διπλανός της δεν συμφωνεί. «Δεν έχει καλή εξυπηρέτηση, αλλά εμπιστεύομαι περισσότερο τους γιατρούς του νοσοκομείου», αντιλέγει...

«Πιο πολύ κουράζει η ευθύνη»

Κοντεύει 12 και οι γιατροί εξετάζουν ακατάπαυστα ασθενείς στα ιατρεία. Δεν βγαίνει κανείς. Μόνο ένας ειδικευόμενος, που κρατώντας έναν καφέ από το κυλικείο ετοιμάζεται να ξαναμπεί στο εξεταστήριο.

«Ακόμη εδώ είσαι;» ρωτάει έναν ασθενή που κάθεται στο σκαλοπάτι. «Κοντεύουν έξι ώρες»...

«Ηρθε στο Παθολογικό, τον εξετάσαμε, αλλά περιμένει τους χειρουργούς που έχουν πολλή δουλειά», μου λέει.

«Θα μου πείτε για την κατάσταση εδώ;» τον ρωτάω. Δεν έχει μεγάλη όρεξη για δηλώσεις, με παραπέμπει στους επιμελητές και τους συνδικαλιστές «το πρωί».

- Είστε κουρασμένος;

- Πόσο μπορεί να αντέξει κάποιος στα επείγοντα, ένα οκτάωρο, ένα δωδεκάωρο; Είμαστε 24 ώρες και αύριο το πρωί οκτώ ώρες συνεχόμενες στην κλινική. Εκεί, βέβαια, είναι πιο μαλακά τα πράγματα. Ξέρουμε τον άρρωστο, τι έχει, τον αντιμετωπίζουμε. Αλλά όταν κάποιος έρχεται στην εφημερία δεν τον ξέρεις. Μπορεί να μην έχει τίποτε, μια απλή γρίπη. Μπορεί να πρόκειται, όμως, και για κάτι πολύ σοβαρό. Μετά από 24 ώρες δουλειάς και υπερβολικά μεγάλη ένταση αυτό που πιο πολύ σε κουράζει είναι το αίσθημα της ευθύνης. Ερχεται ένα περιστατικό, όσο ελαφρύ και να είναι δεν μπορούμε να το παραπέμψουμε αλλού. Είμαστε τριτοβάθμιο νοσοκομείο, αλλά πρέπει να το αντιμετωπίσουμε. Εάν υπήρχαν Κέντρα Υγείας να αντιμετωπίζουν αυτά τα περιστατικά και να στέλνουν τα σοβαρά στο νοσοκομείο... Υπάρχει μεγάλο κενό στην πρωτοβάθμια και τα φορτώνεται όλα η δευτεροβάθμια περίθαλψη».

- Εχετε έλλειψη προσωπικού;

- Τεράστιες, ακριβείς αριθμούς δεν ξέρω. Αυτό που βλέπω είναι ότι θέλουμε άλλους τόσους ειδικευόμενους για να πραγματοποιούνται τέσσερις - έξι εφημερίες που λέει η Ευρωπαϊκή Ενωση. Εμείς κάνουμε από οκτώ έως δέκα τον μήνα. Εάν ένας συνάδελφος πάρει άδεια δημιουργείται πρόβλημα. Καταλαβαίνετε ότι δεν έχουμε περιθώριο ξεκούρασης και αυτό είναι εις βάρος των ασθενών. Τις συνθήκες τις βλέπετε, είναι απάνθρωπες. Ο κόσμος ταλαιπωρείται, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα.