Του Γιωργου Λιαλιου

Η βόρεια Ευρώπη ανακυκλώνει. Η ανατολική Ευρώπη και... η Ελλάδα θάβει τα σκουπίδια σε χωματερές. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, το 77% των οικιακών απορριμμάτων στη χώρα μας καταλήγουν σε ΧΥΤΑ, τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό στη Γαλλία είναι 36%, στο Βέλγιο 5% και στη Γερμανία μόλις 1%! Πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τα ποσοστά της ανακύκλωσης στην Ελλάδα, αν και τα στοιχεία που έστελνε τα τελευταία χρόνια η χώρα μας στην Ε.Ε. έχουν πολλάκις αμφισβητηθεί, ακόμα και από τη σημερινή υπουργό Περιβάλλοντος...

Πόσα οικιακά απορρίμματα παράγει η κάθε ευρωπαϊκή χώρα και πώς τα διαχειρίζεται; Οπως προκύπτει από τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Eurostat για τα 27 κράτη-μέλη (για το έτος 2008), ο μέσος Ευρωπαίος παράγει 524 κιλά σκουπιδιών ετησίως: τα περισσότερα -τουλάχιστον 700 κιλά ετησίως- παράγουν οι Δανοί, οι Ιρλανδοί και οι Κύπριοι, ενώ τα λιγότερα -κάτω από 400 κιλά- οι Τσέχοι, οι Λεττονοί, οι Πολωνοί, οι Ρουμάνοι και οι Σλοβάκοι. Η μεγάλη διαφορά στις ποσότητες αποδίδεται από τη Eurostat στις διαφορετικές καταναλωτικές συνήθειες των Ευρωπαίων.

Οπως είναι αναμενόμενο, οι βορειοευρωπαϊκές χώρες έχουν εντυπωσιακές επιδόσεις στην ανακύκλωση και κομποστοποίηση των οικιακών απορριμμάτων τους. Το «χρυσό» στη σωστή διαχείριση απορριμμάτων παίρνει η Αυστρία, όπου το 70% των σκουπιδιών ανακυκλώνεται ή κομποστοποιείται. Ακολουθεί η Γερμανία (65%), η Ολλανδία (60%) και το Βέλγιο (59%). Τα υψηλότερα ποσοστά στην ανακύκλωση έχει η Γερμανία (48% των απορριμμάτων ανακυκλώνεται) και στην κομποστοποίηση η Αυστρία (40%). Η Ευρώπη, πάντως, εξακολουθεί να τηρεί διστακτική στάση απέναντι στην καύση απορριμμάτων. Τα υψηλότερα ποσοστά όσον αφορά την καύση των απορριμμάτων έχουν η Δανία (54%) και η Σουηδία (49%). Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι σε 10 από τις 27 χώρες της Ενωμένης Ευρώπης αποτεφρώνεται λιγότερο από το 1% των απορριμμάτων (ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι στο 20%).

Τι γίνεται λοιπόν στη χώρα μας; Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο μέσος Ελληνας παράγει 453 κιλά σκουπιδιών ετησίως, εκ των οποίων το 77% καταλήγει σε ΧΥΤΑ, το 21% ανακυκλώνεται και το 2% κομποστοποιείται (η μέθοδος της καύσης των απορριμμάτων δεν χρησιμοποιείται στη χώρα μας).

Αξίζει, βέβαια, να σημειωθεί ότι το ποσοστό της ανακύκλωσης που δήλωνε τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει αμφισβητηθεί από περιβαλλοντικές οργανώσεις και φορείς αλλά και την ίδια την υπουργό Περιβάλλοντος κ. Τίνα Μπιρμπίλη, η οποία προσφάτως εκτίμησε ότι η ανακύκλωση στην Ελλάδα βρίσκεται στο 14% και όχι στο 21%, αποδίδοντας τη διαφορά σε... δημιουργική λογιστική εκ μέρους του πρώην ΥΠΕ ΧΩΔΕ.

Χθες κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή το νομοσχέδιο που αφορά την ίδρυση συστήματος ανακύκλωσης χαρτιού. Σε κάθε περίπτωση, οι επιδόσεις της χώρας μας δεν είναι οι χειρότερες στην Ε.Ε. Στη Βουλγαρία, όλα τα απορρίμματα καταλήγουν σε χωματερές, στη Ρουμανία το 99%, στη Μάλτα το 97% και στη Λιθουανία το 96%.