Tου Γιαννη Παπαδογιαννη

Με ανάμεικτα συναισθήματα υποδέχθηκαν οι επιτελείς των τραπεζών την επιτυχία της ομολογιακής έκδοσης του Δημοσίου την προηγούμενη Δευτέρα. Η υπερκάλυψη της έκδοσης έδωσε μια μεγάλη ανάσα σε όλους, καθώς λίγες ημέρες πριν η αβεβαιότητα ήταν τόσο μεγάλη, που πολλοί αμφέβαλλαν αν θα βρεθούν ξένοι να δανείσουν την Ελλάδα, ανεξαρτήτως επιτοκίου.

Την ανακούφιση όμως γρήγορα διαδέχθηκε ο προβληματισμός, καθώς το κόστος άντλησης των κεφαλαίων διαμορφώθηκε σε ανατριχιαστικά υψηλά επίπεδα: 350 μονάδες βάσης (μ.β.) υψηλότερα από το μέσο ευρωπαϊκό και 380 μ.β. από το γερμανικό επιτόκιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Κυπριακή Δημοκρατία άντλησε στο τέλος της εβδομάδας 1 δισ. ευρώ με κόστος 125 μονάδων βάσης.

Το κόστος αυτό είναι μη λειτουργικό καθώς εν πoλλoίς καθιστά περίπου αδύνατη την άντληση κεφαλαίων από τις τράπεζες. Σημειώνεται ότι μπορούν να δανειστούν μόνο αν πληρώσουν 100 με 150 μ.β. παραπάνω από το κόστος δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου. Τι σημαίνει αυτό; Οτι οι τράπεζες δεν μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια για να χρηματοδοτήσουν την πιστωτική επέκταση και, το χειρότερο, ότι θα δυσκολευτούν πάρα πολύ να αντλήσουν κεφάλαια για να αναχρηματοδοτήσουν τα 28 δισ. ευρώ (έως το τέλος Ιουνίου) που έλαβαν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στο πλαίσιο των έκτακτων μέτρων στήριξης. Αν οι πιέσεις δεν εκτονωθούν και δεν ανακτήσουμε ένα ελάχιστο όριο αξιοπιστίας, οι ελληνικές τράπεζες γρήγορα θα βρεθούν με την πλάτη στον τοίχο και η μόνη σωτηρία θα είναι η ΕΚΤ: παρέχοντας κάποια πρόσθετη πίστωση χρόνου για την επιστροφή των κεφαλαίων. Η προοπτική αυτή από πολλούς αναλυτές θεωρείται πιθανή και, αν συμβεί, θα αποτελέσει το «φιλί της ζωής» για τις εγχώριες τράπεζες. Οι τραπεζίτες σημειώνουν με έμφαση ότι το κόστος του χρήματος διαμορφώνεται σε μη βιώσιμα επίπεδα που προσομοιάζουν σε κατάσταση χρεοκοπίας και αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα που θα καθησυχάσουν τις αγορές, τότε οι πιθανότητες επιβίωσης είναι περιορισμένες. Ωστόσο η μεγάλη ανησυχία των επιτελών των τραπεζών είναι το ενδεχόμενο παρερμηνείας της υπερκάλυψη της ομολογιακής έκδοσης. Δηλαδή η κυβέρνηση να μη θεωρήσει την προσφορά των κεφαλαίων ως την ύστατη ευκαιρία, μια μικρή πίστωση χρόνου για δράση, αλλά να πιστέψει ότι παρά την αρνητική φημολογία είναι εύκολο ανά πάσα στιγμή να αντλήσει (έστω και με υψηλότερο κόστος) τα κεφάλαια που χρειάζεται και να αφεθεί σε μια πολιτική παθητικής διαχείρισης, όπως αυτή που τελικά ακολουθείται τους τελευταίους μήνες.