Γιαννης Παπαδογιαννης

Την προετοιμασία για τη μετάβαση στη μετά κρίση εποχή ζητεί από τις διοικήσεις των εμπορικών τραπεζών η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ). Σύμφωνα με πληροφορίες, στην τελευταία δημοπρασία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, για τη χορήγηση ρευστότητας στις εμπορικές τράπεζες, η ΤτΕ παρενέβη συστήνοντας στις εγχώριες τράπεζες να λάβουν λιγότερα κεφάλαια από αυτά που αρχικά ζητούσαν. Φυσικά η σύσταση της ΤτΕ εφαρμόστηκε αμέσως από τις εγχώριες τράπεζες, αντλώντας τελικά μέσω της ΕΚΤ περί τα 7 δισ. ευρώ έναντι κεφαλαίων άνω των 15 δισ. ευρώ που επιδίωκαν αρχικά να αντλήσουν.

Οι επιτελείς της ΤτΕ σύστησαν στις εμπορικές τράπεζες να είναι πιο συγκρατημένες στη χρήση της έκτακτης χρηματοδότησης που προσφέρει η ΕΚΤ, δεδομένου ότι τα κεφάλαια αυτά θα πρέπει κάποια στιγμή να αντικατασταθούν με κεφάλαια που θα αντληθούν από τις αγορές. Η κεντρική τράπεζα θέλει οι τράπεζες να προετοιμάζονται για την επιστροφή σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας και να μην επαναπαύονται στην έκτακτη, και με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους, ρευστότητα που προσφέρει η ΕΚΤ. Στελέχη της ΤτΕ σημειώνουν ότι ήδη οι εγχώριες τράπεζες έχουν κάνει μεγαλύτερη χρήση της χρηματοδοτικής δυνατότητας που προσφέρει η ΕΚΤ, ξεπερνώντας κατά πολύ την κλείδα, δηλαδή το ποσοστό που δικαιούνται βάσει του ενεργητικού τους στο ευρωσύστημα, που αντιστοιχεί στη χώρα. Προσθέτουν ότι η αντικατάσταση των περίπου 40 δισ. ευρώ δεν θα είναι απαραίτητα μια εύκολη υπόθεση και σημειώνουν ότι οι τράπεζες θα πρέπει να προετοιμαστούν για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους που θα προκύψει από την αντικατάσταση των 40 δισ. ευρώ με όρους αγοράς.

Τέλος, σημειώνουν ότι η εκτεταμένη χρήση του μέτρου δεν συνάδει με την ισχυρή, κάτι που σημειώνουν σε κάθε ευκαιρία και οι επιτελείς των εμπορικών τραπεζών, θέση των εγχώριων τραπεζών, οι οποίες δεν είχαν πληγεί από επενδύσεις σε τοξικά προϊόντα και διαθέτουν υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια. Υπενθυμίζεται ότι η μη συμβατική απόφαση της ΕΚΤ για την παροχή ρευστότητας στις τράπεζες λήφθηκε κυρίως για την ενίσχυση των αδύναμων κρίκων του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Από την πλευρά τους, οι εμπορικές τράπεζες αναγνωρίζουν ότι έχει γίνει εκτεταμένη χρήση του συγκεκριμένου μέτρου, ωστόσο σημειώνουν ότι από τη στιγμή που προσφέρεται αυτή η ευνοϊκή δυνατότητα θα ήταν λάθος να μην αξιοποιηθεί, ειδικά στη σημερινή δύσκολη συγκυρία, όπου η ισχυρή ρευστότητα αποτελεί το μέγα ζητούμενο. Σημειώνουν ότι μόλις η ομαλότητα επιστρέψει και οι αγορές χρήματος λειτουργήσουν υπό κανονικές συνθήκες, τότε θα προχωρήσουν στην αντικατάσταση των κεφαλαίων που έχουν αντλήσει από την ΕΚΤ. Προσθέτουν ότι η ομαλοποίηση των συνθηκών θα οδηγήσει στην αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού και κατά συνέπεια η αντικατάσταση των 40 δισ. ευρώ με κεφάλαια που θα αντληθούν από τις αγορές δεν θα επηρεάσει σημαντικά το κόστος χρηματοδότησης. Οι εγχώριες τράπεζες τις προηγούμενες εβδομάδες προχώρησαν στην άντληση κεφαλαίων από τις αγορές, δοκιμάζοντας τις δυνάμεις τους στο νέο περιβάλλον.